Ku Ñola: Esee ni Mañolo a Ntoñolo
Esee
Esee e na ni mutomo, mubili ni mafelelezo. Mutomo u tisa taba ye kōpa ni maikutlo a hao; mubili u fa bosupi ka mibapali, mifano kapa dintu tsa bupilo; mafelelezo a kopanya taba ye kōpa, e si ku ekeza taba ye nca. Mibala ya esee e ka ba ya ku bulela, ya ku kakanyisa, kapa ya ku ñola ka taba ye ñwi.
Mañolo a ntoñolo
Lengolo la ntoñolo le na ni format ye e swanela: adresi, datumu, kuitumela, mubili, ni kuitumela wa mafelelezo. Report, memo ni speech li na ni mutomo, mibala, ni mafelelezo. Mubali wa mañolo a ntoñolo ki muñwi yo u ñolelang: mwaesekisi, mueteleli wa sikolo, kapa batu ba munzi. Mukwa wa puo (register) u swanela ku swana ni muñwi yeo.
Mubala wa ku sebeza
Mubuto: Ñola lengolo kwa mueteleli wa sikolo, u kupa kuli meeto a fiwe bana. Ku nahana: lengolo la ntoñolo, ki cwalo ni kala ka 'Mueteleli wa Sikolo, ...' Re bulela taba ye kōpa mwa mubala wa pele: 'Ni ñola ku kupa meeto.' Re fa bosupi: 'Bana ba fita kwa sikolo ba si na meeto.' Re kupa ka boikokobetso: 'Ni kupa kuli mu latele taba ye.' Re feleleza ka 'Ni itumela.' Re se ke ra ñola 'Hey, give us water' ka puo ya sibuti.
Dintu tse siisa mibala
- Ku kopanya esee ni lengolo la ntoñolo: format i a fapana.
- Ku sebeza puo ya sibuti mwa lengolo la ntoñolo.
- Ku si ka fa bosupi kapa ku fa bosupi bo bu sa amani ni mubuto.
- Ku si ka latelela mubala wa mibala.