Zarządzanie czasem i poprawnością językową na pisemnym
Uczeń ma 150 minut na egzaminie pisemnym. Postanowił napisać wypracowanie na temat: „Czy warto kierować się opinią innych? Rozważ problem, odwołując się do lektury i własnych doświadczeń”. Pisze bardzo starannie, często zmienia sformułowania, wielokrotnie przekreśla całe akapity i przepisuje je od nowa. Po 90 minutach ma gotowe dwa akapity z trzech planowanych i około 300 słów. Zauważa, że w drugim akapicie pomylił formy „się” i „sobą”, a w kilku zdaniach brakuje przecinków przed „że” i „który”. Zostało mu 60 minut, a musi jeszcze napisać trzeci akapit i wniosek.
1. Jak powinien rozłożyć pozostałe 60 minut, aby oddać kompletną pracę?
Read the worked answer
Priorytetem jest kompletność struktury, a nie perfekcja pojedynczych zdań. Rozsądny podział: 25–30 minut na trzeci akapit i wniosek, 10 minut na sprawdzenie zgodności z tematem i logiki przejść, 10–15 minut na poprawę błędów językowych, 5 minut rezerwy. Uczeń nie powinien już przepisywać gotowych akapitów od nowa - to zjada czas i zwykle nie poprawia pracy proporcjonalnie do włożonego wysiłku. Lepiej dopisać brakującą część, a potem przejrzeć całość pod kątem powtarzalności i spójności. Jeśli zabraknie czasu, lepiej oddać krótszy, ale zakończony wniosek niż urwany akapit. Warto też pamiętać, że praca bez wniosku traci punkty za strukturę, nawet jeśli rozwinięcie jest dobre.
2. Jakie błędy językowe powinien poprawić w pierwszej kolejności i dlaczego?
Read the worked answer
Najpierw błędy, które zmieniają sens lub utrudniają zrozumienie: niewłaściwe formy zaimków („się” i „sobą”), błędne końcówki przypadków, brakujące przecinki przed „że” i „który” w zdaniach złożonych. Te błędy są zauważalne i wpływają na ocenę poprawności językowej. Następnie powtórzenia i niejasne sformułowania, które można poprawić jednym słowem, bez przepisywania całego zdania. Na końcu drobne usterki stylistyczne, jeśli zostanie czas. Uczeń nie powinien poprawiać wszystkiego naraz, bo wtedy traci orientację. Warto czytać po jednym akapicie i zaznaczać błędy ołówkiem, a potem poprawiać je po kolei. Nie należy też wprowadzać nowych, skomplikowanych konstrukcji w ostatnich minutach - łatwo wtedy o nowe błędy.
3. Uczeń obawia się, że jego praca jest za krótka. Jak powinien ją rozwinąć, nie tracąc spójności?
Read the worked answer
Najlepszym sposobem jest pogłębienie istniejących argumentów, a nie dodawanie nowych wątków. Uczeń może do każdego argumentu dodać krótki przykład z lektury lub z życia oraz jedno zdanie wyjaśniające, dlaczego ten przykład jest istotny. Może też dodać kontrargument i odpowiedź na niego, co naturalnie wydłuża rozważanie i podnosi jego wartość. Warto unikać rozwlekłych wstępów i ogólnych stwierdzeń, które nie wnoszą treści. Jeśli brakuje przykładu z lektury, lepiej wybrać jedną dobrze znaną scenę i opisać ją w dwóch–trzech zdaniach niż wymieniać kilka tytułów bez omówienia. Spójność zapewnią powtórzenia kluczowych pojęć z tematu oraz wyrażenia łączące akapity, np. „z drugiej strony”, „podobnie”, „jednak”. Długość ma znaczenie tylko wtedy, gdy służy argumentacji.