Privaatrecht: kernbegrippen en valkuilen
Wat je moet beheersen
Het privaatrecht in het IBR-examen draait om verbintenissenrecht en goederenrecht. Je moet de vereisten van een rechtsgeldige overeenkomst (aanbod en aanvaarding, wil en verklaring), de rol van redelijkheid en billijkheid (art. 6:2 en 6:248 BW), en de remedies bij wanprestatie kennen: nakoming, ontbinding en schadevergoeding. Ook onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) met de elementen onrechtmatigheid, toerekening, schade, causaal verband en relativiteit komt terug. In het goederenrecht zijn eigendom, bezit, houderschap, beschikkingsbevoegdheid en de eisen van levering (geldige titel, beschikkingsbevoegdheid, leveringsformaliteit) centraal, evenals de bescherming van de verkrijger te goeder trouw.
Valkuilen in vragen
Vragen verwarren vaak bezit met houderschap: een huurder is houder, geen bezitter. Let op het verschil tussen nietigheid en vernietigbaarheid, en tussen ontbinding en nietigheid. Bij schadevergoeding wordt vaak het verkeerde criterium gevraagd: positief contractsbelang versus negatief belang. Een andere klassieke val: de vraag of een beding onredelijk bezwarend is in algemene voorwaarden (art. 6:233 BW) wordt verward met de vraag of het beding überhaupt is opgenomen. Lees de casus dus altijd op wie welke stelling moet bewijzen.
Vuistregel en voorbeeld
Vuistregel: benoem eerst de rechtsverhouding, dan de norm, dan het gevolg. Voorbeeld: A koopt een fiets van B, maar B blijkt niet de eigenaar. A heeft geleverd gekregen en was te goeder trouw. Op grond van art. 3:86 BW verkrijgt A eigendom, mits de levering geldig was en A niet wist of hoefde te weten van het eigendomsgebrek. Wie stelt dat A niet te goeder trouw was, draagt daarvoor de bewijslast.