Ruang, Susun Atur dan Ergonomik
Domain Ruang, Susun Atur dan Ergonomik menguji cara calon membahagi ruang, menyusun perabot mengikut zon dan laluan, serta menggunakan ukuran ergonomik asas. Soalan kerap memberikan pelan ruang dan meminta calon mencadangkan susun atur atau mengenal pasti kesilapan peredaran.
Konsep teras
- Ruang positif ialah ruang yang diisi objek atau perabot; ruang negatif ialah lompang yang membolehkan pergerakan dan “pernafasan visual”.
- Zon: awam (ruang tamu), separa awam (ruang makan), peribadi (bilik tidur) dan servis (dapur, bilik air, stor).
- Laluan peredaran utama sekurang-kurangnya 900–1200 mm; laluan sisi perabot 600–900 mm; ruang tarik kerusi makan 750–900 mm.
- Segi tiga kerja dapur menghubungkan sinki, dapur memasak dan peti sejuk; jumlah sisi yang lazim ialah 4–8 m dan elakkan laluan lintas.
- Ergonomik asas: ketinggian meja makan 750 mm, meja kerja 720–750 mm, tempat duduk 450 mm; jarak menonton TV kira-kira 2–3 kali pepenjuru skrin.
Contoh berpandu
Ruang tamu 3.6 m x 4.2 m. Sofa 2.1 m x 0.9 m dan meja kopi 1.2 m x 0.6 m. Calon meletakkan sofa di dinding 4.2 m dan meja kopi 450 mm di hadapan sofa. Semakan: 4.2 m – 0.9 m sofa – 0.45 m jarak – 0.6 m meja = 2.25 m laluan ke dinding bertentangan. Ini melebihi 900 mm, jadi susun atur boleh diterima. Jika sofa diletakkan di dinding 3.6 m, baki laluan ialah 3.6 – 0.9 – 0.45 – 0.6 = 1.65 m, masih baik, tetapi bukaan pintu dan kabinet mesti diperiksa.
Perangkap markah
- Menyusun perabot tanpa meninggalkan ruang tarik laci atau pintu.
- Menganggap ruang negatif sebagai “ruang terbuang”.
- Mencampur zon servis dengan zon peribadi.
- Menggunakan ukuran perabot sahaja tanpa ukuran peredaran.
- Melukis susun atur tanpa menyemak arah bukaan pintu.