One question at a time. Build your Pancyprian Music Studies understanding.
First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Η υπερτονική είναι η δεύτερη βαθμίδα της μείζονος κλίμακας, έναν τόνο πάνω από τη βάση. Αν η Σολ είναι η δεύτερη βαθμίδα, η βάση βρίσκεται έναν τόνο χαμηλότερα, δηλαδή στο Φα. Άρα η κλίμακα είναι η Φα μείζονα, με βαθμίδες Φα–Σολ–Λα–Σιb–Ντο–Ρε–Μι.
Η αυξημένη τετάρτη (π.χ. Φα–Σι) περιέχει έξι ημιτόνια και είναι εναρμόνια ίση με την μικρή πέμπτη. Ωστόσο, το ζητούμενο διάστημα των έξι ημιτονίων που γράφεται ως τρίτη είναι η μικρή τρίτη, όπως Ντο–Μιb. Η ορθή απάντηση εδώ είναι η μικρή τρίτη, διότι καλύπτει τρεις βαθμίδες και έξι ημιτόνια.
Η μείζων κλίμακα οικοδομείται με το πρότυπο δύο τόνων, ενός ημιτονίου, τριών τόνων και ενός ημιτονίου. Αυτό το πρότυπο τοποθετεί τα ημιτόνια ανάμεσα στην τρίτη και τέταρτη βαθμίδα και ανάμεσα στην έβδομη και όγδοη. Έτσι προκύπτει η χαρακτηριστική ηχητική της ταυτότητα.
Η Ρε μείζονα χρειάζεται δύο διέσεις, στο Φα και στο Ντο, ώστε να διατηρηθεί το πρότυπο των μειζόνων. Οι βαθμίδες της είναι Ρε–Μι–Φα#–Σολ–Λα–Σι–Ντο#–Ρε. Η σειρά των διέσεων ακολουθεί τον κύκλο των πεμπτών.
Το διάστημα Λα–Ντο είναι μικρή τρίτη και το Λα–Μι καθαρή πέμπτη, στοιχεία που ορίζουν την ελάσσονα τριάδα. Επομένως η συγχορδία είναι Λα ελάσσονα. Η θέση βάσης σημαίνει ότι η Λα βρίσκεται στο χαμηλότερο μέρος.
Η δεσπόζουσα είναι η πέμπτη βαθμίδα της κλίμακας και σχηματίζει μείζονα τριάδα στη μείζονα κλίμακα. Στη Σολ μείζονα η πέμπτη βαθμίδα είναι το Ρε. Άρα η δεσπόζουσα συγχορδία είναι η Ρε μείζονα.
Η φυσική ελάσσων κλίμακα είναι σχετική της μείζονος που βρίσκεται μικρή τρίτη ψηλότερα. Η Λα ελάσσονα και η Ντο μείζονα μοιράζονται τις ίδιες επτά νότες χωρίς αλλοιώσεις. Γι' αυτό και οι δύο έχουν κενό οπλισμό.
Η έβδομη βαθμίδα βρίσκεται ένα ημιτόνιο κάτω από την οκτάβα της βάσης. Στη Μι ύφεση μείζονα η οκτάβα είναι Μι ύφεση, άρα ο οδηγός είναι το Ρε. Η νότα αυτή έλκεται έντονα προς τη βάση.
Στη μείζονα κλίμακα η δεύτερη βαθμίδα παράγει ελάσσονα τριάδα. Στη Ντο μείζονα η δεύτερη βαθμίδα είναι το Ρε, με τις νότες Ρε–Φα–Λα. Το διάστημα Ρε–Φα είναι μικρή τρίτη, άρα η συγχορδία είναι Ρε ελάσσονα.
Η Σολ μείζονα είναι η τριάδα της πέμπτης βαθμίδας στη Ντο μείζονα και περιέχει τον οδηγό Σι. Η παρουσία αυτού του ημιτονίου δημιουργεί την ένταση που ζητά λύση στην τονική. Γι' αυτό λειτουργεί ως δεσπόζουσα.
