Omukwao womukunda momukanda womukalo
Momukanda womukalo wOshikwanyama, ovahongwa ova lesha omukanda womukwao womukunda: 'Omukulu womukunda, omukwa omunene, Owa kala po fiyo ovana va kulu. Paife omumati ota i ku fiyo, Ena loye otali kala momutima.' Omulongi okwa pula: omukwao oshike? Omunafikola okwa ti: 'Omukwao omunene, oshinima shomukunda.' Omunafikola umwe okwa ti omukwao oumwene womunhu, shaashi omunyoli okwa uwana 'omukulu'. Omunafikola umwe okwa ti omukwao oshifekelwa shomukunda. Omulongi okwa pula: 'Oshike tashi ulike kutya omukwao oumwene womunhu? Ongiini omunyoli a longifa omukwao? Oshike hasho shi na okukala?' Omunafikola okwa pumbwa okupendula kombinga yomukalo wokupopya (personification), omukalo wokutya (apostrophe) nokukala kwomukwao (tone). Okwa pumbwa yo okutya nghee omukwao wa kwatelwa mo momukanda womukunda. Opo nee omulongi okwa pula omunafikola umwe a nyole omatomheni aye momukanda, a ulike omukalo wokupopya nowa kwatelwa mo.
1. Oshike tashi ulike kutya omukwao oumwene womunhu? Tala omukalo wokupopya (personification) nokutya (apostrophe).
Read the worked answer
Osho tashi ulike: omunyoli okwa uwana omukwao ngaashi omunhu: 'Omukulu womukunda' oyo personification; okwa longifa 'Owa kala po' na 'Ena loye' oyo i na okukala yomunhu. Apostrophe: okwa popya kuukwao koshipala, ngaashi a li po. Tone: owa hala okutya omukwao oumwene womukunda, hasho owokudana. Osho hano: omukwao oumwene womunhu, shaashi omunyoli okwa u pa omukalo womunhu.
2. Ongiini omukanda u ulike omukunda nokufinda kosilando? Yandja omatomheni.
Read the worked answer
Omukunda: omukwao oshifekelwa shomukunda; omumati ota i kosilando, omukwao ota kala po. Okufinda: 'ota i ku fiyo' oku ulika okufinda; 'Ena loye otali kala momutima' oku ulika okudimbulukwa. Osho u ulike: omukanda iha u ulike ashike ehafo nenge oluhodi; u ulike omukunda wa tetwa po, omukwao wa kala po ngaashi omukuluntu. Tone: oluhodi (elegiac), shaashi omumati ota i, ashike omukwao ota kala po. Osho hano: omukwao oshifekelwa shomukunda, omumati oshifekelwa shoukwatya.