I85PREP
⌘ K
VCE Turkish study materials
VCE Turkish study resources

VCE Turkish practice questions

One question at a time. Build your VCE Turkish understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Oral examination (external assessment)

Türkçede bir sözcüğün son hecesindeki ünlü kalın (a, ı, o, u) ise, çoğul eki hangi biçimde gelir?

  1. -ler
  2. -lar / -ler
  3. -lar / -ler / -lar
  4. -lar Correct answer.

Explanation

Türkçede ünlü uyumu kuralına göre son hecede kalın ünlü bulunan sözcüklere çoğul eki -lar biçiminde eklenir. Örneğin 'kitap' sözcüğü 'kitaplar' olur. İnce ünlü içeren sözcüklerde ise -ler kullanılır.

Question 2Oral examination (external assessment)

'Ben yarın okula gidiyorum.' cümlesinde zaman ifadesi ile fiil çekimi arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?

  1. Şimdiki zaman eki gelecek anlamı taşıyabilir Correct answer.
  2. 'Yarın' sözcüğü fiili geniş zamana çevirir
  3. 'Gidiyorum' yalnızca geçmiş zamanı anlatır
  4. Cümle dilbilgisel olarak yanlıştır

Explanation

Türkçede şimdiki zaman eki -yor, bir zaman zarfıyla birlikte kullanıldığında yakın gelecek anlamı verebilir. 'Yarın gidiyorum' cümlesi planlanmış bir eylemi anlatır ve günlük dilde doğaldır. Bu kullanım dilbilgisel bir hata değildir.

Question 3Oral examination (external assessment)

Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünsüz yumuşaması (sert ünsüzün yumuşaması) görülür?

  1. ev → evi
  2. yol → yolu
  3. göz → gözü
  4. kitap → kitabı Correct answer.

Explanation

Ünsüz yumuşaması, p, ç, t, k sert ünsüzleriyle biten sözcüklere ünlüyle başlayan ek geldiğinde bu seslerin b, c, d, g/ğ'ye dönüşmesidir. 'Kitap' sözcüğüne -ı eki gelince p sesi b'ye dönüşerek 'kitabı' olur. Diğer seçeneklerdeki son sesler yumuşamaya uğramaz.

Question 4Oral examination (external assessment)

Türkçede resmî bir konuşmada bir büyüğe hitap ederken hangi ifade en uygundur?

  1. İyi günler, nasılsınız? Correct answer.
  2. Hey, gel buraya.
  3. Merhaba, ne haber?
  4. Selam, nasılsın?

Explanation

Türkçede saygı bildiren hitap, çoğul ikinci kişi ekleriyle (-sınız) ve nötr selamlama kalıplarıyla kurulur. 'İyi günler, nasılsınız?' ifadesi resmî bağlama uygun bir saygı düzeyi taşır. Samimi kalıplar resmî ortamda uygun düşmez.

Question 5Oral examination (external assessment)

'Öğretmen, öğrencilere sınavın kolay olduğunu söyledi.' cümlesinde altı çizili yapı yerine hangi aktarım biçimi anlamı korur?

  1. Sınav kolay olsun, dedi.
  2. Sınav kolaymış, dedi. Correct answer.
  3. Sınav kolay olmalı, dedi.
  4. Sınav kolay olacak, dedi.

Explanation

Dolaylı aktarımda '-dığını söyledi' yapısı, doğrudan aktarımda '-mış' ya da '-dı' ile kurulan bir tümceye dönüşür. Bildirilen yargı geçmişte belirtildiği için '-mış' aktarımı anlamı korur. Diğer kipler istek ya da gereklilik anlamı katar.

Question 6Oral examination (external assessment)

Türkçede '-ki' eki hangi işlevde kullanılmaz?

  1. Zaman belirteci türetme
  2. Aitlik zamiri yapma
  3. İlgi sıfatı oluşturma
  4. Çoğul ad oluşturma Correct answer.

Explanation

'-ki' eki ilgi sıfatı (yarınki toplantı), aitlik zamiri (benimki) ve zaman belirteci (akşamki) gibi yapılar kurar. Çoğul ad oluşturma işlevi -lar/-ler ekine aittir. Bu nedenle '-ki' çoğul yapmaz.

