IBR Bekwaamheidsexamen cheat sheet
IBR Bekwaamheidsexamen · Keep the key ideas within reach.
Privaatrecht
Overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW); aanbod is herroepelijk tenzij termijn gesteld of onherroepelijk (art. 6:219 BW).
Wilsontbreken: dwaling (6:228), bedrog (3:44), bedreiging (3:44), misbruik van omstandigheden (3:44) leiden tot vernietigbaarheid, niet nietigheid.
Redelijkheid en billijkheid (6:248 lid 1 BW): overeenkomst werkt ook naar eisen van redelijkheid en billijkheid; lid 2: regel wijkt bij onaanvaardbaarheid.
Onrechtmatige daad (6:162 BW): onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit (6:163 BW).
Aansprakelijkheid voor hulppersonen (6:76 BW) en voor zaken (6:173 BW) vereist toerekening; risicoaansprakelijkheid bij gebrekkige roerende zaak.
Wanprestatie (6:74 BW): schuldenaar in verzuim na ingebrekestelling (6:82 BW), tenzij blijvende onmogelijkheid; verzuim leidt tot schadevergoeding en ontbinding (6:265 BW).
Ontbinding (6:265 BW) vereist tekortkoming en ingebrekestelling; partiële ontbinding mogelijk; ontbinding heeft terugwerkende kracht (6:269 BW).
Kooptitel: consumentenkoop (7:5 BW) geeft recht op herstel of vervanging (7:21 BW) en ontbinding (7:22 BW); garantie is aanvullend op wettelijke rechten.
Publiekrecht
Bestuursorgaan (1:1 Awb): orgaan van rechtspersoon met publiekrechtelijke bevoegdheid (a-orgaan) of privaatrechtelijke persoon met openbaar gezag (b-orgaan).
Besluit (1:3 Awb) is schriftelijke beslissing van bestuursorgaan inhoudende publiekrechtelijke rechtshandeling; beschikking is besluit gericht tot een of meer belanghebbenden.
Belanghebbende (1:2 Awb): degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken; afstandscriterium en nabijheidsvereiste bij derden.
Beslistermijn: redelijke termijn, in beginsel acht weken (4:13 Awb), tenzij bijzondere wet anders bepaalt; verdaging mogelijk (4:14 Awb).
Bezwaar (6:4 Awb) binnen zes weken na bekendmaking (6:7 Awb); beroep bij bestuursrechter na bezwaar, ook zes weken (6:7 Awb).
Motiveringsbeginsel (3:46 Awb) en zorgvuldigheidsbeginsel (3:2 Awb); evenredigheidsbeginsel (3:4 lid 2 Awb) beperkt onevenredige nadelige gevolgen.
Handhaving: last onder dwangsom (5:31d Awb) of bestuurlijke boete (5:40 Awb); evenredigheid en legaliteitsbeginsel bij boete.
Nadeelcompensatie (4:126 Awb) bij onevenredige schade door rechtmatig overheidshandelen; vereist causaal verband en bijzondere last.
Aanbestedingsrecht
Drempelwaarden 2024-2025: leveringen/diensten centraal €143.000, decentraal €221.000, werken €5.538.000; boven drempel geldt Aw 2012 en Europese richtlijn 2014/24/EU.
Onderscheid nationale aanbesteding (Aw 2012) en Europese aanbesteding (richtlijn 2014/24/EU); bij gemengde opdracht geldt hoofdvoorwerp.
Gunningscriteria: laagste prijs of beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV); criteria moeten objectief, transparant en non-discriminatoir zijn (art. 2:114 Aw 2012).
Uitsluitingsgronden: verplicht (art. 2:86 Aw 2012) en facultatief (art. 2:87 Aw 2012); zelfreiniging mogelijk (art. 2:87 lid 3 Aw 2012).
Gelijkheidsbeginsel en transparantiebeginsel (art. 1:9 Aw 2012) vereisen duidelijke, vooraf kenbare eisen; wijziging na inschrijving is in beginsel niet toegestaan.
Alcateltermijn: ten minste 15 dagen tussen gunning en sluiten overeenkomst bij Europese aanbesteding, zodat afgewezen inschrijver kan procederen.
Rechtsbescherming: kort geding bij burgerlijke rechter; spoedeisend belang en dreigende onrechtmatigheid; ook klacht bij Commissie van Aanbestedingsexperts mogelijk.
Proportionaliteit en kosteneffectiviteit: eisen moeten in redelijke verhouding staan tot opdracht (art. 1:10 Aw 2012); onnodige belemmeringen zijn verboden.
Diversen
Bekwaamheidsexamen IBR toetst praktische vaardigheid in privaatrecht, publiekrecht en aanbestedingsrecht; norm is voldoende kennis en toepassing.
Beroepsethiek: geheimhoudingsplicht en belangenverstrengeling; handelen conform gedragsregels van de beroepsgroep.
Termijnen: dagvaardingstermijn (6 weken), hoger beroep (3 maanden), cassatie (3 maanden); termijnen zijn veelal fataal.
Stelplicht en bewijslast (art. 150 Rv): wie stelt moet bewijzen, tenzij wettelijke uitzondering of omkeringsregel.
Kosten: griffierecht en proceskostenveroordeling (art. 237 Rv); buitengerechtelijke kosten alleen indien redelijk en verschuldigd.
Interpretatie: grammaticale, systematische, teleologische en historische methode; bij strijd tussen wet en verdrag prevaleert verdrag (art. 94 Gw).
Klacht- en bezwaarprocedures: klachtenregeling en bezwaarschrift zijn geen synoniem; bezwaar is gericht op besluit, klacht op gedraging.
Digitaal procederen: verplicht bij bestuursrechter en in civiele zaken bij rechtbanken; termijnen bij elektronisch indienen gelden vanaf ontvangst.