Omukanda womapopyo: oifon mosikola
Omulongi wOshikwanyama okwa pewa omunafikola oshilonga shokunyola omukanda womapopyo (essay) wa fike pomitya 350 momaminute 40. Oshilonga: 'Oshikola i na okulongifa oifon?' Omunafikola okwa hovela okunyola: 'Ovakuluntu ava iha va udite ko, ovo va etifa oifon mosikola. Onda hala okutya oifon oyo yomayele, ashike ovakuluntu ovo ovana.' Okwa nyola yo: 'Ovanhu 70 pesenda ova ti oifon oyo yomayele, ovanhu 30 pesenda ova ti oyo yomapeko.' Okwa hala okukwatela mo omukanda wekondjo, ashike okwa tila okukala a pitilila momukanda. Okwa hala yo okulongifa omukalo wokupopya weenghundu. Omulongi okwa mu pe omayele: 'Kala wa lenga omukalo, ino handa, longifa omukanda wekondjo, no ino pitilila momukanda.' Omunafikola okwa pumbwa okuninga omatokolo: oku shandula omukanda, okukwatela mo omukanda wekondjo nokulongifa omukalo munene. Osho hano a pumbwa okutala omukalo, omukanda wekondjo nomukanda womapopyo.
1. Nyola vali omukanda womapopyo womafo a hovela. Oshike wa shandula, nomolwashike?
Read the worked answer
Omukanda womafo: 'Oifon mosikola oshinima shi na omaufembanghenda nomapuko. Ovakuluntu ovahapu ova tila kutya oifon otai ka etifa omapuko, ashike ovahongwa ova ti oyo yomayele. Onda hala okutala omaufembanghenda nomapuko, opo ndi mone nghee osikola i na okuninga.' Osho nda shandula:
- 'Ovakuluntu ava iha va udite ko, ovo va etifa oifon' osho okuhanda; otaku ka etifa okukala ovakuluntu inava hala okulesha. Osho hasho okupopya nomuntu.
- Onda hovela nokuholola oshinima, nda haulula onhele yomapopyo, nda hoolola oitya ya yelela.
- Onda etifa omukanda womapopyo (thesis) pefimbo: 'Onda hala okutala...' Omolwashike: omukanda womapopyo u na okukala wa lenga; okuhanda otaku ka kala hasho ku udite ko.
2. Ongiini ta dulu okukwatela mo omukanda wekondjo nokulongifa omukalo munene? Yandja omufano.
Read the worked answer
Omukanda: 1) Introduction: oifon oyo shinima shi na omaufembanghenda; 2) Omayele: oifon otai dulu okukwatela mo okulihonga, okupopya novakuluntu, nokumona ouyelele; 3) Omakondjo: ovahongwa otaya dulu okukala va tamuna; 4) Concession: 'Nande ashike ovakuluntu ova tila...' 5) Rebuttal: 'Ashike ngeenge osikola i na omukanda wokulongifa oifon...' 6) Conclusion. Omukalo: longifa 'nande ashike', 'ashike', 'onghee hano'. Ino pitilila momukanda; toka kOmukanda wekondjo pefimbo limwe, opo u kale wa yelela. Osho hano: omukanda wekondjo oo u na okukala momukanda, hasho owokuhanda.