Question 7Oral examination (external assessment)

Bir sunumda görüşünüzü yumuşatarak belirtmek için hangi ifade en uygundur?

  1. Sanırım bu konuda farklı düşünüyorum. Correct answer.
  2. Bence bu tamamen yanlış.
  3. Bu saçma bir fikir.
  4. Hayır, öyle değil.

Explanation

Türkçede görüş ayrılığını kibar biçimde dile getirmek için 'sanırım', 'bence' gibi yumuşatıcılar ve 'farklı düşünüyorum' kalıbı kullanılır. Bu yapı karşı tarafı incitmeden itiraz etmeyi sağlar. Kesin ve sert ifadeler tartışmayı tırmandırır.

Question 8Oral examination (external assessment)

'Çocuk, annesine bakarak gülümsedi.' cümlesindeki 'bakarak' zarf-fiilinin işlevi nedir?

  1. Eylemin zamanını belirtir
  2. Eylemin nedenini belirtir
  3. Eylemin biçimini belirtir Correct answer.
  4. Eylemin koşulunu belirtir

Explanation

'-arak/-erek' zarf-fiil eki, temel eylemin nasıl yapıldığını, yani biçimini anlatır. 'Bakarak gülümsedi' ifadesinde gülümseme eyleminin biçimi belirtilir. Neden, zaman ve koşul için farklı ekler kullanılır.

Question 9Oral examination (external assessment)

Türkçede soru eki '-mi' hangi özelliği taşır?

  1. Yalnızca olumsuz cümlelerde yer alır
  2. Yalnızca geçmiş zamanla kullanılır
  3. Ünlü uyumuna uyar ve ayrı yazılır Correct answer.
  4. Her zaman sözcüğe bitişik yazılır

Explanation

Soru eki -mi, ünlü uyumuna girerek mi, mı, mu, mü biçimlerini alır ve her zaman ayrı yazılır. Kişi ekleri bu eke eklenir: 'geliyor musun?' Bu ek tüm zamanlarda ve olumlu ya da olumsuz cümlelerde kullanılabilir.

Question 10Oral examination (external assessment)

'Keşke daha erken gelseydik.' cümlesindeki 'keşke' sözcüğü hangi anlamı katar?

  1. Zorunluluk
  2. Pişmanlık ve dilek Correct answer.
  3. Karşılaştırma
  4. Neden-sonuç

Explanation

'Keşke' sözcüğü gerçekleşmemiş bir durum için duyulan dilek ya da pişmanlığı anlatır ve genellikle '-seydi' kipiyle birlikte kullanılır. Cümlede geçmişe yönelik bir hayıflanma vardır. Zorunluluk, karşılaştırma ve neden-sonuç bu sözcükle ifade edilmez.

Question 11Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda kendinizi tanıtırken hangi sıralama en akıcı sunumu sağlar?

  1. Gelecek planı, ad, okul, hobiler
  2. Okul, hobiler, ad, yaş
  3. Ad ve yaş, okul, ilgi alanları, gelecek planı Correct answer.
  4. Hobiler, ad, gelecek planı, okul

Explanation

Kendini tanıtma konuşmasında genelden özele giden mantıklı bir sıra izlenir: kimlik bilgileri, eğitim, ilgi alanları ve planlar. Bu düzen dinleyicinin bilgiyi izlemesini kolaylaştırır. Rastgele sıralamalar bütünlüğü bozar.

Question 12Oral examination (external assessment)

'Bu kitabı okumak istiyorum ama vaktim yok.' cümlesindeki 'ama' bağlacı hangi ilişkiyi kurar?

  1. Neden-sonuç
  2. Koşul
  3. Karşıtlık Correct answer.
  4. Amaç-sonuç

Explanation

'Ama' bağlacı iki yargı arasında karşıtlık ilişkisi kurar; birinci yargının gerçekleşmesini engelleyen bir durum ikinci yargıda belirtilir. Cümlede okuma isteği ile zaman yokluğu karşı karşıya getirilir. Neden, amaç ve koşul başka bağlaçlarla ifade edilir.

Question 13Oral examination (external assessment)

Türkçede 'gelmek' fiilinin olumsuz geniş zaman biçimi hangisidir?

