بهداشت عمومی و پزشکی پیشگیری
بهداشت عمومی و پزشکی پیشگیری
این حوزه اپیدمیولوژی، غربالگری، واکسیناسیون، بررسی طغیان و آمار زیستی را میسنجد.
قواعد کلیدی
- بروز = موارد جدید؛ شیوع = همه موارد موجود.
- حساسیت: توانایی تشخیص بیمار؛ ویژگی: توانایی رد سالم.
- PPV به شیوع بستگی دارد؛ NPV نیز تغییر میکند.
- مطالعه کوهورت → بروز؛ مورد-شاهدی → OR.
- غربالگری باید بیماری مهم، درمان مؤثر و تست معتبر داشته باشد.
- طغیان: تعریف مورد، توصیف زمان-مکان-شخص، سپس فرضیه و کنترل.
مثال کاربردی
تست با حساسیت 90٪ و ویژگی 95٪ در جمعیت با شیوع 1٪: PPV = (0.9×0.01) / [(0.9×0.01)+(0.05×0.99)] ≈ 15٪. یعنی بیشتر مثبتها کاذباند؛ نتیجه: غربالگری در شیوع پایین PPV را پایین میآورد.
تلههای نمرهبر
PPV را با حساسیت اشتباه نگیرید؛ شیوع پایین PPV را کم میکند؛ lead-time bias را فراموش نکنید؛ confounding با bias تفاوت دارد.