Albania Bar Exam (Provimi i Avokatisë) key terms

Një marrëveshje me shkrim ose gojore midis dy ose më shumë palëve që krijon, ndryshon ose shuan të drejta dhe detyrime të detyrueshme ligjërisht për palët që e lidhin atë.

Dy aktet themelore të lidhjes së kontratës: oferta është propozimi i qartë për të lidhur kontratë, ndërsa pranimi është pëlqimi i pakushtëzuar i ofruarit që e bën kontratën të formuar.

Gjendja e një kontrate që nuk prodhon efekte juridike për shkak të mungesës së elementeve thelbësore, kundërshtimit me ligjin ose të metave në vullnetin e palëve, si mashtrimi ose dhuna.

Formimi i vullnetit kontraktor nën ndikimin e mashtrimit, dhunës, kërcënimit ose gabimit thelbësor, çka lejon palën e dëmtuar të kërkojë anulimin e kontratës.

Lidhja juridike në bazë të së cilës debitori detyrohet t'i kryejë një veprim kreditorit, si dorëzimi i sendit ose pagesa e çmimit, dhe përgjigjet për mospërmbushjen e tij.

Detyrimi për të shpërbluar dëmin e shkaktuar të tjerëve, qoftë nga moskryerja e detyrimeve kontraktore, qoftë nga një veprim ose mosveprim i paligjshëm jashtë kontratës.

Humbja pasurore ose jo pasurore e shkaktuar një personi, e cila, kur plotësohen kushtet e përgjegjësisë, zgjidhet me kompensim që synon rivendosjen e gjendjes së mëparshme.

E drejta më e plotë mbi një send që i jep titullarit pushtetin ta gëzojë, ta përdorë dhe ta disponojë atë brenda kufijve të ligjit dhe pa ndërhyrjen e të tjerëve.

Mënyra e fitimit të pronësisë mbi një send të paluajtshëm ose të luajtshëm përmes posedimit të vazhdueshëm, paqësor dhe publik për afatin ligjor të parashikuar.

E drejta reale e sigurimit mbi një pasuri të paluajtshme, e cila i mundëson kreditorit të kërkojë shitjen e saj dhe të paguhet me përparësi nga çmimi në rast moskryerjeje të detyrimit.

Akti procedural me të cilin paditësi i drejtohet gjykatës për të kërkuar mbrojtjen e të drejtave të tij dhe për të nisur procesin gjyqësor kundër palës së paditur.

Kushti procedural që paditësi të jetë titullari i së drejtës së pretenduar dhe i padituri të jetë personi që mban detyrimin ose përgjegjësinë përkatëse në objektin e padisë.

Rregulli që përcakton cila gjykatë e një vendi është e autorizuar të shqyrtojë një çështje, zakonisht sipas vendbanimit të të paditurit ose vendndodhjes së pasurisë.

Tërësia e mjeteve që përdoren për të vërtetuar faktet e çështjes dhe rregulli sipas të cilit pala që pretendon një fakt duhet ta provojë atë para gjykatës.

Vendimi përfundimtar i gjykatës që zgjidh çështjen në themel, i cili, kur bëhet i formës së prerë, krijon pengesë për rihapjen e të njëjtit mosmarrëveshje.

Mjeti i kontrollit që i lejon palës së pakënaqur t'i kërkojë gjykatës së apelit rishikimin e vendimit të shkallës së parë brenda afatit ligjor.

Veprimi ose mosveprimi i parashikuar si i ndëshkueshëm nga ligji penal, i kryer me fajësi nga një person i përgjegjshëm dhe që përbën bazë për caktimin e dënimit.

Përbërësit që duhet të plotësohen njëkohësisht për ekzistencën e veprës: objekti, ana objektive, subjekti dhe ana subjektive, të cilat përcaktojnë zbatimin e ligjit penal.

Qëndrimi psikik i autorit ndaj veprimit dhe pasojës, i shprehur si dashje ose si neglizhencë, i cili përbën kusht thelbësor për përgjegjësinë penale.

Fillimi i kryerjes së veprës penale me veprime që synojnë plotësimin e saj, por që ndërpriten për shkaqe të pavarura nga vullneti i autorit.

Pjesëmarrja e dy ose më shumë personave në kryerjen e një vepre penale me kontribut të përbashkët, çka bën që secili të përgjigjet sipas rolit dhe kontributit të tij.

Kufizimi i lirisë së të pandehurit gjatë hetimit ose gjykimit, si arresti në burg ose detyrimi për paraqitje, i vendosur nga gjykata kur plotësohen kushtet ligjore.

Garancitë procedurale që i njihen personit të akuzuar, si e drejta për mbrojtje, për heshtje, për t'u informuar për akuzën dhe për gjykim të drejtë brenda afatit të arsyeshëm.