  1. gelmiyorum
  2. gelmedim
  3. gelmeyeceğim
  4. gelmem Correct answer.

Explanation

Geniş zamanın olumsuzu '-maz/-mez' ya da birinci tekil kişide '-mam/-mem' biçiminde kurulur; 'gelmek' fiili için 'gelmem' doğru biçimdir. Diğer seçenekler farklı zaman kiplerine aittir. Zaman ekinin doğru seçilmesi anlamı belirler.

Question 14Oral examination (external assessment)

'Ali, Ayşe'ye kitabı verdi.' cümlesinde dolaylı tümleç hangisidir?

  1. Ayşe'ye Correct answer.
  2. Ali
  3. kitabı
  4. verdi

Explanation

Dolaylı tümleç, yüklemin yöneldiği kişiyi ya da yeri '-e, -de, -den' durum ekleriyle belirtir. Cümlede 'Ayşe'ye' bu işlevi üstlenir. 'Ali' özne, 'kitabı' belirtili nesne, 'verdi' ise yüklemdir.

Question 15Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir konuyu açıklarken hangi ifade geçiş sağlamak için en uygundur?

  1. Konuyu değiştirelim.
  2. Bir de şunu eklemek istiyorum: Correct answer.
  3. Bilmiyorum, sen anlat.
  4. Neyse, devam edeyim.

Explanation

Konuşmada yeni bir noktaya geçerken dinleyiciye ipucu veren kalıplar kullanılır; 'bir de şunu eklemek istiyorum' ifadesi ekleme yapılacağını bildirir ve akışı korur. Bu tür kalıplar sözlü anlatımın tutarlılığını artırır. Konuyu dağıtan ifadeler bütünlüğü bozar.

Question 16Oral examination (external assessment)

Türkçede '-den' durum eki aşağıdaki işlevlerden hangisini üstlenmez?

  1. İyelik bildirme Correct answer.
  2. Neden bildirme
  3. Ayrılma bildirme
  4. Karşılaştırma ölçüsü verme

Explanation

'-den' eki ayrılma (evden), neden (korkudan) ve karşılaştırma ölçüsü (benden uzun) gibi işlevler görür. İyelik ilişkisi ise iyelik ekleriyle (-im, -in, -i, -imiz) kurulur. Bu nedenle iyelik bildirme '-den' ekinin işlevi değildir.

Question 17Oral examination (external assessment)

'Yarın sınava gireceğim, bu yüzden bugün erken yatacağım.' cümlesinde 'bu yüzden' hangi ilişkiyi kurar?

  1. Koşul
  2. Neden-sonuç Correct answer.
  3. Amaç
  4. Karşıtlık

Explanation

'Bu yüzden' ifadesi birinci yargının ikinci yargının nedeni olduğunu gösterir; sınav sabahı erken kalkma gereği erken yatmanın nedenidir. Neden-sonuç bağlaçları iki yargıyı mantıksal olarak birbirine bağlar. Koşul, karşıtlık ve amaç başka yapılarla ifade edilir.

Question 18Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda değerlendiricinin en çok dikkat ettiği unsur hangisidir?

  1. Akıcılık, telaffuz ve iletişimsel uygunluk Correct answer.
  2. Konuşmanın ezberlenmiş kalıplarla sınırlı olması
  3. Yalnızca dilbilgisi kurallarının doğruluğu
  4. Konuşmanın çok kısa tutulması

Explanation

Sözlü değerlendirme, dilin iletişim amacıyla kullanılmasını ölçer; akıcılık, anlaşılır telaffuz, uygun sözcük seçimi ve bağlama uygunluk birlikte değerlendirilir. Yalnızca dilbilgisi doğruluğu tek başına yeterli değildir. Ezberlenmiş ve çok kısa yanıtlar gerçek iletişim becerisini göstermez.

Question 19Oral examination (external assessment)

Türkçede 'çünkü' bağlacının cümledeki temel işlevi nedir?

