Zjazd 12% z przyczepą pełną ziarna
Ciągnik z przyczepą wyjeżdża z pola z 5,5 t pszenicy. Przyczepa ma DMC 7 t i sprawne hamulce najazdowe, ciągnik waży 4,2 t. Trasa prowadzi przez 800 m zjazdu o nachyleniu 12% po mokrym asfalcie, a potem przez ostry zakręt w prawo. Kierowca ustawił czwarty bieg, bo silnik ma wysoki moment; na szczycie miał 25 km/h. Po 300 m hamulec nożny zaczął wpadać głębiej, poczuł zapach przegrzanych okładzin, a przyczepa zaczęła lekko napierać na ciągnik. Na zakręcie widzi znak ostrzegawczy o śliskiej nawierzchni. Zastanawia się, czy wrzucić luz, żeby silnik nie hamował, czy użyć hamulca postojowego, i czy włączyć blokadę mostu. Deszcz nasila się, a widoczność spada.
1. Co powinien zrobić kierowca natychmiast po wyczuciu zapachu okładzin i zwiększonym skoku pedału hamulca?
Read the worked answer
Nie może kontynuować zjazdu w nadziei, że hamulec „się naprawi”. Objawy wskazują na fading hamulców: pedał wpada głębiej, okładziny się przegrzewają, a przyczepa napiera na ciągnik. Należy zacząć hamować silnikiem na niższym biegu, delikatnie dohamowywać hamulcem przyczepy, włączyć światła awaryjne i bezpiecznie zatrzymać zestaw w miejscu pozwalającym zjechać z drogi. Po zatrzymaniu trzeba zabezpieczyć koła klinami, odczekać na ostygnięcie hamulców i sprawdzić układ. Nie wolno używać hamulca postojowego do wytracania prędkości w ruchu, bo może zablokować koła i doprowadzić do poślizgu. Jazda dalej z przegrzanymi hamulcami na mokrym zjeździe jest skrajnie ryzykowna.
2. Jaki bieg i technika jazdy były prawidłowe na tym zjeździe?
Read the worked answer
Przed rozpoczęciem zjazdu trzeba było zmniejszyć prędkość i wybrać niższy bieg - prawdopodobnie drugi lub trzeci, zależnie od charakterystyki silnika - tak aby hamowanie silnikiem utrzymywało bezpieczną prędkość. Czwarty bieg przy 5,5 t ładunku i 12% nachyleniu jest zbyt wysoki. Na zjeździe należy hamować silnikiem, a hamulec nożny stosować krótko i zdecydowanie, unikając długiego, ciągłego wciskania pedału. Trzeba korzystać z hamulca najazdowego przyczepy, zachować zapas odległości i nie wrzucać luzu ani nie wyłączać silnika. Prędkość należy dostosować do mokrej nawierzchni i zakrętu, a nie do „możliwości silnika”.
3. Czy blokada mostu i hamulec postojowy rozwiążą problem na tym zjeździe?
Read the worked answer
Nie. Blokada mostu służy do poprawy przyczepności na luźnym podłożu przy małej prędkości i jazdzie na wprost; na mokrym asfalcie i w zakręcie może pogorszyć prowadzenie, powodując podsterowność lub szarpanie. Nie zastępuje hamulców. Hamulec postojowy również nie służy do regulowania prędkości podczas jazdy - może zablokować koła, wywołać poślizg i utratę kontroli nad przyczepą. Właściwym rozwiązaniem jest niski bieg, hamowanie silnikiem, kontrola hamulca przyczepy oraz zatrzymanie zestawu, jeśli hamulce przestają działać prawidłowo.