NCEA Level 1 Te Reo Rangatira study materials
NCEA Level 1 Te Reo Rangatira study resources

NCEA Level 1 Te Reo Rangatira: Ngā Paerewa TAPā 92075 me 92076 - te tātari me te whakaputa reo

NCEA Level 1 Te Reo Rangatira · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Ngā Paerewa TAPā 92075 me 92076 - te tātari me te whakaputa reo

Ko tēnei wāhanga e hāngai ana ki ngā paerewa aromatawai ā-waho e rua o Te Reo Rangatira Kaupae 1, arā ko 92075 rāua ko 92076. Ka whakamātauria te ākonga ki te pānui, ki te whakarongo, ki te tātari i te reo, ki te whakamārama i ngā whakaaro, ā, ki te tuhituhi i ōna ake tuhinga mā te reo Māori. Ehara i te mea ka whakahuatia noatia te tuhinga; ko te whakamārama, te taunaki, me te tātari te mea nui.

Ngā pūkenga e whakamātauria ana

  • Te tautohu i ngā whakaaro matua me ngā taipitopito tautoko o tētahi tuhinga, o tētahi kōrero rānei.
  • Te tātari i ngā āhuatanga reo: te rerenga hāngū, te rerenga āhua, te tāpiri, te kupu whakarite, te whakataukī, te kīwaha, me te hanganga o te tuhinga.
  • Te whakapuaki i ō ake whakaaro mā te reo tika, mā te reo whai take, mā te reo e hāngai ana ki te hunga pānui.
  • Te hono i ngā whakaaro o te tuhinga ki te ao o te ākonga me te ao whānui.

Te tātari i te āhuatanga reo

Ina pātaihia te ākonga kia tātari, me whakamārama ia i te pānga o te āhuatanga reo ki te kaupapa, ki te hunga pānui rānei. Kaua e noho ko te ingoa o te āhuatanga anake hei whakautu. Me whai takehono: ko te āhuatanga, ko tōna pānga, ko tōna taunakitanga.

He tauira mahi

Pātai: “He aha te pānga o te rerenga ‘Kua horoia ngā rīhi e te manuhiri’ ki te kaupapa o te tuhinga?” Whakaaro: he rerenga hāngū tēnei. Ko te manuhiri te kaihanga o te mahi, kāore ko ngā rīhi. Ka waiho te mahi hei kaupapa kōrero, ā, ka hūnuku te kaihanga ki te whakamutunga o te rerenga. Ka puta te whakaaro nui ki te manuhiri, ā, ka aro te hunga pānui ki te mahi kua oti. Whakautu pai: “He rerenga hāngū tēnei; nā te mea ko te manuhiri te kaihanga o te mahi, ka puta te whakaute ki a ia, ka mutu ka aro te hunga pānui ki te mahi kua oti, kāore ki te tangata nāna i mahi.”

Ngā hapa e ngaro ai te tohu

  • Te whakahua noa i te tuhinga, kāore he whakamārama i te pānga.
  • Te kore e hāngai ki te pātai, ina kōrerohia tētahi atu kaupapa.
  • Te whakamahi i te reo ōpaki, i te rerenga poto rawa, i roto i te tuhinga ōkawa.
  • Te whakamārama i te āhuatanga reo me te kore taunakitanga mai i te tuhinga.