  1. Gerekçe açıklama Correct answer.
  2. Zaman sıralaması yapma
  3. Koşul belirtme
  4. İki eşdeğer seçenek sunma

Explanation

'Çünkü' bağlacı, kendisinden önce gelen yargının gerekçesini açıklar ve nedeni belirten bir tümce başlatır. Örneğin 'Gelmedim çünkü hastaydım' cümlesinde gerekçe verilir. Seçenek sunma, zaman sıralaması ve koşul başka bağlaçlarla sağlanır.

Question 20Oral examination (external assessment)

'Güzel bir gün geçirdik, değil mi?' cümlesindeki 'değil mi' ifadesinin işlevi nedir?

  1. Karşılaştırma yapma
  2. Onay bekleme Correct answer.
  3. Emir verme
  4. Neden belirtme

Explanation

'Değil mi' kalıbı, konuşmacının yargısına dinleyiciden onay beklemesini sağlar ve diyalogu sürdürür. Bu yapı soru tonu taşır ama bilgi sorusu değildir. Emir, karşılaştırma ve neden işlevleri farklı yapılarla gerçekleşir.

Question 21Oral examination (external assessment)

Türkçede ünlü daralması hangi durumda ortaya çıkar?

  1. Sözcük sonunda iki ünsüz bulunduğunda
  2. İki ünlü yan yana geldiğinde
  3. Vurgu son heceye kaydığında
  4. a veya e ünlüsüyle biten fiillere -yor eki gelince Correct answer.

Explanation

Ünlü daralması, '-yor' eki geldiğinde fiil kökündeki a veya e ünlüsünün ı, i, u, ü'ye dönüşmesidir: 'başla-yor' yerine 'başlıyor', 'bekle-yor' yerine 'bekliyor'. Bu ses olayı yalnızca şimdiki zaman çekiminde görülür. Diğer koşullar bu olayı açıklamaz.

Question 22Oral examination (external assessment)

'O, söylediklerimi duymamış gibi davrandı.' cümlesindeki '-mış gibi' yapısı hangi anlamı taşır?

  1. Kesin bir yargı
  2. Varsayım ya da yapmacık davranış Correct answer.
  3. Geçmişte tamamlanmış eylem
  4. Gerçek bir durumu bildirme

Explanation

'-mış gibi' yapısı, gerçekte öyle olmadığı halde öyleymiş izlenimi veren bir davranışı ya da varsayımı anlatır. Cümlede kişinin duymadığı halde duymamış gibi yaptığı sezdirilir. Kesinlik ya da tamamlanmışlık bildirmez.

Question 23Oral examination (external assessment)

Türkçede bir tartışmada karşı görüşü çürütmek için hangi yaklaşım en etkilidir?

  1. Karşı tarafı suçlamak
  2. Yüksek sesle konuşmak
  3. Karşı görüşün gerekçelerini çürüten kanıt sunmak Correct answer.
  4. Konuyu değiştirmek

Explanation

Etkili bir tartışmada karşı görüş, onun dayandığı gerekçeler çürütülerek zayıflatılır; bunun için kanıt ve mantıksal gerekçe sunulur. Kişisel saldırı ve konu değiştirme tartışmanın niteliğini düşürür. Ses yüksekliği argümanın geçerliliğini artırmaz.

Question 24Oral examination (external assessment)

Türkçede '-ınca/-ince' zarf-fiil eki temel cümleye hangi anlamı katar?

  1. Eyleme rağmen
  2. Eylemle aynı anda ama sürekli
  3. Eylem tamamlandıktan hemen sonra Correct answer.
  4. Eylemden önce

Explanation

'-ınca' eki, yan cümledeki eylem gerçekleştiğinde ya da hemen ardından temel eylemin olduğunu bildirir: 'Eve gelince aradı'. Bu yapı zaman ilişkisi kurar ve genellikle ardışıklık anlamı taşır. Öncelik, süreklilik ya da karşıtlık anlamı bu ekle verilmez.

Question 25Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir resmi betimlerken hangi dilsel yapı en çok kullanılır?

  1. Emir kipi
  2. Şimdiki zaman ve bulunma durumu Correct answer.
  3. Gelecek zaman ve istek kipi
  4. Gereklilik kipi

Explanation

Bir görseli betimlerken genellikle şimdiki zaman kullanılır ve nesnelerin konumu '-de/-da' bulunma durumuyla belirtilir: 'Masada bir kitap var'. Bu yapılar betimlemenin temelini oluşturur. Emir, istek ve gereklilik kipleri betimleme için uygun değildir.

