Akidah: Sifat 20, Qada' dan Qadar serta Perkara Merosakkan Iman
Domain Akidah menguji kepercayaan terhadap Allah, malaikat, kitab, rasul, hari akhirat serta qada' dan qadar, termasuk sifat 20 dan perkara yang merosakkan iman. Soalan sering meminta calon mengesan kesilapan akidah dalam satu pernyataan.
Sifat 20 dan pembahagiannya
- Nafsiah: wujud.
- Salbiah (menafikan kekurangan): qidam, baqa', mukhalafatuhu lil hawadith, qiyamuhu binafsihi, wahdaniyyah.
- Ma'ani: qudrah, iradah, 'ilmu, hayat, sama', basar, kalam.
- Ma'nawiyyah: Allah bersifat Maha Berkuasa, Maha Berkehendak dan seterusnya, berdasarkan tujuh sifat ma'ani tadi.
Sifat mustahil ialah lawan sifat wajib, antaranya 'adam, huduth, fana', mumathalatuhu lil hawadith dan ta'addud.
Qada' dan qadar
Qada' ialah ketetapan azali Allah, manakala qadar ialah pelaksanaannya. Kedua-duanya tidak membatalkan usaha manusia. Akidah Ahli Sunnah wal Jamaah menolak jabariah (fatalisme) dan qadariah (menafikan peranan Allah dalam ketetapan).
Contoh berperingkat
Amin berkata: 'Kalau sudah ditakdirkan lulus, saya tidak perlu belajar.' Analisis: beliau menyalahfahami qadar kerana menganggap ketetapan Allah membatalkan tanggungjawab diri. Hukum akidah: fahaman ini menyerupai jabariah dan menjejaskan kesempurnaan iman. Jawapan lengkap perlu menyatakan bahawa usaha adalah kewajipan, hasil adalah urusan Allah, dan sikap Muslim ialah berusaha, bertawakal, kemudian reda.
Perangkap markah
- Mencampur sifat ma'ani dengan ma'nawiyyah.
- Menyebut sifat 20 sebagai sebahagian rukun iman.
- Menganggap tawakkal bermakna berhenti berusaha.
- Keliru nifaq (munafik) dengan kufur, atau syirik khafi (riak dalam ibadah) dengan syirik jali (menisbahkan kuasa ghaib kepada tangkal atau azimat).