Syariah dan Perundangan Islam
Domain ini menguji kefahaman tentang perbezaan syariah dan fiqh, sumber perundangan Islam, maqasid syariah dan hukum taklifi, serta keupayaan mengaplikasikan qiyas kepada isu baharu.
Kerangka asas
- Syariah ialah hukum yang diturunkan Allah melalui al-Quran dan Sunnah; fiqh ialah pemahaman ulama hasil ijtihad terhadap sumber tersebut.
- Sumber utama: al-Quran, Sunnah, ijma' (kesepakatan ulama) dan qiyas (analogi hukum).
- Sumber sokongan: masalih mursalah, istihsan, 'urf dan sadd al-dhari'ah mengikut disiplin usul fiqh.
- Maqasid syariah daruriyyat: memelihara agama, nyawa, akal, keturunan dan harta.
- Hukum taklifi: wajib, sunat, haram, makruh dan harus.
Contoh berarah
Apakah hukum penyalahgunaan dadah yang memabukkan dan merosakkan akal?
Penilaian: al-Quran mengharamkan khamr kerana memabukkan dan menghalang zikr serta solat (al-Ma'idah 5:90). 'Illah hukumnya ialah memabukkan dan merosakkan akal. Dadah mempunyai 'illah yang sama, bahkan kerosakannya lebih besar. Maka hukumnya diqiyaskan sebagai haram, selain termasuk memelihara maqasid akal dan nyawa. Pengharaman ini bukan sekadar meniru budaya, tetapi berdasarkan nas dan maslahah.
Perangkap markah
- Menyamakan syariah dengan fiqh sehingga menganggap perbezaan mazhab bermakna syariah bercanggah.
- Menggunakan qiyas tanpa menjelaskan 'illah persamaan antara masalah asal dan masalah baharu.
- Mengabaikan maqasid syariah ketika menilai sesuatu hukum.
- Melabel semua perkara baharu sebagai bid'ah tanpa membezakan ibadah khusus dan urusan dunia.