Φόρτωση πλακιδίων σε τριαξονικό: κατανομή βάρους και πρόβολος
Οδηγείς τριαξονικό φορτηγό κατηγορίας C. Η πινακίδα του κατασκευαστή αναγράφει μεικτό βάρος 26.000 kg, απόβαρο 11.000 kg, επιτρεπόμενο φορτίο 1ου άξονα 7.500 kg και δίδυμου άξονα 2-3 19.000 kg. Σήμερα πρέπει να φορτώσεις 14 παλέτες πλακίδια των 900 kg και 4 παλέτες κόλλας των 400 kg. Η καρότσα έχει μήκος 7,60 m. Ο αποθηκάριος προτείνει να μπουν όλες οι βαριές παλέτες στο πίσω μέρος, ώστε να φορτωθούν γρήγορα με το περονοφόρο, και η τελευταία σειρά να προεξέχει 0,80 m από το πίσω άκρο, γιατί «δεν χωράμε αλλιώς». Το απόβαρο του εμπρός άξονα όταν το όχημα είναι άδειο είναι 4.200 kg. Η διαδρομή περιλαμβάνει 35 km εθνικής οδού και 12 km επαρχιακού δρόμου με στροφές και δύο απότομες κατηφόρες. Ο πελάτης περιμένει και ο χρόνος πίεσης είναι μεγάλος. Πριν βάλεις μπροστά, πρέπει να αποφασίσεις αν το φορτίο επιτρέπεται όπως προτείνεται, πώς θα τοποθετηθεί και πώς θα ασφαλιστεί.
1. Υπολόγισε το συνολικό βάρος του φορτίου και έλεγξε αν επαρκεί το επιτρεπόμενο ωφέλιμο φορτίο. Είναι σωστή η πρόταση να μπουν όλες οι βαριές παλέτες πίσω;
Read the worked answer
Υπολογισμός: 14 × 900 kg = 12.600 kg· 4 × 400 kg = 1.600 kg· σύνολο 14.200 kg.
Ωφέλιμο φορτίο: 26.000 − 11.000 = 15.000 kg. Άρα το μεικτό βάρος καλύπτεται, με περιθώριο μόλις 800 kg. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο λάθους στην κατανομή.
Γιατί η πρόταση είναι επικίνδυνη: Αν όλο το φορτίο τοποθετηθεί πίσω από τον δίδυμο άξονα, ο δίδυμος δέχεται το απόβαρο του πίσω τμήματος (περίπου 11.000 − 4.200 = 6.800 kg) συν σχεδόν ολόκληρο το φορτίο: 6.800 + 14.200 ≈ 21.000 kg, δηλαδή περίπου 2.000 kg πάνω από το όριο των 19.000 kg. Ταυτόχρονα, λόγω μόχλευσης, το φορτίο πίσω από το κέντρο βάρους ελαφρώνει τον εμπρός άξονα, με αποτέλεσμα μειωμένη πρόσφυση διεύθυνσης και έντονη υποστροφή, ειδικά στις κατηφόρες.
Σωστή λύση: βαριές παλέτες πάνω από τον δίδυμο άξονα και αμέσως μπροστά του, ελαφριές στο πίσω άκρο, ώστε ο εμπρός άξονας να πάρει μερικές εκατοντάδες κιλά και ο δίδυμος να μείνει κάτω από 19.000 kg. Επιβεβαίωση με ζύγιση ανά άξονα πριν την αναχώρηση.
2. Το φορτίο θα προεξέχει 0,80 m πίσω. Τι υποχρεώσεις δημιουργεί αυτό και ποιους άλλους περιορισμούς διαστάσεων πρέπει να ελέγξεις;
Read the worked answer
Ο πρόβολος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως λεπτομέρεια. Πρέπει να ελεγχθεί:
- Ορατότητα πινακίδας και φώτων: το φορτίο δεν επιτρέπεται να καλύπτει την οπίσθια πινακίδα κυκλοφορίας, τα φώτα θέσης, τα φρένα, τα αλάρμ και τους δείκτες κατεύθυνσης. Αν τα καλύπτει, χρειάζεται μεταφορά τους ή επανατοποθέτηση του φορτίου.
- Σήμανση του προεξέχοντος τμήματος: απαιτείται ευδιάκριτη σήμανση στο πίσω άκρο και, κατά τη νύχτα, φωτισμός/αντανακλαστικό στοιχείο, ώστε ο πίσω οδηγός να αντιλαμβάνεται το πραγματικό περίγραμμα του οχήματος.
- Διαστάσεις: μέγιστο πλάτος 2,55 m και μέγιστο ύψος 4,00 m. Με 14 παλέτες, ο έλεγχος του ύψους στοίβαξης είναι υποχρεωτικός πριν την αναχώρηση, γιατί ένα υπερυψωμένο φορτίο χτυπά γέφυρες, κλαδιά και σήραγγες.
- Έλεγχος ορίων πρόβολου: αν το επιτρεπόμενο όριο πρόβολου του οχήματος ξεπερνιέται, το φορτίο δεν μπορεί να φύγει έτσι - αναδιανέμεται ή χρησιμοποιείται άλλο όχημα.
Η σειρά προτεραιότητας: πρώτα νομιμότητα διαστάσεων, μετά ορατότητα σήμανσης, μετά πρόσδεση - όχι το αντίστροφο.
3. Περιέγραψε πώς θα ασφαλίσεις το φορτίο και τι θα ελέγξεις στα πρώτα χιλιόμετρα.
Read the worked answer
Η πρόσδεση δεν είναι «όσο σφίξει το λουρί». Απαιτείται υπολογισμός με βάση το πρότυπο ασφάλισης φορτίων (EN 12195-1) και τις οδηγίες του κατασκευαστή του εξοπλισμού:
- Μείωση του κενού: οι παλέτες στοιβάζονται χωρίς κενά και ακουμπούν σε μπροστινό τοίχωμα/κεφαλόξυλο. Τα κενά γεμίζουν με ασφαλή υλικά, ώστε να μην υπάρχει διαδρομή επιτάχυνσης.
- Αντιολισθητικά φύλλα κάτω από τις παλέτες: αυξάνουν τον συντελεστή τριβής και μειώνουν δραστικά τον αριθμό των ιμάντων που απαιτούνται, κάτι κρίσιμο όταν το περιθώριο βάρους είναι μόνο 800 kg.
- Αριθμός και γεωμετρία ιμάντων: επαρκείς ιμάντες πάνω από το φορτίο (top-over) με γωνία όσο το δυνατόν πιο κάθετη, συνδεδεμένοι σε σημεία πρόσδεσης με επαρκή αντοχή LC. Οι γωνίες προστατεύονται με γωνιόκρανα για να μη φθείρονται οι ιμάντες.
- Έλεγχος τεταμένου δεσίματος: το φορτίο δεν κουνιέται με δυνατό σπρώξιμο στο πλάι.
Μετά την αναχώρηση: στάση σε 10-15 km και επανέλεγχος τάσης, γιατί το φορτίο «κάθεται». Επανάληψη του ελέγχου μετά από κάθε φορτοεκφόρτωση και μετά από απότομη πέδηση.