Στην αρμονική ελάσσονα ανυψώνεται η έβδομη βαθμίδα κατά ένα ημιτόνιο, ώστε να δημιουργηθεί οδηγός και ισχυρή έλξη προς την τονική. Στη Λα ελάσσονα το Σολ γίνεται Σολ δίεση. Έτσι δημιουργείται το χαρακτηριστικό αυξημένο δεύτερο διάστημα ανάμεσα στην έκτη και έβδομη βαθμίδα.
Επειδή η έβδομη βαθμίδα ανυψώνεται, το διάστημα προς την έκτη μεγαλώνει κατά ένα ημιτόνιο. Έτσι προκύπτει αυξημένη δευτέρα, που είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της αρμονικής ελάσσονος. Στη Λα ελάσσονα το διάστημα είναι Φα–Σολ δίεση.
Στην πρώτη αναστροφή η τρίτη της συγχορδίας βρίσκεται στο μπάσο. Για τη Ντο μείζονα η τρίτη είναι το Μι, άρα η διάταξη γίνεται Μι–Σολ–Ντο. Η δεύτερη αναστροφή θα είχε στο μπάσο τη Σολ.
Στη δεύτερη αναστροφή η πέμπτη της συγχορδίας βρίσκεται στο μπάσο και τα διαστήματα πάνω από αυτήν είναι έκτη και τετάρτη. Γι' αυτό ο συμβολισμός είναι 6/4. Οι συμβολισμοί 6 και 6/5 ανήκουν σε άλλες θέσεις ή σε συγχορδίες τεσσάρων φθόγγων.
Η δεσπόζουσα εβδόμη χτίζεται πάνω στην πέμπτη βαθμίδα προσθέτοντας μια μικρή έβδομη πάνω από τη βάση. Στη Ντο μείζονα η βάση είναι το Σολ και οι νότες της κλίμακας δίνουν Σολ–Σι–Ρε–Φα. Το διάστημα Σολ–Φα είναι μικρή έβδομη, που δημιουργεί την τυπική τάση προς λύση.
Ομώνυμες λέγονται οι κλίμακες που ξεκινούν από την ίδια βάση αλλά ανήκουν σε διαφορετικό γένος. Η Ντο μείζονα έχει κενό οπλισμό, ενώ η Ντο ελάσσονα φυσική έχει τρεις υφέσεις. Μοιράζονται μόνο τη βάση, όχι τις υπόλοιπες βαθμίδες.
Η δευτερεύουσα δεσπόζουσα είναι η μείζονα τριάδα πάνω στην πέμπτη βαθμίδα του στόχου. Η πέμπτη βαθμίδα της Ρε ελάσσονος είναι το Λα, και για να λειτουργήσει ως δεσπόζουσα πρέπει να είναι μείζονα. Άρα απαιτείται Λα μείζονα με Ντο δίεση.
Η σχετική ελάσσων βρίσκεται μικρή τρίτη κάτω από τη μείζονα βάση. Από το Μι ύφεση κατεβαίνουμε τρεις ημιτόνια και φτάνουμε στο Ντο. Άρα η σχετική ελάσσων είναι η Ντο ελάσσονα, με τον ίδιο οπλισμό τριών υφέσεων.
Η καθαρή τετάρτη περιέχει πέντε ημιτόνια, ενώ η αυξημένη προκύπτει όταν το ανώτερο άκρο ανυψωθεί κατά ένα ημιτόνιο. Έτσι η αυξημένη περιέχει έξι ημιτόνια. Το ίδιο σύνολο ημιτονίων έχει και η μικρή πέμπτη, αλλά με διαφορετική γραφή και βαθμίδες.
Η Λα ελάσσονα βρίσκεται στην έκτη βαθμίδα της Ντο μείζονος και ονομάζεται υποτονική. Δεν έχει την έλξη του οδηγού, γι' αυτό συχνά χρησιμοποιείται ως χρωματική ή μεταβατική συγχορδία. Σε αντίθεση με τη δεσπόζουσα, δεν απαιτεί λύση στην τονική.