Question 26Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda konuşmanıza başlarken dinleyicinin dikkatini toplamak için en uygun açılış hangisidir?

  1. Özür dileyerek konuşmaya başlamak
  2. Konuyla ilgili çarpıcı bir soru sorarak başlamak Correct answer.
  3. Konuyu hiç belirtmeden örneklere geçmek
  4. Doğrudan ezberlediğiniz listeyi okumak

Explanation

Etkili bir açılış dinleyiciyi düşünmeye yöneltir ve konunun çerçevesini belirler. Çarpıcı bir soru, dikkati toplayıp ana düşünceye doğal bir geçiş sağlar. Ezberlenmiş liste veya özür dileyen giriş, konuşmacının güvenini zayıflatır.

Question 27Oral examination (external assessment)

Sözlü anlatımda bir düşünceyi desteklemek için verilen somut örneğin temel işlevi nedir?

  1. Soyut savı somutlaştırıp inandırıcılığı artırmak Correct answer.
  2. Dinleyiciyi yanıltmak
  3. Konuyu değiştirmek
  4. Konuşmayı uzatmak

Explanation

Örnek, genel bir yargıyı somut bir duruma bağlayarak anlaşılır kılar. Bu somutlaştırma dinleyicinin savı kabul etmesini kolaylaştırır. Konuyu değiştirmek ya da süreyi doldurmak örneğin amacı değildir.

Question 28Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda konuşmanızı bitirirken en uygun kapanış hangisidir?

  1. Yeni bir konu açıp aniden susmak
  2. Değerlendiriciye konuyu anlamadığınızı söylemek
  3. Ana düşünceyi özetleyip güçlü bir son cümle söylemek Correct answer.
  4. Süreyi doldurmak için aynı cümleyi yinelemek

Explanation

İyi bir kapanış, konuşmanın ana düşüncesini kısa biçimde hatırlatır ve dinleyicide kalıcı bir iz bırakır. Özetleme, anlatılanların bütünlüğünü pekiştirir. Yeni konu açmak ya da yineleme yapmak kapanışın etkisini azaltır.

Question 29Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda konuşma hızınızı ayarlarken en çok neye dikkat etmelisiniz?

  1. Anlaşılırlığı koruyacak ölçülü bir tempoda konuşmaya Correct answer.
  2. Her zaman en hızlı tempoda konuşmaya
  3. Sürekli fısıltıyla konuşmaya
  4. Cümleleri yarıda kesmeye

Explanation

Konuşma hızı anlaşılırlığı doğrudan etkiler; çok hızlı konuşma seslerin yutulmasına yol açar. Ölçülü bir tempo, vurgu ve tonlamaya yer bırakır. Aşırı yavaşlık ya da fısıltı ise dinleyicinin ilgisini azaltır.

Question 30Oral examination (external assessment)

Türkçede vurgu genellikle bir sözcüğün hangi bölümünde yer alır?

  1. Son hecede Correct answer.
  2. Vurgu hiçbir zaman bulunmaz
  3. İlk hecede
  4. Orta hecede

Explanation

Türkçede tek başına kullanılan sözcüklerde vurgu genellikle son heceye düşer. Bu kural, sözcüğün anlamını ve cümledeki işlevini belirginleştirir. Bazı ekler ve yer adları bu genel eğilimin dışında kalabilir.

Question 31Oral examination (external assessment)

Sözlü anlatımda 'bir yandan ... öte yandan' yapısı hangi işlevi görür?

  1. İki karşıt ya da koşut düşünceyi dengeli biçimde sıralamak Correct answer.
  2. Dinleyiciden özür dilemek
  3. Konuyu tümüyle reddetmek
  4. Tek bir düşünceyi yinelemek

Explanation

Bu yapı, iki ayrı düşünceyi karşıtlık ya da koşutluk içinde sunmaya yarar. Konuşmacıya dengeli ve düzenli bir anlatım olanağı verir. Yineleme ya da reddetme işlevi taşımaz.

Question 32Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda kendinize ait bir deneyimi anlatırken hangi zaman kipi en doğal tercihtir?

