NCEA Level 1 Te Reo Rangatira study materials
NCEA Level 1 Te Reo Rangatira study resources

NCEA Level 1 Te Reo Rangatira: Ngā Paerewa Whakamātautau 91777, 91779, 91780, 91804, 91806, 91808 me 93009

NCEA Level 1 Te Reo Rangatira · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Ngā Paerewa Whakamātautau 91777, 91779, 91780, 91804, 91806, 91808 me 93009

Ko tēnei wāhanga ko ngā paerewa aromatawai ā-waho o Te Reo Rangatira Kaupae 1: 91777, 91779, 91780, 91804, 91806, 91808 me te 93009. Ahakoa te maha o ngā tau, kotahi tonu te kaupapa: kia whakaaturia e te ākonga tōna matatau ki te pānui, ki te tuhituhi, me te tātari i te reo Māori i roto i te wā whakamātautau. Ka pātaihia te ākonga kia tautohu, kia whakamārama, kia tātari, kia arotake rānei, ā, ka tuhia he tuhinga roa e hāngai ana ki te kaupapa.

Ngā kupu tohutohu

  • Tautohu: kimihia te mea e hiahiatia ana, me te iti o te kupu.
  • Whakamārama: whakapuakingia te tikanga, ā, whakapuakina te take.
  • Tātari: wehewehea kia wāhanga, ā, whakamāramatia te pānga o ia wāhanga.
  • Arotake: whakatauhia te pai, te kino, me te take i pērā ai.

Te tuhituhi

Kia toru ngā wāhanga o te tuhinga roa: te whakataki, te tinana, me te whakakapinga. Whakamahia ngā kupu hono - otirā, heoi, ka mutu, nō reira, me te mea nei - kia rere ai te tuhinga. Kia tika te kārawarawa, te tohutō, me te hāngū o te rerenga.

He tauira mahi

Whakataukī: “Ehara taku toa i te toa takitahi, engari he toa takitini.” Pātai: “Whakamāramatia te whakataukī nei, ā, whakaaturia tōna pānga ki tētahi kaupapa e mōhiotia ana e koe.” Whakaaro: ko te toa takitahi he mahi a te tangata kotahi; ko te toa takitini he mahi nā te rōpū. Ka whakamāramatia te pānga ki te mahi tahi o te hapori, o te kapa hākinakina rānei. Kātahi ka honoa atu ki tētahi tauira motuhake, hei tauira ko te mahi nui a te hapori ki te whakatika i tētahi take. Kia rua ngā wāhanga o te whakautu: te whakamārama me te tauira.

Ngā hapa e ngaro ai te tohu

  • Te wareware i te tohutō, nā te mea ka rerekē te tikanga o te kupu: pōuri/pouri, tōna/tona, kākā/kaka.
  • Te whakautu i tētahi wāhanga anake o te pātai takirua.
  • Te tuhi i te tuhinga poto rawa, kāore e hipokina ngā wāhanga katoa.
  • Te whakamahi i te kupu Pākehā ina hāngai tonu tētahi kupu Māori.