Nilai Berkaitan dengan Demokrasi
Domain Nilai Berkaitan dengan Demokrasi menguji kefahaman calon tentang pengurusan keputusan bersama secara adil: pemilihan pemimpin, mesyuarat, pungutan suara dan kepatuhan kepada undang-undang. Soalan lazim membabitkan pemilihan ketua kelas, mesyuarat persatuan, keputusan majoriti yang merugikan golongan minoriti dan tanggungjawab selepas keputusan dibuat. Nilai teras termasuk Musyawarah, Patuh kepada undang-undang, Kerjasama, Kebebasan, Keadilan dan Toleransi.
Prinsip teras
- Demokrasi bukan sekadar majoriti mengundi; ia merangkumi perbincangan (musyawarah), pendengaran suara minoriti dan akauntabiliti pemimpin.
- Kebebasan dalam demokrasi terhad oleh undang-undang, ketenteraman awam dan hak orang lain.
- Kepatuhan kepada keputusan bersama ialah tanggungjawab; bantahan selepas keputusan dibuat mesti melalui saluran yang sah.
- Jawapan yang baik menunjukkan proses (cadangan, perbincangan, undian) dan hasil (keputusan, pelaksanaan, semakan).
Contoh berperingkat
Persatuan sekolah perlu memilih destinasi lawatan. Kumpulan majoriti mahukan pusat sains, golongan minoriti mahukan muzium, manakala bajet terhad.
- Isu: keputusan kolektif dengan sumber terhad dan pandangan berbeza.
- Nilai: Musyawarah, Keadilan, Kerjasama dan Patuh kepada undang-undang (peraturan persatuan dan sekolah).
- Tindakan: mengadakan mesyuarat, membentangkan kos dan faedah setiap pilihan, mengundi secara rahsia, dan menetapkan destinasi pilihan minoriti sebagai program seterusnya.
- Kesan: keputusan diterima semua ahli dan perpaduan persatuan terpelihara.
Perangkap markah
- Menyamakan demokrasi dengan kebebasan membuat apa sahaja.
- Mengabaikan hak minoriti selepas undian dijalankan.
- Tidak menyebut peraturan atau undang-undang sebagai had kebebasan.
- Lupa langkah pelaksanaan selepas keputusan dibuat.