عدم انطباق مقاومت بتن ستونها و تصمیم ناظر دربارهٔ ادامهٔ کار

۱) آزمون استدلال پیمانکار جمع ۹ نتیجه: ۳۳+۳۴+۳۲+۲۹+۲۷+۲۸+۲۴+۲۶+۲۵ = ۲۵۸ → میانگین ۲۸٫۷ مگاپاسکال. پس حتی معیار خود پیمانکار (میانگین کل) هم برآورده نمیشود، چون ۲۸٫۷ < ۳۰.

۲) معیار پذیرش (آبا و مبحث ۹) پذیرش مقاومت دو شرط همزمان دارد: میانگین هر دستهٔ متوالی نمونهها نباید کمتر از f'c باشد، و هیچ نتیجهٔ منفردی نباید بیش از مقدار مجاز (حدود ۵ مگاپاسکال برای نمونهٔ مکعبی) کمتر از f'c باشد. دستهٔ سوم با میانگین ۲۵ مگاپاسکال هر دو شرط را نقض میکند و نمونهٔ ۲۴ مگاپاسکال، ۲۰ درصد کمبود دارد.

۳) اما اعتبار آزمون نمونهگیری بدون حضور و امضای ناظر، نبود دفتریهای حمل و نبود اطلاعات اسلامپ و دمای بتن، زنجیرهٔ اطمینان را قطع میکند؛ بنابراین نتیجه «مشکوک» است، نه لزوماً مبنای تخریب. با این حال بار اثبات بر دوش پیمانکار است.

نتیجه: بتن از نظر کاغذی غیرمنطبق است و اجازهٔ بتنریزی طبقهٔ بعد صادر نمیشود تا تکلیف با آزمون مغزه روشن شود.

نمونهگیری مغزه

• برای هر نتیجهٔ آزمون مردود، حداقل ۳ مغزه از همان اعضا (ستونهای ساختهشده از بتن همان میکسر) گرفته شود.
• محل مغزه با پوششسنج تعیین و از آرماتور و نواحی بحرانی دور انتخاب شود؛ قطر مغزه حداقل دو برابر بزرگترین دانهٔ شن و در عمل ۷۵ تا ۱۰۰ میلیمتر، طول پس از برش و تسطیح حداقل برابر قطر باشد.
• مغزهگیری با متهٔ الماسه و خنککنندهٔ آبی و بدون ضربه انجام و نمونهها برچسبگذاری و تا زمان آزمون در رطوبت کنترلشده نگهداری شوند؛ آزمون پس از حدود ۷ روز خشک شدن در هوای آزمایشگاه.

معیار پذیرش میانگین سه مغزهٔ هر عضو نباید کمتر از ۰٫۸۵ f'c و هیچ مغزهٔ منفردی نباید کمتر از ۰٫۷۵ f'c باشد؛ یعنی برای ۳۰ مگاپاسکال حدود ۲۵٫۵ و ۲۲٫۵ مگاپاسکال. ضرایب دقیق باید با نسخهٔ جاری آبا کنترل شود.

اقدامات موازی بررسی دفاتر بتن، اسلامپ و دمای بتن، کنترل نمونههای ۵۶ روزه و بازبینی طرح اختلاط و عملآوری. نتیجهٔ مغزهها و علت پراکندگی هر دو در گزارش ناظر ثبت میشود.

گزینههای فنی (به ترتیب اولویت) ۱) تحلیل مجدد سازه با مقاومت واقعی درجای بهدستآمده و کنترل ظرفیت محوری-خمشی ستونها و جزئیات لرزهای؛ اگر ظرفیت کافی بود، پذیرش مشروط با کاهش مقاومت طراحی در مدارک و اصلاح بارهای آییننامهای. ۲) تقویت: روکش بتنی یا محصورسازی با الیاف کربن برای ستونهای کممقاومت، با طرح و تأیید طراح. ۳) در صورت کمبود شدید ظرفیت یا کیفیت بسیار پایین بتن، تخریب و اجرای مجدد عضو.

وظیفهٔ نظارتی

• صدور گزارش عدم انطباق کتبی و ابلاغ به کارفرما و پیمانکار با شماره و تاریخ.
• توقف بتنریزی طبقهٔ بعد و توقف پوشاندن آثار (گچکاری، قالببندی مجدد).
• عدم صدور هرگونه تأییدیهٔ کار پوشیده تا تعیین تکلیف.
• ثبت گزارش در سامانه و عدم تأیید صورتوضعیت کارهای مربوط به آن اعضا. هیچ تصمیمی دربارهٔ تقویت یا تخریب بدون نظر کتبی طراح و تأیید کارفرما گرفته نمیشود؛ نقش ناظر، تشخیص عدم انطباق و الزام به رفع آن است، نه طراحی راهحل.