Go tlhopha maele a a siameng mo puisanong
O ruta barutwa ba le 25 ka maele a Setswana mo puisanong ya letsatsi le letsatsi. O ba neela mafoko a a latelang mo puisanong: "A o tsogile sentle?", "Ke a go boga", "Tsamaya sentle", "Re tla bonana". Barutwa ba le 8 ba ne ba araba "A o tsogile sentle?" ka "Nnyaa, ke a go boga", mme ba le 6 ba ne ba dirisa "Tsamaya sentle" fa ba ne ba dumedisa motho yo o tsileng. O lemoga gore barutwa ba itse mafoko mme ga ba a itse nako le maemo a go a dirisa. Ba ne ba sa itse gore "Ke a go boga" ke karabo ya go leboga, e seng karabo ya go botsa ka botsogo.
1. Ke phoso efe e e dirilweng ke barutwa, mme e bontsha eng ka go ithuta maele?
Read the worked answer
Barutwa ba ne ba dirisa maele a a siameng mo maemong a a fosagetseng. "A o tsogile sentle?" ke potsanyo ya go dumedisa, mme karabo e e siameng e ka nna "Ke tsogile sentle, wena?" kgotsa "Ke tsogile sentle, ke a go boga". Fa ba araba ka "Nnyaa, ke a go boga", ba kopanya karabo ya go gana le ya go leboga, mme seno ga se utlwale sentle. Fa ba dirisa "Tsamaya sentle" go dumedisa motho yo o tsileng, ba fetola tiro ya polelo: "Tsamaya sentle" ke ya go kgaogana, e seng ya go amogela. Seno se bontsha gore go ithuta maele ga se go ithuta mafoko fela, mme ke go ithuta maemo, nako le tiro ya polelo.
2. O ka ruta barutwa jang go dirisa maele ka maemo a a siameng?
Read the worked answer
Ke tla ba neela maemo a a farologaneng, jaaka go amogela moeti, go kgaogana le tsala, le go leboga motho yo o thusitseng. Mo maemong a nngwe le nngwe, ba tshwanetse go tlhopha maele a a siameng mme ba tlhalose gore ke ka ntlha yang. Ke tla dirisa dipolelo tsa mohlala go bontsha gore "Tsamaya sentle" e dirisiwa fa motho a tsamaya, fa "O amogelesegile" e dirisiwa fa motho a goroga. Ke tla ba kopa go bapisa maele a a ntseng jaana mme ba kwale maemo a a tshwanetseng. Morago, ke tla ba neela puisano e e tlhakantsweng gore ba e lokise ka maele a a siameng, mme ba tlhalose diphetogo tsa bone. Seno se ba thusa go golaganya lefoko le maemo a lona.