Hovora omukanda: capitalization, concord na negation
Ovasomi 18 vomukuru 11 ve soku hovora omukanda womazwi 62. Omakosa 6 maye soku kara mo: 2 capitalization, 2 concord, 1 negation, 1 spelling. Ovasomi ve na omaminuti 10 okuhovora na okutjivisa omakosa 4. Omukanda u tja: 'OtjiHerero tji ri orurimi rwetu. Ovandu mbu ve kara mo Namibia ve soku serekarera orurimi. Ovasomi avehe ha ve soku tjanga otjiHerero mo otjikoro. Ovasomi va tja: "Ami hi tjanga nawa?" Omurongi wa penduka: "Ove u soku tjanga nawa."' Omurongi wa tja: 'Ami hi zeri okutja omukanda auhe u ri omukukutu; tjiva omakosa maye tu pa ondjivisiro yomazwi.' Ovasomi ve soku tjanga omapenduliro wawo mo Otjiherero, ha mo Oshiingilisa.
1. Hovora omakosa 3 womukanda na tjivisa omatwako (reasons).
Read the worked answer
Omapenduliro: 1. 'OtjiHerero' → 'Otjiherero': otjiṋa tji ri edhina (proper noun); otjiHerero tji hi ri Otjiherero. 2. 'mbu' → 'mbe': 'ovandu' tji ri class 2; concord yayo 'mbe', ha 'mbu'. 3. 'ha ve soku' → 'have soku': negation 'they must not' tji ri 'have soku'; 'ha' tji ri redundant. 4. 'Ami hi tjanga nawa' → 'Ami hi tjiti nawa': negation i na 'i' komurandu womazwi (final vowel). Ove u soku tjivisa okutja omakosa nga maye soku kara mo omukanda auhe, ha mo omurandu umwe.
2. Otjike tji tji soku kara mo omukanda womasaensia? Tjivisa omazwi 30.
Read the worked answer
Omapenduliro: Omukanda womasaensia u soku kara na consistency: edhina rimwe (Otjiherero), concord imwe (ovandu mbe), negation imwe (have soku, hi tjiti). U hi na okuhandja omazwi wOshiingilisa mo Otjiherero. U soku tjivisa omazwi nga u hovora, ha okuhandja omukanda auhe. Ove u soku tjivisa okutja 'Otjiherero' tji ri edhina, tjiva 'otjiHerero' tji hi ri edhina; otjiṋa tji tji hi mo omukanda tji ri otjisemba tjomukunda, ha otjisemba tjomasaensia.