Twee- en driedimensionale beeldende technieken en materialen
Wat dit domein van je vraagt
Je moet technieken herkennen, weten hoe ze werken en kunnen uitleggen waarom een maker juist die techniek koos. Het examen vraagt vaak naar het verschil tussen technieken en naar het effect van materiaal.
Tweedimensionaal
- Tekenen: potlood, houtskool (zacht, veegbaar), pastel (kleur, stoffig), pen en inkt (lijn, arcering).
- Schilderen: aquarel (transparant, water, papier blijft zichtbaar), gouache (dekkend, mat), acryl (snel droog, dekkend, op veel ondergronden), olieverf (langzaam droog, mengbaar, glans).
- Grafiek: hoogdruk (linosnede, houtsnede: mes snijdt weg, inkt op het blijven staan), diepdruk (ets, droge naald: inkt in de groeven), vlakdruk (lithografie: tekenen op steen), doordruk (zeefdruk: inkt door een doek). Elke techniek geeft een eigen lijnkarakter en oplage.
- Collage en digitale media: knippen en plakken, fotografie, fotobewerking.
Driedimensionaal
- Boetseren: additief, materiaal toevoegen (klei, was).
- Beeldhouwen: subtractief, materiaal weghalen (steen, hout).
- Construeren/assemblage: onderdelen samenvoegen (metaal, afvalmateriaal).
- Keramiek: klei vormen, drogen, bakken; glazuur geeft een glanzende of matte laag.
- Gips, textiel, installatie: gieten, naaien, ruimte innemen.
Uitgewerkt voorbeeld
Een kunstenaar wil een grof, donker beeld met scherpe randen en een kleine oplage. Redenering: houtsnede past, want je snijdt in het blok, de nerf en het mes geven grove lijnen, en je drukt per stuk met de hand. Een ets zou fijner en kwetsbaarder lijnen geven. Zo koppel je techniek aan gewenst effect, niet aan toeval.
Waar punten weglekken
- Ets bij hoogdruk plaatsen; ets is diepdruk.
- Boetseren wegweghalen noemen; dat is beeldhouwen.
- Aquarel dekkend noemen; het is transparant.
- Alleen materiaal noemen zonder het effect of de werkwijze uit te leggen.