Kozijn vervangen bij een doorgeroeste latei
Je vervangt een houten kozijn in de voorgevel van een woning uit 1953. Het kozijn is 1.200 mm breed en 1.400 mm hoog en zit in een bakstenen muur van 300 mm dik. Boven het kozijn zit een stalen latei die zichtbaar roest. De muur is een spouwmuur; de buitenblokken zijn kalkzandsteen, de binnenblokken zijn gasbeton. De klant wil een nieuw kunststof kozijn met HR++ glas. Bij het verwijderen zie je dat de latei aan de onderzijde 4 mm is doorgeroest en dat er een scheur in het metselwerk boven de latei zit. De woning is bewoond; de klant wil dat de kamer diezelfde dag weer dicht is.
1. Mag je het oude kozijn verwijderen en het nieuwe plaatsen zonder naar de latei te kijken? Beargumenteer je antwoord.
Read the worked answer
Nee, dat mag niet. De latei draagt het metselwerk boven de opening. Als de latei aan de onderzijde 4 mm is doorgeroest, is de staaldoorsnede kleiner geworden en kan de resterende capaciteit onvoldoende zijn. De scheur in het metselwerk boven de latei is een signaal dat er beweging of overbelasting optreedt. Als ik het kozijn verwijder zonder de latei te beoordelen, kan het metselwerk verder scheuren of kan een deel van de gevel naar beneden komen.
Ik laat de latei daarom beoordelen door een constructeur of deskundige. Tot die tijd ondersteun ik de opening met stempels en een ligger. Het oude kozijn blijft zitten of wordt pas verwijderd als de opening veilig is ondersteund. Als de latei vervangen moet worden, is dat een constructieve ingreep die niet past bij alleen een kozijnvervanging. Het nieuwe kozijn lost het probleem van de latei niet op; het kozijn draagt het metselwerk niet.
2. Beschrijf hoe je het nieuwe kunststof kozijn waterdicht en kierdicht in de spouwmuur plaatst.
Read the worked answer
Ik zorg eerst voor een goede, vlakke en droge ondergrond en een juiste waterkering. De volgorde:
- Dorpel en waterkering. Onder het kozijn komt een dorpel met afschot naar buiten. Achter het kozijn wordt een waterkerende folie aangebracht die het water naar buiten afvoert.
- Kozijn stellen. Het kozijn wordt waterpas, haaks en op de juiste hoogte gesteld, met voldoende speling voor werking.
- Luchtdichting aan de binnenzijde. Aan de warme zijde komt een luchtdichte folie of band, zodat vochtige binnenlucht niet in de spouw komt.
- Waterdichting aan de buitenzijde. Aan de buitenzijde wordt een dampopen folie of compriband aangebracht. Niet alleen PUR gebruiken: PUR is niet overal de juiste luchtdichting en kan bij beweging scheuren.
- Bevestiging en afwerking. Het kozijn wordt mechanisch bevestigd volgens de voorschriften. De spouw blijft geventileerd en de aansluitingen worden afgekit met een elastische kit.
Zo voorkom ik dat regenwater naar binnen komt en dat warme, vochtige lucht in de spouw condenseert.
3. De klant wil de kamer diezelfde dag weer dicht hebben. Welke tijdelijke maatregelen neem je en welke werkzaamheden stel je uit?
Read the worked answer
Ik maak de opening diezelfde dag wind- en waterdicht met een tijdelijke voorziening, maar ik doe geen definitieve afwerking zolang de latei niet is beoordeeld. Concreet:
- De opening boven het kozijn ondersteunen met stempels en een tijdelijke ligger.
- Een tijdelijke plaat of zeil aan de buitenzijde aanbrengen, vastgezet en waterdicht afgeplakt.
- Aan de binnenzijde een tijdelijke isolatieplaat of folie plaatsen, zodat de kamer bewoonbaar blijft.
- Het oude kozijn laten zitten als dat veilig kan; anders een tijdelijk kozijn of dichtzet plaatsen.
Uitgesteld worden: het definitief verwijderen van de latei, het metselen en het definitief afwerken van de gevel. Pas nadat de constructeur de latei heeft goedgekeurd of een vervanging heeft ontworpen, wordt het nieuwe kozijn definitief geplaatst. De klant krijgt dus een dichte, veilige opening, maar niet de definitieve afwerking op dezelfde dag.