Grammar and Language Structures - Sebopeho sa puo
Karolo ena e hlahloba sebopeho sa Sesotho: dihlopha tsa mabitso le dikgokahanyo tsa tsona, sebopeho sa leetsi, nako, le mopeleto.
Dihlopha tsa mabitso le dikgokahanyo
- 1/2: mo-/ba- (motho/batho); 3/4: mo-/me- (motse/metse); 5/6: le-/ma- (leihlo/mahlo); 7/8: se-/di- (sekolo/dikolo); 9/10: n-/di- (ntja/dintja); 14: bo- (bophelo); 15: ho- (ho bona).
- Dikgokahanyo tsa sehlooho: 1 o-, 2 ba-, 3 o-, 4 e-, 5 le-, 6 a-, 7 se-, 8 di-, 9 e-, 10 di-, 14 bo-, 15 ho-.
- Sebopeho sa leetsi: kgokahanyo ya sehlooho + letshwao la nako + motheo wa leetsi + qetello.
- Nako: joale (ke bona), fetileng (ke bone; ke ile ka bona), e tlang (ke tla bona).
- Ho bontsha sebaka ka -ng: sekolo → sekolong, polasi → polasing, morena → moreneng.
- Ho nyenyefatsa ka -ana/-nyana: ntja → ntjanyana.
Mohlala o sebetsuwang
Polelo: 'Bana ba rata ntja.'
- Ho hanyetsa: 'Bana ha ba rate ntja.' Ke hobane 'ha' e nka qetello -e ('rate'), mme kgokahanyo ya sehlopha sa 2 e sala e le 'ba'.
- Ho emela ntho eo ho buuwang ka yona: 'Bana ba e rata.' 'e' e emela 'ntja' (sehlopha sa 9).
- Nako e tlang: 'Bana ba tla rata ntja.'
- Nako e fetileng: 'Bana ba ile ba rata ntja.' Mabaka: kgokahanyo e latela sehlopha sa lereho, e seng lentswe ka leng ka boyona.
Dikelello tse jang matshwao
- Ho sebedisa kgokahanyo e fosahetseng: 'Bana o rata' e fosahetse.
- Ho lebala -e qetellong ya leetsi ha ho hanyetswa.
- Ho ferekanya 'tla' le 'tlo'.
- Ho lebala -ng ha ho bontshwa sebaka.