Go tlhopha mokgwa wa go ruta poko ya Setswana mo setlhopheng se se farologaneng
Morutabana wa Setswana mo mophatong wa 11 o ruta poko ya setso. Setlhopha se na le baithuti ba le 30: ba le 18 ba bua Setswana kwa gae, mme ba le 12 ba ithuta Setswana jaaka puo ya bobedi. Morutabana o na le nako e le 3 fela ya go ruta poko eno pele ga tlhatlhobo. Poko e na le mafoko a setso a a sa tlwaelegang mo baithuting ba le bantsi, mme e na le mokgwa wa go bolela ka diane le maele. Baithuti ba ba ithutang Setswana jaaka puo ya bobedi ba ne ba ngongorega gore poko e thata thata mme ba sa tlhaloganye mafoko a setso. Morutabana o tshwanetse go rulaganya dithuto tse 3 tse di thusang baithuti botlhe go tlhaloganya poko le go e sekaseka, mme a akantse gore a go tlhaloganya mafoko a setso go botlhokwa go gaisa go tlhaloganya molaetsa wa poko.
1. Morutabana a ka rulaganya dithuto tse 3 jang gore baithuti botlhe ba tlhaloganye poko, a akantse pharologanyo ya bokgoni jwa puo le nako e e khutshwane?
Read the worked answer
Thuto ya ntlha e ka nna ya go tlhaloganya mafoko a setso a a botlhokwa mo pokong. Morutabana a ka tlhopha mafoko a le 8 fela a a botlhokwa thata, mme a a ruta ka go a bapisa le mafoko a a tlwaelegileng a Setswana. Ka mohlala, a ka dirisa dikai le ditshwantsho go tlhalosa mafoko ano. Seno se thusa baithuti ba ba ithutang Setswana jaaka puo ya bobedi go tlhaloganya mafoko pele ga ba leba poko yotlhe. Thuto ya bobedi e ka nna ya go bala poko mmogo le go tlhaloganya molaetsa wa yona. Morutabana a ka botsa dipotso tse di motlhofo go netefatsa gore baithuti ba tlhaloganya molaetsa, mme a kgothatsa baithuti ba ba buang Setswana kwa gae go thusa ba bangwe ka go tlhalosa mafoko ka mafoko a bone. Thuto ya boraro e ka nna ya go sekaseka poko ka go leba mokgwa wa yona le diane. Morutabana a ka fa baithuti tiro e e farologaneng: ba bangwe ba ka kwala ka molaetsa, mme ba bangwe ba ka batla diane tse di mo pokong. Ka go rulaganya jalo, morutabana o akanya pharologanyo ya bokgoni mme o dirisa nako e e khutshwane sentle.
2. Go tlhaloganya mafoko a setso go botlhokwa go gaisa go tlhaloganya molaetsa wa poko. Tlhalosa gore a o dumelana le kakanyo eno, mme o neele mabaka a a theilweng mo dithutong tsa gago.
Read the worked answer
Nnyaa, ga ke dumelane le kakanyo eno ka botlalo. Go tlhaloganya mafoko a setso go botlhokwa, mme ga se botlhokwa go gaisa go tlhaloganya molaetsa wa poko. Poko e rulaganyetswa go fetisa molaetsa, mme mafoko a setso ke didirisiwa tsa go fetisa molaetsa oo. Fa moithuti a tlhaloganya molaetsa, a ka kgona go sekaseka poko le go e itumelela. Ka mohlala, fa poko e bolela ka botlhokwa jwa go aga motsa, moithuti a ka tlhaloganya molaetsa le fa a sa itse mafoko otlhe a setso. Le fa go ntse jalo, mafoko a setso a thusa go tlhaloganya molaetsa ka botlalo, ka jalo a tshwanetse go rutwa. Mo dithutong tse 3, morutabana o tshwanetse go ruta mafoko a setso a a botlhokwa fela, mme a lebise thata mo go tlhaloganyeng molaetsa le mokgwa wa poko. Ka jalo, go tlhaloganya molaetsa ke ntlha ya ntlha, mme mafoko a setso ke ntlha ya bobedi e e thusang go tlhaloganya molaetsa ka botlalo. Morutabana a ka lekanyetsa dithuto ka go neela nako e ntsi go molaetsa le go sekaseka, mme nako e nnye go mafoko a setso.