NSSCAS Silozi First Language 8197 study materials
NSSCAS Silozi First Language 8197 study resources

NSSCAS Silozi First Language 8197: Mukwakwa wa Puo ni Ku Isebisa

NSSCAS Silozi First Language 8197 · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Mukwakwa wa Puo ni Ku Isebisa

Concord

Mwa Silozi, mabizo a na ni mikwa (noun classes), ni mibapali ye mengi i swanela ku swana ni mubizo. Mubala: 'bana' (class 2) i sebeza 'ba'; 'sikolo' (class 7) i sebeza 'se'; 'mukanda' (class 3) i sebeza 'u'. 'Bana ba ituta mwa sikolo se' i swanela; 'Bana ba ituta mwa sikolo ye' i si swaneli, kakuli 'sikolo' i sebeza 'se'.

Nako ni mubala

Nako (tense) i bontsha kuli taba i etsa, i etsizwe, kapa i ka etsa. Sebeza mabizo a nako ka nepo: 'Ni ituta' (present), 'Ni itutile' (past), 'Ni ka ituta' (future). Mubala wa nako u swanela ku swana ni mubala wa sibaka.

Punctuation

Punctuation e thusa mubali ku utwisisa. Sebeza comma, full stop, question mark ni quotation marks ka nepo. Mwa direct speech: 'U bulezi, Ni ka ta.' - comma i fa pele pa quotation, 'N' i koba, full stop i kwa mafelelezo.

Mubala wa ku sebeza

Mubuto: Lungisa: 'Bana ba ituta mwa sikolo ye.' Ku nahana: 'bana' i class 2, 'ba' i swanela. 'sikolo' i class 7, i swanela 'se', e si 'ye'. Ku lungisa: 'Bana ba ituta mwa sikolo se.'

Dintu tse siisa mibala

  • Ku sebeza concord ye si swaneli ni noun class.
  • Ku fapanya nako ya past ni future.
  • Ku si ka sebeza quotation marks ni comma mwa direct speech.
  • Ku toloka idiom ka puo ye ñwi ka ku ekeza mañolo a siyo.