LGCSE Sesotho study materials
LGCSE Sesotho study resources

LGCSE Sesotho: Reading and Comprehension - Ho bala le ho utlwisisa

LGCSE Sesotho · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Reading and Comprehension - Ho bala le ho utlwisisa

Karolo ena e leka bokgoni ba ho bala sengolwa le ho utlwisisa moelelo, e seng feela ho bitsa mantswe ka nepo. Sengolwa se ka ba pale, taba ya dikgang, tsebiso kapa moqoqo o hlalosang.

Melao ya motheo

  • Bala sehlooho le dipolelo tsa pele le tsa ho qetela pele, ho fumana mohopolo wa motheo.
  • Bala potso pele o bala sengolwa, e le hore o tsebe seo o se batlang.
  • Sheba mantswe a hokahanyang: 'empa' le 'leha ho le joalo' (ho hanyetsana), 'ka hona' le 'ka lebaka leo' (sephetho), 'hape' le 'ho feta moo' (ho eketsa).
  • Potso e bolela mofuta wa karabo: 'mang' (motho), 'neng' (nako), 'kae' (sebaka), 'hobaneng' (lebaka), 'joang' (mokgwa), 'hakae' (bokalo).
  • Ha potso e re 'ka mantswe a hao', hlalosa ka mantswe a hao o se qote sengolwa.

Mohlala o sebetsuwang

Sengolwa: 'Ka Moqebelo hoseng, Ntate Thabo o ile a ea polasing ea ntate-moholo wa hae. O ile a fihla a le nosi, a sebetsa ho tloha hoseng ho fihlela mantsiboea, eaba o kgutla a kganne koloi ya hae.' Potso: O ile a ea kae, mme a sebetsa nako e kae? Karabo: O ile a ea polasing ea ntate-moholo wa hae, mme a sebetsa ho tloha hoseng ho fihlela mantsiboea. Mabaka: 'polasing' ke lentswe la sebaka; 'ho tloha ... ho fihlela' e bontsha nako e qalang le e fellang. Potso ya 'kae' e batla sebaka, e seng nako.

Dikelello tse jang matshwao

  • Ho qotsa sengolwa ka botlalo ho e-na le ho hlalosa.
  • Ho ferekanya 'ho tla' (come) le 'ho tloha' (leave, from).
  • Ho hlokomoloha 'ha' e bontshang ho se etse: 'ha a ee' ha e bolele hore o ea.
  • Ho araba 'hobaneng' ka 'hore' feela ntle le lebaka le hlake.