Ο οδηγός της Ντο μείζονος είναι το Σι, και πάνω του χτίζεται τριάδα από τις βαθμίδες της κλίμακας. Οι νότες Σι–Ρε–Φα σχηματίζουν δύο μικρές τρίτες, δηλαδή ελαττωμένη τριάδα. Αυτή η συγχορδία λειτουργεί συχνά ως δεσπόζουσα χωρίς βάση.
Οι διέσεις προστίθενται με σταθερή σειρά κατά μία πέμπτη ψηλότερα κάθε φορά. Η σειρά ξεκινά από το Φα και συνεχίζει με Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι και Σι. Η αντίστροφη σειρά ισχύει για τις υφέσεις.
Η Ρε ελάσσονα βρίσκεται στη δεύτερη βαθμίδα της Ντο μείζονος και ονομάζεται υπερτονική. Στη λειτουργική αρμονία δρα συχνά ως προ-δεσπόζουσα, προετοιμάζοντας τη Σολ μείζονα. Δεν έχει την έλξη του οδηγού που χαρακτηρίζει τη δεσπόζουσα.
Η δευτερεύουσα δεσπόζουσα της Ρε μείζονος είναι η μείζονα τριάδα πάνω στην πέμπτη βαθμίδα της, δηλαδή το Λα. Για να γίνει μείζονα, χρειάζεται Ντο δίεση ως τρίτη. Έτσι προκύπτει Λα–Ντο δίεση–Μι, που έλκεται προς τη Ρε.
Οι επτά τρόποι της μείζονος κλίμακας προκύπτουν μεταφέροντας τη βάση σε κάθε βαθμίδα της ίδιας κλίμακας. Έτσι ο δωρικός ξεκινά από τη δεύτερη βαθμίδα και ο μιξολυδικός από την πέμπτη. Όλοι μοιράζονται τις ίδιες νότες αλλά έχουν διαφορετική διάταξη ημιτονίων.
Στη Φα μείζονα η έκτη βαθμίδα είναι το Ρε ύφεση, αφού ο οπλισμός περιέχει Σι ύφεση. Η τριάδα της έκτης βαθμίδας σε μείζονα κλίμακα είναι ελάσσονα, άρα χτίζεται με μικρή τρίτη και καθαρή πέμπτη: Ρε ύφεση – Φα – Λα ύφεση.
Η V/V είναι η δεσπόζουσα της δεσπόζουσας, δηλαδή η μείζονα τριάδα χτισμένη στην πέμπτη βαθμίδα της δεσπόζουσας. Στη Σολ μείζονα η δεσπόζουσα είναι Ρε μείζονα, και η δεσπόζουσα του Ρε είναι το Λα μείζονα. Η συγχορδία Ρε μείζονος λειτουργεί εδώ ως δεσπόζουσα της Σολ, δηλαδή ως V.
Κάθε διάστημα και το αντίστροφό του αθροίζουν εννέα βαθμίδες: 5 + 4 = 9. Η καθαρή πέμπτη αντιστρέφεται σε καθαρή τέταρτη, και το ποιοτικό χαρακτηριστικό «καθαρό» διατηρείται στην αντιστροφή.
Η δεσπόζουσα της Ντο μείζονος είναι το Σολ μείζονα, με φθόγγους Σολ – Σι – Ρε. Αυξάνοντας την πέμπτη κατά ένα ημιτόνιο, το Ρε γίνεται Ρε δίεση και η τριάδα γίνεται αυξημένη (Σολ – Σι – Ρε δίεση).
Η σχετική μείζονα και η φυσική ελάσσων μοιράζονται τον ίδιο οπλισμό, και η τονική της μείζονος αντιστοιχεί στην τρίτη βαθμίδα της ελάσσονος. Έτσι η τριάδα πάνω στην τρίτη βαθμίδα της φυσικής ελάσσονος είναι η σχετική μείζονα συγχορδία.