Provë e marrë në kundërshtim me rregullat procedurale ose me të drejtat themelore, e cila nuk mund të përdoret si bazë për vendimin gjyqësor.

Formë shoqërie tregtare në të cilën kapitali ndahet në kuota dhe ortakët përgjigjen për detyrimet vetëm deri në masën e kontributit të tyre, pa prekur pasurinë personale.

Pozicioni i anëtarit të shoqërisë dhe pjesa e kapitalit që zotëron, e cila përcakton të drejtat ekonomike dhe të votës brenda shoqërisë tregtare.

Strukturat vendimmarrëse të shoqërisë tregtare, si asambleja e ortakëve dhe administruesi, të cilat ushtrojnë kompetencat e përcaktuara në statut dhe në ligj.

Vendimi i një organi të administratës publike që prek të drejtat ose interesat e personave, i cili duhet të jetë i motivuar dhe i bazuar në ligj për të qenë i vlefshëm.

Mundësia e personit të prekur nga një akt administrativ t'i kërkojë organit më të lartë ose gjykatës rishikimin e aktit brenda afatit ligjor.

Funksioni i gjykatave për të shqyrtuar ligjshmërinë e akteve dhe veprimeve të administratës publike dhe për të anuluar ato që cënojnë ligjin ose të drejtat e qytetarëve.

Akti themelor që rregullon organizimin e shtetit dhe të drejtat themelore, i cili ka fuqi më të lartë se ligjet e tjera dhe detyron të gjitha pushtetet t'i përshtaten atij.

Funksioni i gjykatës kushtetuese për të verifikuar përputhshmërinë e ligjeve dhe akteve normative me Kushtetutën dhe për t'i shfuqizuar ato që bien ndesh me të.

Parimi sipas të cilit gjyqtarët ushtrojnë funksionin e tyre vetëm mbi bazën e ligjit, pa ndërhyrje nga pushtetet e tjera ose nga palët e interesuara.

Marrëveshja midis punëmarrësit dhe punëdhënësit që rregullon kushtet e punës, pagën, orarin dhe të drejtat e detyrimet e ndërsjella gjatë marrëdhënies së punës.

Ndërprerja e marrëdhënies së punës nga punëdhënësi ose punëmarrësi, e cila duhet të respektojë afatet e njoftimit dhe arsyet e lejuara nga ligji.

Shpërblimi që punëdhënësi i detyrohet punëmarrësit për punën e kryer, duke përfshirë pagën bazë dhe shtesat e parashikuara për punë shtesë ose kushte të veçanta.

Bashkimi i ligjshëm midis dy personave që krijon të drejta dhe detyrime familjare, si dhe format e tjera të bashkëjetesës që ligji i njeh për efekte të caktuara.

Tërësia e pasurisë së fituar gjatë martesës, e cila konsiderohet e përbashkët e bashkëshortëve dhe ndahet sipas rregullave ligjore në rast divorci ose vdekjeje.

Kalimi i pasurisë së të ndjerit tek trashëgimtarët e përcaktuar me ligj sipas rendit të afërsisë familjare, kur nuk ekziston testament i vlefshëm.

Deklarimi i vullnetit të një personi për shpërndarjen e pasurisë së tij pas vdekjes, i cili duhet të hartohet në formën e kërkuar nga ligji për të qenë i vlefshëm.

Detyrimi i avokatit për të mos zbuluar informacionin që i është besuar nga klienti gjatë ushtrimit të profesionit, me përjashtime shumë të kufizuara të parashikuara në ligj.

Situata kur interesi personal i avokatit ose i një klienti tjetër mund të ndikojë në mbrojtjen e pavarur të çështjes, çka e detyron avokatin të tërhiqet ose të marrë pëlqimin e informuar.

Parimi etik që avokati të veprojë sipas ndërgjegjes dhe ligjit, pa iu nënshtruar udhëzimeve të palëve të treta ose interesave që bien ndesh me detyrën e mbrojtjes.

Rregulli i së drejtës së Bashkimit Europian sipas të cilit masat e institucioneve nuk duhet të shkojnë përtej asaj që është e nevojshme për arritjen e qëllimit të ligjshëm.

Parimi që u lejon individëve të mbështeten drejtpërdrejt në dispozitat e qarta dhe të pakushtëzuara të së drejtës europiane para gjykatave kombëtare.

Kompetenca e organeve gjyqësore të Bashkimit Europian për të interpretuar traktatet dhe të drejtën e BE-së dhe për të vendosur mbi mosmarrëveshjet e parashikuara në to.

Situata kur një marrëdhënie juridike lidhet me më shumë se një shtet, çka kërkon përcaktimin e ligjit material të zbatueshëm sipas rregullave të së drejtës ndërkombëtare private.

Procedura me të cilën një vend pranon efektet juridike të një vendimi të dhënë nga gjykata e një shteti tjetër, duke kontrolluar kushtet e parashikuara nga ligji ose konventat.