  1. Görülen geçmiş zaman Correct answer.
  2. Gelecek zaman
  3. Emir kipi
  4. Geniş zaman

Explanation

Yaşanmış ve tamamlanmış bir deneyim aktarılırken görülen geçmiş zaman kullanılır. Bu kip, konuşmacının olayı doğrudan gördüğünü ya da yaşadığını belirtir. Geniş zaman alışkanlıkları, gelecek zaman ise henüz olmamış olayları anlatır.

Question 33Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda anlaşılmadığınızı fark ettiğinizde en uygun davranış hangisidir?

  1. Değerlendiriciyi suçlamak
  2. Düşünceyi daha yalın sözcüklerle yeniden ifade etmek Correct answer.
  3. Konuşmayı hemen bitirmek
  4. Sesinizi yükseltip aynı cümleyi tekrarlamak

Explanation

Anlaşılmama genellikle karmaşık yapı ya da soyut sözcüklerden kaynaklanır. Düşünceyi daha yalın sözcüklerle yeniden kurmak iletişimi onarır. Ses yükseltmek ya da suçlayıcı davranmak sorunu çözmez.

Question 34Oral examination (external assessment)

Sözlü anlatımda dolgu sözcüklerinin (örneğin 'işte', 'yani') aşırı kullanımı konuşmaya hangi etkiyi yapar?

  1. Konuyu derinleştirir
  2. Sözcük dağarcığını genişletir
  3. Akıcılığı zayıflatıp dikkati dağıtır Correct answer.
  4. Anlatımı zenginleştirir

Explanation

Dolgu sözcükleri düşünme duraklamalarını doldurmak için kullanılır. Aşırı kullanıldığında konuşma dağınık görünür ve dinleyicinin dikkati içerikten uzaklaşır. Ölçülü kullanım ise doğal bir konuşma izlenimi verebilir.

Question 35Oral examination (external assessment)

Türkçede '-erek/-arak' zarf-fiil eki temel cümleye hangi anlamı katar?

  1. Temel eylemin nasıl ya da ne şekilde yapıldığını Correct answer.
  2. Temel eylemin nedenini tek başına
  3. Temel eylemin zamanını kesin olarak
  4. Temel eylemin koşulunu

Explanation

'-erek/-arak' eki, temel eylemin hangi yolla ya da hangi biçimde gerçekleştiğini belirtir. İki eylem çoğu zaman aynı öznenin eşzamanlı hareketini anlatır. Neden ya da koşul bildirmek için farklı ekler kullanılır.

Question 36Oral examination (external assessment)

'Konuşurken sesini biraz yükseltirsen daha iyi duyulursun.' cümlesindeki '-ken' ekinin işlevi nedir?

  1. Temel eylemin gerçekleştiği zamanı belirtmek Correct answer.
  2. Temel eylemi koşula bağlamak
  3. Temel eylemin nedenini belirtmek
  4. Temel eylemi olumsuzlamak

Explanation

'-ken' eki, temel eylemin gerçekleştiği sıradaki zaman dilimini belirtir. Burada konuşma sürerken yapılan bir eylem anlatılmaktadır. Neden, koşul ya da olumsuzluk anlamı bu ekten gelmez.

Question 37Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir görüşü savunurken karşı görüşe saygı gösteren ifade hangisidir?

  1. 'Sizin fikriniz hiç önemli değil.'
  2. 'Böyle düşünmeniz tamamen yanlış.'
  3. 'Bu konuda hiçbir şey bilmiyorsunuz.'
  4. 'Bu görüşünüzde haklı olabilirsiniz, ancak...' Correct answer.

Explanation

Karşı görüşe saygı gösteren ifade, önce karşı tarafın görüşünü kabul edilebilir kılar, sonra kendi savını sunar. Bu yaklaşım tartışmayı yapıcı tutar. Doğrudan reddetme ya da küçümseme ise iletişimi keser.

Question 38Oral examination (external assessment)

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde '-ip/-ıp' zarf-fiil eki iki eylemi art arda bağlamıştır?

  1. Kitabı okudu mu?
  2. Kitabı okurken uyuyakaldı.
  3. Kitabı okumak istiyor.
  4. Kitabı alıp masaya koydu. Correct answer.

