Tuchtrecht en integriteit in een advieskantoor
Een financieel adviseur, mevrouw De Wit, werkt bij een klein kantoor. Zij adviseert een cliënt over een pensioenproduct en ontvangt daarnaast een provisie van de aanbieder van € 3.000, zonder dit aan de cliënt te melden. De cliënt lijdt verlies omdat het product niet bij zijn risicoprofiel past. De cliënt dient een klacht in bij de tuchtrechtelijke instantie en bij de civiele rechter. De Wit stelt dat provisie gebruikelijk is en dat de cliënt het product zelf heeft gekozen. Het kantoor heeft geen interne klachtenprocedure.
1. Beoordeel of De Wit tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Betrek de zorgplicht en de openheid over provisie.
Read the worked answer
Een financieel adviseur heeft een zorgplicht: hij moet adviseren in het belang van de cliënt en beschikken over de benodigde informatie over diens financiële positie, doelstellingen en risicobereidheid. Het niet melden van een provisie van € 3.000 kan een belangenverstrengeling opleveren die de objectiviteit van het advies aantast. Als het product niet past bij het risicoprofiel, is het advies onzorgvuldig. Het verweer dat de cliënt zelf heeft gekozen, slaagt niet als het advies niet deugdelijk was onderbouwd. Tuchtrechtelijk is verwijtbaarheid aannemelijk; de tuchtrechter kan een waarschuwing, berisping of boete opleggen. Ook kan het niet hebben van een interne klachtenprocedure het kantoor worden aangerekend. Advies: De Wit moet de provisie transparant maken en het advies opnieuw onderbouwen; het kantoor moet een klachtenregeling invoeren.
2. Kan de cliënt naast de tuchtklacht ook civielrechtelijk schadevergoeding vorderen? Beoordeel de grondslag en de verhouding tussen beide procedures.
Read the worked answer
Ja. Civielrechtelijk kan de cliënt zich beroepen op wanprestatie (art. 6:74 BW) als sprake is van een overeenkomst van opdracht, of op onrechtmatige daad (art. 6:162 BW). Vereist is een toerekenbare tekortkoming of onrechtmatige daad, schade en causaal verband. Het niet melden van de provisie en het niet passende advies kunnen beide een grondslag opleveren. De tuchtprocedure en de civiele procedure staan los van elkaar: de tuchtrechter oordeelt over de beroepsuitoefening, de civiele rechter over schadevergoeding. Een tuchtrechtelijke uitspraak kan als bewijs dienen, maar bindt de civiele rechter niet. De cliënt moet de schade concreet onderbouwen, bijvoorbeeld het koersverlies en de kosten van een vervangend product. Advies: de cliënt moet beide procedures gescheiden houden en in de civiele zaak de schade en het causaal verband goed documenteren.