Ingestort kartonnen werk: proces bijsturen binnen zes lessen
Lars (4 tl) maakt een ruimtelijk werk van 1,80 m hoog van karton en krantenpapier over het thema 'angst'. Hij heeft nog drie weken, zes lessen van 50 minuten. In zijn procesboek staan twee schetsen; daarna is hij direct gaan bouwen. Het bouwwerk zakt bij de enkels in elkaar: het karton is te dun en de constructie heeft geen driehoekige versteviging. Hij heeft nog 40 % van zijn karton over en € 15 budget. Het procesboek telt voor 40 % mee in het cijfer. Na de tegenslag wil Lars alles zwart overschilderen. De eindpresentatie is met vier andere leerlingen in de aula, waar werk in verband met de nooduitgang niet hoger mag zijn dan 1,50 m.
1. Wat is er in het proces misgegaan en wat moet Lars als eerste doen? Zet daarna een planning uit voor de resterende zes lessen.
Read the worked answer
De stappen onderzoek en experiment zijn overgeslagen: na twee schetsen is hij meteen gaan bouwen, zonder constructie-onderzoek of materiaalproef. Overschilderen in zwart verbergt het probleem; het lost de constructie niet op.
Eerst analyseren, niet opnieuw beginnen: waar is het bezweken (bij de enkels, dus de zwakste doorsnede) en waarom (karton te dun, geen driehoeken, geen voet). Daarna een proef met een strook karton op schaal om de benodigde dikte en versteviging te bepalen.
Planning: les 1 analyse en proef; les 2 constructietekening op schaal; les 3 en 4 bouwen met stevige voet en kruisverbanden; les 5 afwerking; les 6 presentatie en reflectie. Elke stap vastleggen met foto en notitie, want het procesboek telt 40 % en er is nu bijna niets om te laten zien.
2. De aula kent een maximale hoogte van 1,50 m en Lars heeft weinig materiaal en budget. Hoe pas je het concept aan zonder de bedoeling van het werk kwijt te raken? En hoe maak je de instorting nuttig voor het procesboek?
Read the worked answer
De grens van 1,50 m is hard, dus het werk moet omlaag of het concept moet veranderen. Zomaar terug naar 1,45 m kost de 'overweldigende' werking: angst zit hier in hoogte en nabijheid. Beter is de suggestie van grootte te behouden via een laag standpunt en een smalle, hoge vorm, of een deel van het werk op de vloer te laten 'verzakken'.
Met 40 % karton en € 15 moet je zuinig zijn: gebruik kartonnen kokers of een houten lat als skelet en bekleed alleen de zichtzijden. Dat scheelt materiaal en geeft sterkte.
De instorting hoeft niet te worden weggeschilderd. Maak haar tot fase in het werk: een verzakking hoort bij 'angst'. Beschrijf in het procesboek wat je waarnam, welke keuze je maakte en wat je ervan leerde. Dat is precies de reflectie die punten oplevert.