Chhiar Hmang leh Thumal Kan (Rapid Reading and Vocabulary)
Chhiar hmang leh thumal kan - eng nge a kawh?
He section hian chhiar rang (rapid reading) leh thumal hriat (vocabulary) a huam. Exam-in a zawh ṭhin: passage tawi chhiar a, a thu laimu la chhuak; thumal awmzia zawn; leh thumal inang awmze (synonym) leh a lehlam (antonym) mil.
Core rules
- Skim: paragraph hmasa leh a tawp chhiar rawh - thupui chu a lai aia tam hmasa/tawpah a awm.
- Scan: hming, numera, ni (date) zawn nan chhiar kim suh; mitin zawn rawh.
- Word-attack: thumal hriat loh chu a chhunga thu neite atanga chhut chhuak rawh.
- 'thu' + 'ziak' = thuziak; 'lehkha' + 'bu' = lehkhabu.
- 'in-' (inkar): inthawkin, inhmangaih.
- '-na' (thil awmze): lawm → lawmna.
- 'tir' (causative): kal → kaltir.
- Context clue: a chhehvel thu (sentence pum) chhiar a, a awmzia chhut rawh.
- Thuvawn (proverb) chu a thu ngeia la suh; a awmzia (figurative) la rawh.
- Chhiar rangin i chhiar theih nan thumal tin ri chhuak suh; mitin kal zel rawh.
Entirna
Thumal hriat loh: 'inthawkin'. Chhan dân: 'in-' = inkar (mutual), 'thawk' = thawh (work) → thawh ho (cooperation). Sentence: 'Sikul inthawkin intihsiakna neih a ni' → thawh ho a nih thu a lang. Hei hi a chhehvel thu atanga chhut chhuah a ni, dictionary ngai lo.
Marks hlohna
- Thumal tin chhiar chhuah avanga hun khawhral (slow reading).
- 'lo', 'suh' hmuh lova thu let chhan.
- Thuvawn chu a thu ngeia la (literal).
- Thumal hriat loh chu zawhna a nih chuan dah loh (blank).