Nilai Berkaitan dengan Hak Asasi Manusia
Domain Nilai Berkaitan dengan Hak Asasi Manusia menguji kefahaman bahawa setiap manusia mempunyai hak yang sama sejak lahir, tanpa mengira agama, jantina, umur, kemampuan atau kewarganegaraan. Soalan lazim membabitkan buli, privasi, diskriminasi terhadap orang kurang upaya, buruh kanak-kanak dan kebebasan bersuara. Nilai teras termasuk Menghormati hak asasi manusia, Kebebasan, Keadilan, Kasih sayang dan Kerjasama.
Prinsip teras
- Hak asasi bersifat universal dan tidak boleh ditarik balik, tetapi pelaksanaannya tertakluk kepada undang-undang dan hak orang lain.
- Setiap hak membawa tanggungjawab: hak bersuara sepadan dengan tanggungjawab tidak memfitnah, manakala hak privasi sepadan dengan tanggungjawab menghormati privasi orang lain.
- Kumpulan rentan seperti kanak-kanak, warga emas, orang kurang upaya dan pelarian memerlukan perlindungan tambahan.
- Jawapan perlu menyebut hak yang terlibat, pelanggaran yang berlaku dan tindakan pemulihan.
Contoh berperingkat
Seorang rakan merampas telefon seorang pelajar dan membaca mesej peribadinya di hadapan kelas.
- Isu: hak privasi dan maruah berbanding tingkah laku rakan yang tidak bertanggungjawab.
- Nilai: Menghormati hak asasi manusia, Keadilan dan Hemah tinggi.
- Tindakan: meminta telefon dipulangkan dengan tegas tetapi sopan, melaporkan kepada guru jika berterusan, dan menegaskan bahawa mesej peribadi tidak boleh dibaca tanpa izin.
- Kesan: privasi dilindungi dan pelajar lain belajar bahawa hak mesti dihormati semua pihak.
Perangkap markah
- Menyatakan bahawa hak asasi boleh dilaksanakan tanpa sebarang had.
- Lupa menyatakan tanggungjawab yang menyertai hak.
- Menganggap buli sebagai 'gurauan' dan bukan pelanggaran hak.
- Tidak menyebut perlindungan undang-undang atau saluran aduan.