Odisha B.Ed Entrance study materials
Odisha B.Ed Entrance study resources

ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦ ଓ ବନାନକୁ ନେଇ ବିବାଦ

Odisha B.Ed Entrance · Put your knowledge to work in context.

All case studies

ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦ ଓ ବନାନକୁ ନେଇ ବିବାଦ

ଆପଣ ଏକ ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣାର୍ଥୀ ଶିକ୍ଷକ। ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀର ୪୮ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ୨୦ ନମ୍ବରର ଏକ ବ୍ୟାକରଣ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ମୁଦ୍ରଣ ହୋଇ ୧୨୦ କପି ଛପା ସରିଛି; ପରୀକ୍ଷା ଦୁଇ ଦିନ ପରେ। ଦୁଇଟି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ଦୁଇ ଜଣ ଅଭିଜ୍ଞ ଶିକ୍ଷକ ମତଭେଦ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନରେ 'ଅତି ସୁନ୍ଦର' କୁ ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସ କୁହାଯିବ କି ନାହିଁ ପଚରାଯାଇଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନରେ 'ଦୁଃଖ' ଓ 'ଦୁଖ' ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ବନାନ ବାଛିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ତୃତୀୟ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ନ ଥିବା ଏକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଲେଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ କହୁଛନ୍ତି, କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ରୂପ ମାନ୍ୟ କରାଯିବ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହୁଛନ୍ତି, ଆଞ୍ଚଳିକ ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଅଭିଭାବକ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦ ରଖାଯାଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଯଥା ଅସୁବିଧାରେ ପକାଯାଉଛି। ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଚାହାନ୍ତି ଯେ ବିବାଦ ଶେଷ ହେଉ ଏବଂ କୌଣସି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅନ୍ୟାୟ ଅନୁଭବ ନ କରୁ।

1. ତିନୋଟି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଆପଣ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ? ପ୍ରତ୍ୟେକଟିର କାରଣ ସହ ଲେଖନ୍ତୁ।

Read the worked answer

ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ ('ଅତି ସୁନ୍ଦର'): ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଓ ଅନୁମୋଦିତ ବ୍ୟାକରଣ ବହିରେ ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସର ସଂଜ୍ଞା ଓ ଉଦାହରଣ ଯାଞ୍ଚ କରିବି। ସଂଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବପଦ ଅବ୍ୟୟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଦ ଅବ୍ୟୟ ପରି ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। 'ଅତି' ଅବ୍ୟୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଦାହରଣ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ନ ଥିଲେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ। ତେଣୁ ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ବାତିଲ କରି ସେହି ନମ୍ବର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣକୁ ଦେବି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ('ଦୁଃଖ'/'ଦୁଖ'): 'ଦୁଃଖ' ମାନ୍ୟ ବନାନ; 'ଦୁଃ' ଉପସର୍ଗ ସହ 'ଖ' ଯୋଡ଼ି ହୁଏ, 'ଦୁଖ' ଅମାନ୍ୟ। ପ୍ରଶ୍ନଟି ସଠିକ୍ ଅଛି; ଯଦି ଛପା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରରେ ବିକଳ୍ପ କ୍ରମ ଭୁଲ୍ ଅଛି ତେବେ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ସଂଶୋଧନ ପତ୍ର ଦେବି।

ତୃତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ (ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶବ୍ଦ): ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବାହାରର ଶବ୍ଦକୁ ପ୍ରଶ୍ନରୁ ବାହାର କରିବି। ଆଞ୍ଚଳିକ ଶବ୍ଦ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରମିତ ଲିଖିତ ଓଡ଼ିଆର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରେ ତାହା ଅନ୍ୟାୟ ହେବ, କାରଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାହା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଶିଖାଯାଇ ନାହିଁ।

2. ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ।

Read the worked answer

ଅଭିଭାବକଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବି ଏବଂ ସ୍ୱୀକାର କରିବି ଯେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବାହାରର ଶବ୍ଦ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ବାତିଲ କରାଯିବ ଏବଂ ଏହା ଲିଖିତ ଭାବରେ ଜଣାଇବି।

ଏକଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି ଯେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ଛାତ୍ରର ପରିଚୟ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି; ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ତାହାକୁ ଅପମାନିତ କରାଯିବ ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରମିତ ରୂପ ସହ ତୁଳନା କରି ଶିଖାଯିବ। ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରମିତ ଲିଖିତ ରୂପର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ହେବ, କାରଣ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରମିତ ଭାଷାର ମାପକ; କିନ୍ତୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ କଥିତ ଭାଷାକୁ ଭୁଲ କୁହାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇଟି ପୃଥକ କଥା ବୁଝାଇବି। ଶେଷରେ ଅଭିଭାବକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ସେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଦେଖି କୌଣସି ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଥିଲେ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ଜଣାନ୍ତୁ; ଆମେ ସଂଶୋଧନ କରିବୁ।

3. ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରର ସଂଶୋଧନ କିପରି ଜଣାଇବେ? ଦୁଇଟି ବ୍ୟବହାରିକ ଉପାୟ ଦିଅନ୍ତୁ।

Read the worked answer

ଉପାୟ ୧ - ଲିଖିତ ସଂଶୋଧନ ପତ୍ର: ପ୍ରତ୍ୟେକ କପି ସହ ଏକ ଛୋଟ ସଂଶୋଧନ ପତ୍ର ଦେବି, ଯେଉଁଥିରେ ବାତିଲ ପ୍ରଶ୍ନର ନମ୍ବର ଓ କାରଣ ଲେଖା ଥିବ। ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭରେ ପରିଦର୍ଶକ ଏହା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ି ଜଣାଇବେ, ଯାହାଫଳରେ ସମସ୍ତେ ଏକ ସମୟରେ ସମାନ ସୂଚନା ପାଇବେ।

ଉପାୟ ୨ - ନୋଟିସ ବୋର୍ଡ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନମ୍ବର ଘୋଷଣା: ବିଦ୍ୟାଳୟର ନୋଟିସ ବୋର୍ଡରେ ସଂଶୋଧନ ଲଗାଇବି ଏବଂ ଘୋଷଣା କରିବି ଯେ ବାତିଲ ପ୍ରଶ୍ନର ନମ୍ବର ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିଛି ସେ ଅନ୍ୟାୟ ଅନୁଭବ କରିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ନେଇ ଏହି ଘୋଷଣା ଲିଖିତ ଭାବରେ ରଖିବି, ଯାହାଫଳରେ ପରେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବ ନାହିଁ।