Οι υφέσεις προστίθενται κατά τέταρτες ανιούσες, δηλαδή αντίθετα από τον κύκλο των πεμπτών: Σι, Μι, Λα, Ρε, Σολ, Ντο, Φα. Κάθε νέα ύφεση εμφανίζεται στην τέταρτη βαθμίδα της προηγούμενης τονικότητας.
Στη Μι ύφεση μείζονα η δεύτερη βαθμίδα είναι το Φα και η κλίμακα περιέχει Σι, Μι και Λα ύφεση. Η τριάδα της δεύτερης βαθμίδας σε μείζονα είναι ελάσσονα, άρα Φα – Λα ύφεση – Ντο.
Στην πρώτη αναστροφή ο βασικός φθόγγος της τριάδας μεταφέρεται μία οκτάβα ψηλότερα, ώστε το τρίτο της συγχορδίας να βρεθεί στο μπάσο. Για τη Λα ελάσσονα (Λα – Ντο – Μι) το Ντο πηγαίνει στο μπάσο και η σειρά γίνεται Ντο – Μι – Λα.
Στη δεύτερη αναστροφή η πέμπτη της τριάδας βρίσκεται στο μπάσο, και πάνω από αυτήν μετρώνται έκτη και τέταρτη. Γι' αυτό ο συμβολισμός είναι 6/4, ενώ η πρώτη αναστροφή γράφεται 6 και η θεμελιώδης θέση 5/3.
Η δεσπόζουσα της Ρε μείζονος είναι το Λα, και η εβδόμη συγχορδία χτίζεται με μείζονα τρίτη, καθαρή πέμπτη και μικρή εβδόμη. Έτσι προκύπτει Λα – Ντο δίεση – Μι – Σολ, όπου το Σολ είναι φυσικό.
Στη Ντο μείζονα η τρίτη βαθμίδα είναι το Μι, και η τριάδα που χτίζεται εκεί (Μι – Σολ – Σι) είναι ελάσσων. Η iii λειτουργεί ως αδύναμη λειτουργική συγχορδία που μοιράζεται δύο φθόγγους με τη δεσπόζουσα.
Στην αρμονική ελάσσονα η έβδομη βαθμίδα υψώνεται κατά ένα ημιτόνιο, ενώ η τέταρτη μένει αμετάβλητη. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένη τέταρτη, το χαρακτηριστικό «τρίτονο» της αρμονικής ελάσσονος που λύνει προς την πέμπτη.
Η συγχορδία έχει μικρή τρίτη (Ντο–Μι ύφεση), ελαττωμένη πέμπτη (Ντο–Σολ ύφεση) και ελαττωμένη εβδόμη (Ντο–Σι διπλή ύφεση). Αυτός ο συνδυασμός ορίζει την ελαττωμένη εβδόμη, που λύνει συνήθως προς συγχορδία με ρίζα μία βαθμίδα χαμηλότερα.
Η Σολ μείζονα έχει ένα δίεση (Φα δίεση), και η φυσική Μι ελάσσων έχει τον ίδιο ακριβώς οπλισμό. Επειδή η τονική της ελάσσονος βρίσκεται στην έκτη βαθμίδα της μείζονος, οι δύο κλίμακες είναι σχετικές.
Η δευτερεύουσα δεσπόζουσα της Σολ ελάσσονος είναι η δεσπόζουσα της Σολ, δηλαδή το Ρε. Για να λειτουργήσει ως δεσπόζουσα, η τριάδα γίνεται μείζονα με την ύψωση του τρίτου της (Φα δίεση), δίνοντας Ρε – Φα δίεση – Λα.
