Storten van een strookfundering bij nachtvorst
Je werkt als leerling-timmerman bij de bouw van een aanbouw aan een jaren-30 woning. De aanbouw krijgt een strookfundering van 400 mm breed en 300 mm hoog. Volgens de tekening ligt de onderkant van de fundering op 800 mm onder het maaiveld. De graafmachine heeft de sleuf uitgegraven; op de bodem staat ongeveer 50 mm water. De wapening ligt klaar: twee staven Ø8 onderin en beugels om de 300 mm. De betoncentrale kan C20/25 leveren, 5 m³, maar alleen morgenvroeg om 7:00 uur. De weersverwachting geeft −3 °C in de nacht en overdag maximaal +2 °C. De uitvoerder wil toch storten, omdat de kraan anders twee dagen later terug moet komen en de planning dan inhaalt. De bouwplaats is klein; er is geen verwarmingsunit aanwezig, wel dekens en plastic folie.
1. Beoordeel of de betonstorting morgenvroeg verantwoord is. Geef je advies met minimaal drie argumenten en noem de maatregelen die je zou nemen als er toch wordt gestort.
Read the worked answer
Mijn advies is om niet zonder meer te storten. De argumenten:
- Vorstschade aan jong beton. Vers beton moet in de eerste 24 uur beschermd worden tegen bevriezing. Bij −3 °C kan het water in het beton bevriezen; de sterkteontwikkeling stopt en het beton kan afschilferen of brokkelig worden.
- Water in de sleuf. Er staat 50 mm water op de bodem. Beton dat in water wordt gestort, kan ontmengen en de wapening kan verontreinigd raken. Het water moet eerst worden verwijderd en de bodem moet vorstvrij zijn.
- Ondergrond en wapening. Bij vorst kan de bodem opvriezen. De wapening moet schoon en op de juiste dekking liggen; op een bevroren of natte bodem is de dekking niet te garanderen.
Als er toch wordt gestort, dan alleen met maatregelen: water uit de sleuf verwijderen, de sleuf afdekken en vorstvrij houden, beton met een temperatuur van minimaal 5 °C laten aanvoeren, direct na het storten afdekken met folie en dekens, en de eerste 24 uur de temperatuur controleren. Beter is om de storting uit te stellen tot de vorstperiode voorbij is; de kraanplanning weegt niet op tegen een zwakke fundering.
2. Bereken de hoeveelheid beton voor de strookfundering als de sleuf 12 m lang is en de fundering 400 mm breed en 300 mm hoog is. Laat de berekening zien en beoordeel of 5 m³ voldoende is.
Read the worked answer
Eerst alle maten naar meters omrekenen:
- lengte = 12 m
- breedte = 400 mm = 0,4 m
- hoogte = 300 mm = 0,3 m
Volume = lengte × breedte × hoogte = 12 × 0,4 × 0,3 = 1,44 m³.
De bestelde 5 m³ is dus ruim voldoende; er blijft zelfs ruim 3,5 m³ over. Dat betekent niet automatisch dat 5 m³ bestellen verstandig is. Bij een kleine storting kan de centrale een minimumafname hanteren, en te veel beton dat overblijft moet als afval worden afgevoerd. Controleer daarom of er een kleinere kuub of een andere leveringshoeveelheid mogelijk is. Verder moet het water uit de sleuf en moet de wapening op afstandhouders liggen voordat er wordt gestort.
3. De wapening ligt al in de sleuf. Noem twee controles die je vóór het storten uitvoert en leg uit waarom die belangrijk zijn.
Read the worked answer
Controle 1: de dekking van de wapening. Ik controleer of de onderste staven Ø8 op afstandhouders liggen en of de dekking klopt met de tekening en de milieuconditie. Als de wapening op de bodem ligt of in het water hangt, is er te weinig beton boven de staaf. De wapening kan dan gaan corroderen en de treksterkte van de fundering gaat achteruit.
Controle 2: de positie en het aantal staven en beugels. Ik loop de wapening na: twee staven onderin, beugels om de 300 mm, voldoende overlap en geen losse of scheefgedrukte beugels. Wapening die niet op de juiste plaats ligt, doet niet wat de constructeur heeft berekend. Bij een strookfundering zijn vooral de onderwapening en de dekking belangrijk.
Daarnaast controleer ik of de sleuf schoon is, of er geen water meer in staat en of de wapening niet is vervuild met modder of olie.