مهندسی ژئوتکنیک و پی‌ها
این حوزه شناسایی خاک، ظرفیت باربری، نشست و طراحی پی و سازه‌های نگهبان را می‌آزماید و مرجع اصلی آن مبحث ۷ مقررات ملی است.
قواعد کلیدی
- برنامه گمانه‌زنی باید عمق مؤثر، سطح آب زیرزمینی و لایه‌های ضعیف را پوشش دهد؛ SPT و CPT مکمل هم هستند.
- ظرفیت باربری نهایی با ضریب اطمینان مناسب به ظرفیت مجاز تبدیل می‌شود و نشست، جداگانه کنترل می‌گردد.
- برای پی با بار خارج از مرکز، e≤B/6 شرط عدم جدایی کامل است؛ فشار حداکثر و حداقل باید کنترل شود.
- دیوار حائل به کنترل واژگونی، لغزش، ظرفیت باربری و آب‌بندی نیاز دارد.
مثال حل‌شده
پی مربعی ۲×۲ متر با بار محوری ۸۰۰ کیلونیوتن در عمق ۱ متر. فشار تماسی خالص ۸۰۰/۴=۲۰۰ kPa است. تنش سربار ۱۸×۱=۱۸ kPa و فشار خالص ۱۸۲ kPa می‌شود. اگر ظرفیت باربری مجاز خالص ۲۰۰ kPa باشد، ضریب اطمینان برآورده است. برای خروج از مرکزیت ۰٫۲ متر، B/6=۰٫۳۳۳ متر و چون ۰٫۲<۰٫۳۳۳ است، شرط e≤B/6 برقرار می‌شود. با این حال نشست تحکیمی لایه رسی باید جداگانه محاسبه شود.
دام‌های نمره‌بر
استفاده از ظرفیت نهایی بدون ضریب اطمینان، نادیده‌گرفتن نشست در خاک نرم و عدم کنترل حالت حدی آب زیرزمینی از خطاهای متداول است. در خاک تورمی، فقط ظرفیت باربری کافی نیست و تمهیدات خاص لازم است. برای پی‌های مجاور، اثر تداخل تنش‌ها را فراموش نکنید.