Στο είδος πρώτου αντιστίκτου επιτρέπονται μόνο συμφωνίες, δηλαδή ταυτοφωνία, οκτάβα, πέμπτη, τρίτη και έκτη. Οι καθαρές συμφωνίες χρησιμοποιούνται ελεύθερα σε ισχυρούς χρόνους, ενώ οι διαφωνίες αποκλείονται τελείως. Γι' αυτό η μόνη ορθή επιλογή είναι εκείνη που περιλαμβάνει ταυτοφωνία, οκτάβα και πέμπτη.
Οι παράλληλες καθαρές πέμπτες και οκτάβες απαγορεύονται σε όλα τα είδη αντίστιξης, γιατί εξασθενούν την ανεξαρτησία των φωνών. Οι παράλληλες τρίτες και έκτες είναι συμφωνίες και επιτρέπονται ελεύθερα. Η δέκατη είναι σύνθετη τρίτη και επίσης επιτρέπεται.
Στο δεύτερο είδος αντίστιξης ο αντίστιχος κινείται με δύο νότες για κάθε νότα του cantus firmus, συνήθως σε δίσημα. Στο πρώτο είδος η αναλογία είναι μία προς μία, ενώ το τέταρτο και το πέμπτο εισάγουν συγκοπές και ανθισμένο ρυθμό.
Ο cantus firmus είναι μια δεδομένη μελωδία, συχνά σε μεγάλες αξίες, που λειτουργεί ως σταθερός σκελετός για την αντίστιξη. Οι πρόσθετες φωνές οργανώνονται γύρω από αυτόν σύμφωνα με τους κανόνες του είδους. Δεν καθορίζει δυναμική ούτε ταυτίζεται με το θέμα της φούγκας.
Το τρίτο είδος χρησιμοποιεί συνήθως τέσσερις νότες αντίστιχου για κάθε νότα του cantus firmus, συχνά σε δέκατα έκτα. Αυτό επιτρέπει περάσματα από διαφωνίες σε ασθενείς χρόνους. Η αναλογία δύο προς ένα ανήκει στο δεύτερο είδος.
Η αντιστροφή μετατρέπει κάθε ανοδικό διάστημα σε καθοδικό και αντίστροφα, διατηρώντας το μέγεθος. Η επαύξηση και η σμίκρυνση αλλάζουν τις αξίες, ενώ ο καρκίνος αντιστρέφει τη χρονική σειρά των νοτών. Γι' αυτό η σωστή απάντηση είναι η αντιστροφή.
Η έκθεση είναι το αρχικό τμήμα της φούγκας όπου το θέμα παρουσιάζεται διαδοχικά σε κάθε φωνή, εναλλάξ με την απάντηση. Τα επεισόδια είναι συνδετικά περάσματα χωρίς πλήρες θέμα. Η stretto και το pedal point εμφανίζονται συνήθως αργότερα.
Η απάντηση είναι η δεύτερη παρουσίαση του θέματος, συνήθως στη δεσπόζουσα, δηλαδή πέμπτη πάνω ή τέταρτη κάτω. Μπορεί να είναι πραγματική ή τονική, ανάλογα με τις αλλοιώσεις που διατηρούν τη τονικότητα. Η καρκινική ή επαυξημένη μορφή ανήκει σε ειδικές τεχνικές, όχι στον ορισμό της απάντησης.
Η τονική απάντηση τροποποιεί το θέμα, συνήθως αλλάζοντας το πρώτο διάστημα από πέμπτη σε τέταρτη, ώστε να μην εγκαταλείψει την κύρια τονικότητα. Η πραγματική απάντηση μεταφέρει το θέμα αναλλοίωτο στη δεσπόζουσα. Η ανάστροφη και η επαυξημένη μορφή είναι διαφορετικές τεχνικές.
Τα επεισόδια είναι περάσματα χωρίς πλήρη παρουσίαση του θέματος που συνδέουν τις διάφορες ενότητες της φούγκας. Συχνά αναπτύσσουν μοτίβα από το θέμα ή την απάντηση και δημιουργούν τονική κίνηση. Δεν αντικαθιστούν την έκθεση ούτε απαιτούν pedal point.