Onrechtmatige daad en aansprakelijkheid van een aannemer
Tijdens werkzaamheden aan een riool vervangt aannemer Krol een leiding en veroorzaakt daarbij een wateroverlast bij winkelier Smit. De schade bedraagt € 45.000 aan beschadigde voorraad. Krol stelt dat de leiding ondeugdelijk was en dat de gemeente als eigenaar verantwoordelijk is. Smit heeft geen contract met Krol; de gemeente had Krol ingehuurd. Uit onderzoek blijkt dat Krol een waarschuwingsbord had geplaatst, maar dat Smit dit bord niet had gezien omdat het achter een geparkeerde vrachtwagen stond. Krol beroept zich op overmacht en op eigen schuld van Smit.
1. Kan Smit Krol aanspreken op grond van onrechtmatige daad? Beoordeel de vereisten en de verweren van Krol.
Read the worked answer
Smit kan Krol aanspreken op grond van art. 6:162 BW, ook zonder contract. Vereist zijn een onrechtmatige daad, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit. Het veroorzaken van wateroverlast door werkzaamheden kan onrechtmatig zijn als Krol onvoldoende zorg heeft betracht. Krol moet aantonen dat hij de vereiste zorg heeft betracht; een waarschuwingsbord is een zorgmaatregel, maar als het bord achter een vrachtwagen onzichtbaar was, is de maatregel onvoldoende effectief. Overmacht slaagt alleen als de schade niet aan Krol kan worden toegerekend; een ondeugdelijke leiding is geen overmacht als Krol dit had kunnen ontdekken. Eigen schuld van Smit (art. 6:101 BW) kan de vergoeding verminderen, maar vereist dat Smit onvoldoende zorg betrachtte; het niet zien van een verborgen bord is hem nauwelijks aan te rekenen. Conclusie: Krol is waarschijnlijk aansprakelijk, mogelijk met een beperkte eigen-schuldcorrectie.
2. Hoe verhoudt de aansprakelijkheid van Krol zich tot die van de gemeente als opdrachtgever?
Read the worked answer
De gemeente is opdrachtgever en in beginsel niet aansprakelijk voor fouten van een zelfstandige aannemer; zij is geen werkgever in de zin van art. 6:170 BW. Wel kan de gemeente aansprakelijk zijn als zij zelf een verkeerde opdracht gaf of een ondeugdelijke leiding leverde waarvan zij op de hoogte was. Als de leiding ondeugdelijk was en de gemeente dit wist, kan haar een eigen onrechtmatige daad worden verweten. Krol kan dan regres nemen op de gemeente op basis van art. 6:102 BW indien zij medeaansprakelijk is. Smit kan zowel Krol als de gemeente aanspreken, maar moet kiezen of beiden dagvaarden; hoofdelijke aansprakelijkheid is mogelijk bij meerdere daders. Advies: Smit moet eerst de feiten over de leiding vastleggen en dan bepalen wie het beste kan worden aangesproken.
3. Stel dat Krol aansprakelijk is. Hoe wordt de schade van € 45.000 begroot en welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?
Read the worked answer
Vergoedbaar is de schade die in causaal verband staat met de onrechtmatige daad, waaronder vervangingskosten van de voorraad en mogelijk gederfde winst. De begroting gebeurt op basis van art. 6:95 en 6:96 BW; de rechter kan de schade begroten op de redelijke verwachting. Smit moet de omvang onderbouwen met facturen, voorraadadministratie en eventueel een taxatie. Bij eigen schuld kan de rechter de vergoeding verminderen naar evenredigheid (art. 6:101 BW). Ook komen buitengerechtelijke kosten voor vergoeding in aanmerking als aan de eisen is voldaan. Advies: Smit moet de schade documenteren, de causaliteit onderbouwen en rekening houden met een mogelijke korting vanwege eigen schuld; Krol kan proberen de schade te betwisten als de voorraad niet aantoonbaar aanwezig was.