Uitzendkracht zonder loon: wie betaalt en welke route werkt?
Fatima (24) werkt via een uitzendbureau als orderpicker in een distributiecentrum in Venlo. Ze heeft een uitzendovereenkomst in fase A en werkt gemiddeld 32 uur per week; haar brutoloon is €14,20 per uur. In week 12 belt het uitzendbureau: er is ‘geen werk meer’, ze hoeft niet te komen. De week daarvoor is niet uitbetaald en ook de laatste twee gewerkte dagen ontbreken op haar loonstrook. Het uitzendbureau zegt: ‘Wij betalen alleen als je werkt; de opdrachtgever heeft ons ook niets betaald.’ Fatima woont zelfstandig, betaalt €780 huur, heeft een basiszorgverzekering en een DigiD. Ze is geen lid van een vakbond en heeft geen rechtsbijstandsverzekering. Haar bewijs bestaat uit foto’s van de urenbriefjes die de teamleider elke week ondertekende en appjes met haar uitzendcoördinator. Ze heeft geen spaargeld om een advocaat te betalen. Ze vraagt jou, vrijwilliger bij het buurtinformatiepunt, wat ze moet doen.
1. Wie is Fatima’s werkgever, en heeft zij recht op loon over uren waarop geen werk was? Welke stappen zet zij in welke volgorde om het achterstallige loon te krijgen?
Read the worked answer
Het uitzendbureau is haar werkgever, niet het distributiecentrum. Met het uitzendbureau is de uitzendovereenkomst gesloten, het betaalt het loon en het is aansprakelijk. Dat het distributiecentrum het uitzendbureau niet heeft betaald, is een geschil tussen die twee bedrijven en mag niet op Fatima worden afgewenteld.
In fase A geldt bovendien dat de uitzendkracht recht houdt op loon over de overeengekomen uren zolang de uitzendovereenkomst loopt, ook als er tijdelijk geen werk is. ‘Geen werk betekent geen loon’ is dus onjuist; dat is precies het verschil tussen een uitzendovereenkomst en een los oproepcontract.
Stappen, in deze volgorde:
- Alles vastleggen: contract, loonstroken, urenbriefjes, appjes, datums van telefoongesprekken.
- Schriftelijk sommeren per e-mail, met een concrete berekening (aantal uren × €14,20, plus vakantiegeld en eventuele toeslagen) en een termijn van veertien dagen.
- Gratis advies bij het Juridisch Loket en een melding bij de SNCU, die de naleving van de uitzend-cao controleert.
- Als er niets komt: zelf procederen bij de kantonrechter. Dat mag zonder advocaat en met lage griffierechten.
Let op de verjaring: loonvorderingen verjaren na vijf jaar, dus eindeloos wachten is riskant.
2. Heeft Fatima recht op een WW-uitkering, en wat moet zij daarvoor doen? Waarom is zelf ontslag nemen een slecht idee?
Read the worked answer
Voor WW geldt de eis van 26 gewerkte weken in de laatste 36 kalenderweken. Fatima werkte 32 uur per week, dus daar zit ze ruim aan, mits de uren zonder werk maar met loondoorbetaling als gewerkt tellen. Dat is inderdaad zo, want het uitzendbureau moest die uren doorbetalen.
Wat zij moet doen:
- Zich inschrijven als werkzoekende bij UWV en de WW-aanvraag indienen, bij voorkeur binnen een week na haar laatste werkdag. De uitkering gaat in na het einde van het dienstverband; te laat aanvragen kost gewoon geld.
- Het uitzendbureau schriftelijk om een werkgeversverklaring en een eindafrekening vragen, inclusief vakantiegeld en niet-opgenomen vakantie-uren. Dat is geen WW, maar wel geld waar ze recht op heeft.
- Beschikbaar blijven voor werk, solliciteren en passend werk niet weigeren, anders volgt een maatregel die de uitkering verlaagt.
Zelf ontslag nemen is hier de verkeerde route. Zonder dringende reden is dat ‘verwijtbaar werkloos’, en dan kan UWV de uitkering weigeren of verlagen. De juiste volgorde is: het uitzendbureau aanspreken op loondoorbetaling, en als er echt geen werk meer is het dienstverband door het uitzendbureau laten beëindigen of een vaststellingsovereenkomst sluiten, en pas daarna WW aanvragen.
3. Het uitzendbureau biedt Fatima een vaststellingsovereenkomst aan met de tekst ‘einde samenwerking per direct, tegen finale kwijting’. Wat doet zij?
Read the worked answer
‘Finale kwijting’ betekent dat Fatima afstand doet van alle vorderingen die zij nog heeft, dus ook van het achterstallige loon, het vakantiegeld en mogelijk een vergoeding. ‘Per direct’ kan bovendien betekenen dat het uitzendbureau zich onttrekt aan de loondoorbetaling waar zij in fase A recht op heeft.
Daarom:
- Niet tekenen tijdens het gesprek. Bedenktijd vragen, bijvoorbeeld veertien dagen, en alles op papier laten zetten.
- Laten controleren door het Juridisch Loket of een vakbond. Zij kijken of het loon en het vakantiegeld kloppen en of er recht is op een vergoeding.
- Onderhandelen over de tekst: finale kwijting schrappen of beperken tot de bekende posten, en laten vastleggen dat het initiatief bij de werkgever ligt. De formulering bepaalt namelijk of UWV haar als verwijtbaar werkloos ziet en of zij WW krijgt.
- Zorgen dat er een specificatie komt van alle bedragen, met een einddatum die klopt met de laatste werkdag.
Tekenen zonder advies is het grootste risico: één handtekening kan haar hele loonvordering waardeloos maken.