مصالح ساختمانی و کنترل کیفیت
این حوزه شناسایی، نمونه‌گیری و پذیرش مصالح پایه مانند سیمان، سنگدانه، بتن، فولاد، آجر و قیر را می‌سنجد و به مبحث ۵ و استانداردهای ملی متکی است.
قواعد کلیدی
- نمونه‌گیری باید تصادفی، با تعداد کافی و در محل درست انجام شود؛ نمونه دست‌ساز و جهت‌دار، معرف کل محموله نیست.
- بتن تازه با اسلامپ و بتن سخت‌شده با مقاومت فشاری ارزیابی می‌شود.
- سنگدانه باید از نظر دانه‌بندی، مواد زیان‌آور، جذب آب و شکل دانه کنترل شود.
- فولاد به آزمون کشش و خمش نیاز دارد و گواهی کارخانه جای آزمون را نمی‌گیرد.
مثال حل‌شده
مکعب ۱۵۰ میلی‌متری بتن با بار گسیختگی ۶۰۰ کیلونیوتن. سطح مقطع ۲۲۵۰۰ میلی‌مترمربع است، پس مقاومت مکعبی ۶۰۰۰۰۰/۲۲۵۰۰=۲۶٫۷ مگاپاسکال می‌شود. برای مقایسه با مقاومت استوانه‌ای، تقریباً ضریب ۰٫۸ اعمال می‌شود و حدود ۲۱٫۳ مگاپاسکال به‌دست می‌آید. اگر رده بتن C25 باشد، این نتیجه در محدوده پذیرش قرار دارد، اما شرایط عمل‌آوری و سن آزمون باید ثبت شده باشد.
دام‌های نمره‌بر
عمل‌آوری نامناسب، شکستن نمونه خارج از سن مقرر و تبدیل نکردن مقاومت مکعبی به استوانه‌ای از خطاهای رایج است. پذیرش مصالح فقط با برگه آزمایش و بدون شناسه محموله کافی نیست. در آجر و بلوک، مقاومت فشاری را با مقاومت خمشی اشتباه نگیرید.