Ku lungisa notice ya sikolo: concord, punctuation ni meaning
Mwa Sikolo sa Lwambi, mututi wa Silozi u fumana notice ya mwaha wa 2025 e ñotilwe ke muituti wa Kilasi 11. Notice e na ni mabaka a 8 a puunyeho (errors) a swanela ku lungiswa. E ñoliwa ka nzila ye: 'Batu u fita fa sikolo ka 7:00. Ha ba fita ba kala ku bala. Muituti a bulela kuli "Ke ta isa libuka" ni a zamaya. Libuka li fa tafule. Sicaba se bulela kuli mezi a sa fiwa. Ha ku na mezi, bana ba ka sa ituta. Mututi a kupa kuli ba fite ka nako.' Mututi u kupa barutiwa ku lungisa notice ni ku bulela kuli ki kañi ba fetola. Muituti a na ni metsotso e 15, a sa sebelisi dictionary, ni a swanela ku fa mabaka a 2 fela a bohlokwa hahulu.
1. Keta mabaka a 2 a bohlokwa hahulu mwa notice ni bulela kuli ki kañi a bohlokwa.
Read the worked answer
Mabaka a 2 a bohlokwa hahulu: (1) 'Batu u fita' e swanela ku ba 'Batu ba fita' kañi 'batu' ki class 2, mi concord ki 'ba', isiñi 'u'. (2) 'Muituti a bulela kuli "Ke ta isa libuka" ni a zamaya' e na ni butata ka direct speech ni conjunction. E swanela ku ba 'Muituti a bulela kuli, "Ke ta isa libuka," mi a zamaya.' Kañi ha ku na comma, direct speech e ka kopanwa ni taba e ng'i; 'ni' e sa sebelezi ku kopanya clause ye, 'mi' e swanela. A mang'i a ka ba: 'Libuka li fa tafule' e tokwa 'fa' ('li fa fa tafule'), ni 'ba ka sa ituta' e swanela 'ba ka se itute'. Kono a mabeli a ntolo a ama ku utwahala ni concord, kono a mang'i a ama style fela.
2. Ñola hape notice ka mubuso o lungisizwe, o sala ni mabaka a bohlokwa.
Read the worked answer
Batu ba fita fa sikolo ka 7:00. Ha ba fita, ba kala ku bala. Muituti a bulela kuli, 'Ke ta isa libuka,' mi a zamaya. Libuka li fa fa tafule. Sicaba se bulela kuli mezi a sa fiwa. Ha ku na mezi, bana ba ka se itute. Mututi u kupa kuli ba fite ka nako.
3. Ha u ka fa mark ya mosebetsi oo, u ka bulela kuli ki kañi a mang'i a errors a sa ame meaning hahulu?
Read the worked answer
U ka fa mark ka ku bapisa errors ni seo se utwahalang. Concord e ama meaning: 'Batu u fita' e ka utwahala kuli ki motho a 1 fela, isiñi batu kaufela. Direct speech e ama yona: ha ku na comma, mu bali a ka kopanya mabaka a mabeli. Kono 'Libuka li fa tafule' e ka utwahala, kono e tokwa 'fa' fela; 'ba ka sa ituta' e ka utwahala kono e na ni negative e sa fita. Ka hona, u ka fa mark hahulu ku concord ni direct speech, ni mark e nyinyane ku style. U sa swaneli ku fa mark e swanang ni error kaufela ka ku bala fela.