Explanation

'-ip/-ıp' eki, aynı öznenin art arda gerçekleştirdiği iki eylemi tek cümlede birleştirir. Burada 'alma' ve 'koyma' eylemleri sıralı biçimde bağlanmıştır. Diğer seçeneklerde farklı yapılar söz konusudur.

Question 39Oral examination (external assessment)

Sözlü anlatımda 'Öncelikle ... ardından ... son olarak' sıralaması konuşmaya ne kazandırır?

  1. Anlatımı tekdüze yapar
  2. Düşüncelere açık ve izlenebilir bir düzen kazandırır Correct answer.
  3. Dinleyicinin ilgisini azaltır
  4. Konuyu dağıtır

Explanation

Bu tür sıralama belirteçleri konuşmanın yapısını dinleyiciye görünür kılar. Dinleyici hangi aşamada olduğunu bilir ve konuyu izlemekte zorlanmaz. Dağınık anlatımın önüne geçer.

Question 40Oral examination (external assessment)

Türkçede soru tonlaması cümlenin hangi özelliğini belirginleştirir?

  1. Cümlenin olumsuz olduğunu
  2. Cümlenin soru olduğunu Correct answer.
  3. Cümlenin koşul olduğunu
  4. Cümlenin emir olduğunu

Explanation

Soru tonlaması, cümlenin soru işlevi taşıdığını ses düzeyiyle belirginleştirir. Özellikle soru eki kullanılmadığında tonlama belirleyici olur. Olumsuzluk, emir ya da koşul ise farklı eklerle sağlanır.

Question 41Oral examination (external assessment)

Bir Türkçe sözlü sınavda resmi bir durumu betimlerken hangi dilsel özellik öne çıkar?

  1. Nesnel, ölçülü ve resmi bir sözcük seçimi Correct answer.
  2. Sürekli deyim kullanımı
  3. Kısaltmalarla dolu bir anlatım
  4. Argo sözcüklerin yoğun kullanımı

Explanation

Resmi bir durum betimlenirken nesnel ve ölçülü bir sözcük seçimi beklenir. Bu tutum, anlatımın ciddiyetini ve güvenilirliğini korur. Argo ya da aşırı süslemeli dil resmi bağlama uygun düşmez.

Question 42Oral examination (external assessment)

'Sınavda başarılı olmak için düzenli çalışmak gerekir.' cümlesindeki 'için' ilgecinin işlevi nedir?

  1. Koşul bildirmek
  2. Amaç bildirmek Correct answer.
  3. Zaman bildirmek
  4. Karşıtlık bildirmek

Explanation

'İçin' ilgeci burada bir amacı belirtir: başarılı olma amacına yönelik koşul düzenli çalışmaktır. Amaç anlamı, eylemin neden yapıldığını açıklar. Karşıtlık ya da zaman anlamı bu ilgecin temel işlevi değildir.

Question 43Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir konuyu açıklarken dinleyicinin bilgi düzeyini dikkate almak neden önemlidir?

  1. Açıklamanın anlaşılır ve uygun düzeyde olmasını sağlamak için Correct answer.
  2. Konuşmayı kısaltmak için
  3. Değerlendiriciden kaçınmak için
  4. Konuyu değiştirmek için

Explanation

Dinleyicinin bilgi düzeyi, kullanılacak sözcük ve örneklerin seçimini belirler. Uygun düzeyde bir açıklama anlaşılırlığı artırır. Çok teknik ya da çok yüzeysel anlatım iletişimi zayıflatır.

Question 44Oral examination (external assessment)

Türkçede '-mış' ekinin sözlü anlatımdaki temel işlevlerinden biri hangisidir?

  1. Olayın duyuma ya da sonradan öğrenmeye dayandığını belirtmek Correct answer.
  2. Olayın kesinlikle olmayacağını belirtmek
  3. Olayın gelecekte olacağını belirtmek
  4. Konuşmacının olayı doğrudan gördüğünü belirtmek

Explanation

'-mış' eki, konuşmacının olayı doğrudan yaşamadığını, duyduğunu ya da sonradan fark ettiğini belirtir. Bu nedenle aktarma ve çıkarım anlamı taşır. Doğrudan görülen olaylar için '-di' eki kullanılır.

