Keratan penuh takal empat jejaru: konvensyen hatch dan keratan sejajar
Kamu melukis pandangan keratan penuh bagi sebuah takal (pulley) tuangan besi untuk projek bengkel. Ukurannya: rim luar Ø120 mm, lebar rim 30 mm, hab Ø40 mm dengan lubang paksi Ø20 mm, dan empat jejaru berkeratan 10 mm × 12 mm yang tersusun pada sudut 90°. Satah keratan melalui garis pusat takal dan memotong dua daripada jejaru itu sepanjang paksi panjangnya. Pada draf pertama, kamu menghatch seluruh kawasan yang dipotong, termasuk kedua-dua jejaru, hab dan rim, dengan garis 45° pada jarak 3 mm yang sama. Guru menyemak dan menyatakan bahawa lukisan itu tidak mengikut konvensyen keratan walaupun semua ukuran dan bentuk luarnya betul. Kamu juga belum meletakkan garisan satah keratan, label A–A mahupun anak panah arah pandangan, dan kamu masih menunjukkan garis tersembunyi lubang paksi di dalam kawasan berhatch.
1. Nyatakan konvensyen yang dilanggar berhubung jejaru yang dipotong secara membujur, dan terangkan cara menyampaikan keratan takal itu dengan betul.
Read the worked answer
Konvensyen yang dilanggar: apabila satah keratan melalui sesuatu rusuk, web atau jejaru secara membujur (sepanjang paksi panjangnya), bahagian itu tidak dihatch walaupun ia benar-benar dipotong. Garis luar bentuknya tetap dilukis, tetapi kawasan di dalamnya dibiarkan kosong.
Sebab: hatch bermaksud 'bahan pejal yang dipotong'. Jika jejaru nipis dihatch sepenuhnya, ia kelihatan seperti dinding tebal atau cakera pejal, dan pembaca tersalah anggap takal itu berat dan padu. Konvensyen ini sengaja menghasilkan gambaran yang tidak benar secara geometri tetapi lebih tepat dari segi fungsi - ia diterima pakai oleh piawaian lukisan kejuruteraan, dan peraturan sama digunakan untuk rusuk dan web.
Cara yang betul bagi kes ini: kerana satah keratan lurus hanya boleh melalui dua jejaru yang bersudut 90° jika ia menyerong, gunakan keratan sejajar (aligned section): putarkan satu jejaru ke dalam satah keratan (bayangkan ia dipusing pada paksi takal) supaya kedua-dua jejaru kelihatan pada panjang benar dalam satu pandangan. Kedua-dua jejaru dilukis dengan garis luar penuh tetapi tanpa hatch; rim dan hab dihatch seperti biasa kerana ia dipotong pada keratan pejal. Nyatakan pada lukisan bahawa ia keratan sejajar supaya pemutarannya difahami.
2. Senaraikan peraturan hatch yang mesti dipatuhi pada keratan ini, termasuk kesan jika rim dan hab ialah satu tuangan yang sama.
Read the worked answer
Peraturan hatch:
- Garis hatch ialah garis nipis berterusan, biasanya pada 45°, dengan jarak seragam 2–4 mm (3 mm yang kamu pilih sudah memadai). Jarak mesti konsisten pada satu komponen; jarak berubah-ubah memberi gambaran bahan berbeza.
- Hatch mesti berhenti pada garis luar kelihatan dan tidak melintasi lubang atau ruang kosong; lubang paksi Ø20 kekal putih sepenuhnya.
- Garis hatch tidak boleh melintasi angka ukuran atau teks; pecahkan garis di situ supaya nombor kekal terbaca.
- Jika dua komponen berasingan dipotong, hatch kedua-duanya pada arah bertentangan (atau jarak berbeza) supaya sempadan antara keduanya jelas.
Kesan kerana rim dan hab ialah satu tuangan: kerana ia bahagian yang sama, hatch mesti sama arah dan sama jarak pada rim, hab dan tapak rim. Menukar arah antara rim dan hab akan memberitahu pembaca bahawa ia dua komponen berlainan yang dipasang, iaitu maklumat salah yang boleh menjejaskan keputusan pemasangan atau pembaikan. Jika takal itu mempunyai sesendal (bushing) keluli di dalam hab, barulah arah hatch sesendal itu dibezakan daripada tuangan besi.
3. Bagaimanakah garisan satah keratan dan label A–A diletakkan, dan apakah yang perlu dibuat dengan garis tersembunyi lubang paksi di dalam kawasan berhatch?
Read the worked answer
Garisan satah keratan: lukis pada pandangan yang menunjukkan kedudukan satah, iaitu pada pandangan hadapan atau pandangan sisi yang berserenjang dengan arah pandangan keratan. Ia dilukis sebagai garisan rantai tebal (ujung dan persilangan tebal, garisan tengah nipis), menembusi seluruh objek, dan pada setiap hujungnya diletakkan anak panah yang menunjukkan arah pandangan keratan. Label A–A ditulis dalam huruf besar di sebelah anak panah, dan pandangan keratan itu bertajuk KERATAN A–A. Tanpa anak panah, pembaca tidak tahu dari arah mana keratan itu dilihat, dan bentuk dalaman boleh ditafsirkan secara bertentangan.
Garis tersembunyi lubang paksi: dalam pandangan keratan, garis tersembunyi biasanya ditinggalkan kerana bentuk dalaman sudah ditunjukkan oleh kawasan berhatch dan garis luar yang kelihatan. Menunjukkan garis tersembunyi di dalam kawasan berhatch menjadikan lukisan keliru, bercanggah dengan garis hatch, dan dianggap kesilapan pemarkahan. Pengecualian hanya dibuat jika garis tersembunyi itu perlu untuk mendimensi ciri yang tidak dapat ditunjukkan dengan cara lain - dan dalam kes takal ini, lubang Ø20 sudah jelas sebagai jalur kosong di tengah, jadi tiada garis tersembunyi diperlukan.