Ceapadóireacht (Composition)
Cad atá i gceist
I gCeapadóireacht scríobhann tú píosa fada Gaeilge ar ábhar amháin, agus is minic a bhíonn rogha ann idir aiste, scéal, alt, litir, díospóireacht agus cuntas. Tomhaiseann sé do chumas smaointe a eagrú, teanga a rialú agus cló oiriúnach a úsáid.
Rialacha praiticiúla
- Roghnaigh an t-ábhar a bhfuil stór focal agus taithí agat air.
- Déan plean gairid: réamhrá, trí phointe, conclúid.
- Freagair an cheist go díreach; ná téigh ar seachrán.
- Úsáid aimsirí éagsúla agus abairtí casta chun raon a thaispeáint.
- Seachain an aiste fhoghlamtha; tá sé soiléir do na scrúdaitheoirí.
Sampla oibrithe
Má iarrtar 'Scríobh litir chuig cara ag insint faoi do laethanta saoire', ní leor cur síos ar an aimsir amháin. Ba chóir duit ainm an chara a úsáid, cúpla eachtra a insint, tuairim a thabhairt agus críoch nádúrtha a chur leis: 'Sin go leor don uair seo - scríobh chugam go luath.' Taispeánann sé seo cló litreach, ní aiste.
Na gaistí
Is iad na gaistí is mó ná an cló mícheart (litir oifigiúil in áit litir phearsanta), easpa pleanála, athrá, agus botúin bhunúsacha sa tuiseal ginideach nó sna réamhfhocail. Léigh do chuid oibre ar ais agus ceartaigh na briathra.