Question 45Oral examination (external assessment)

'Yağmur yağdığı için maç ertelendi.' cümlesinde 'için' hangi anlam ilişkisini kurar?

  1. Neden-sonuç ilişkisi Correct answer.
  2. Amaç ilişkisi
  3. Koşul ilişkisi
  4. Karşıtlık ilişkisi

Explanation

Bu cümlede yağmurun yağması, maçın ertelenmesinin nedenidir. '-diği için' yapısı neden-sonuç ilişkisi kurar. Amaç, karşıtlık ya da koşul anlamı bu yapıdan gelmez.

Question 46Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir tartışmada karşı savı çürütürken en etkili yaklaşım hangisidir?

  1. Konuyu değiştirmek
  2. Karşı savı görmezden gelmek
  3. Karşı tarafın kişiliğine saldırmak
  4. Karşı savı doğru anlayıp kanıtlarla yanıtlamak Correct answer.

Explanation

Etkili bir çürütme, karşı savı önce doğru biçimde ortaya koymayı gerektirir. Ardından kanıt ve mantıkla zayıf noktalar gösterilir. Kişiye yönelik saldırı ya da konu değiştirme ise savı çürütmez.

Question 47Oral examination (external assessment)

Türkçede '-se/-sa' koşul eki temel cümleye hangi anlamı katar?

  1. Bir eylemin gerçekleşmesini bir koşula bağlar Correct answer.
  2. Eylemin kesinlikle gerçekleştiğini bildirir
  3. Eylemin geçmişte kaldığını bildirir
  4. Eylemin sürekli yapıldığını bildirir

Explanation

'-se/-sa' eki, temel cümledeki eylemin gerçekleşmesini bir koşula bağlar. Koşul gerçekleşmezse temel eylem de gerçekleşmeyebilir. Kesinlik, geçmiş zaman ya da süreklilik anlamı bu ekin işlevi değildir.

Question 48Oral examination (external assessment)

Sözlü anlatımda bir savı desteklerken istatistik kullanmanın sınırlılığı nedir?

  1. İstatistik kullanmak yasaktır
  2. Sayılar anlaşılmayı her zaman kolaylaştırır
  3. Bağlamdan kopuk sunulan sayılar yanıltıcı olabilir Correct answer.
  4. İstatistikler her zaman yanlıştır

Explanation

Sayılar güçlü kanıt olabilir; ancak kaynağı ve bağlamı belirtilmezse yanıltıcı sonuçlara yol açar. Dinleyici sayının neyi ölçtüğünü bilmelidir. Bu yüzden istatistik, açıklama ve bağlamla birlikte sunulmalıdır.

Question 49Oral examination (external assessment)

Türkçede '-dikçe/-dıkça' zarf-fiil eki temel cümleye hangi anlamı katar?

  1. Bir eylemin olumsuz olduğunu
  2. Bir eylem sürdükçe diğerinin de giderek arttığını Correct answer.
  3. Bir eylemin bir kez olup bittiğini
  4. Bir eylemin koşula bağlı olduğunu

Explanation

'-dikçe/-dıkça' eki, bir eylemin sürmesine koşut olarak diğerinde artan ya da süren bir değişim bildirir. İki eylem arasında dereceli bir ilişki kurar. Tek seferlik bitiş ya da olumsuzluk anlamı taşımaz.

Question 50Oral examination (external assessment)

Sözlü sınavda bir konuyu eleştirel biçimde değerlendirirken hangi yaklaşım en güçlü kanıtı sunar?

  1. Yalnızca kişisel duygulara dayanmak
  2. Farklı görüşleri karşılaştırıp gerekçelerle tartmak Correct answer.
  3. Konuyu tümüyle reddetmek
  4. Tek bir kaynağı sorgusuz kabul etmek

Explanation

Eleştirel değerlendirme, farklı görüşleri karşılaştırıp her birini gerekçelerle tartmayı gerektirir. Bu yöntem, savın güçlü ve zayıf yanlarını görünür kılar. Tek kaynağa bağlı kalmak ya da duygularla karar vermek eleştirel düşünceyi zayıflatır.