સામાન્ય જ્ઞાન અને તાજા બનાવો
આ વિભાગમાં ગુજરાત રાજ્યની ભૂગોળ, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, રાજ્યનાં પ્રતીકો, સરકારી યોજનાઓ અને પરીક્ષાના સમયે ચાલુ રહેલા મહત્વના બનાવો પર પ્રશ્નો પૂછાય છે. ગ્રામ સેવકની પરીક્ષામાં સામાન્ય જ્ઞાન ગુજરાત-કેન્દ્રિત હોય છે, એટલે રાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ કરતાં રાજ્યની વિશિષ્ટ માહિતી પર વધુ ભાર રહે છે.
રાજ્યનાં પ્રતીકો
- રાજ્ય પ્રાણી - એશિયાટિક સિંહ (ગીર)
- રાજ્ય પક્ષી - સુરખાબ
- રાજ્ય વૃક્ષ - વડ
- રાજ્ય ફૂલ - ગલગોટો
રચના અને ભૂગોળ
- 1 મે 1960: બોમ્બે રાજ્યના વિભાજનથી ગુજરાત અલગ રાજ્ય બન્યું; પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જીવરાજ મહેતા.
- રાજધાની ગાંધીનગર; હાલ 33 જિલ્લા (2013માં સાત નવા જિલ્લા ઉમેરાયા).
- ક્ષેત્રફળમાં ભારતનો સૌથી મોટો જિલ્લો કચ્છ ગુજરાતમાં છે; દેશનું મોટું ખારું રણ પણ અહીં જ છે.
- ભારતમાં સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો (આશરે 1,600 કિમી) ધરાવતું રાજ્ય ગુજરાત છે.
- કર્કવૃત્ત રેખા રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાંથી પસાર થાય છે.
યોજનાઓ
- કિસાન સૂર્યોદય યોજના - ખેડૂતોને દિવસ દરમિયાન સિંચાઈ માટે સૌર ઊર્જા.
- વન બંધુ કલ્યાણ યોજના - આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે.
- નલ સે જલ યોજના - ઘરે નળથી પાણી.
- મુખ્યમંત્રી અમૃતમ કાર્ડ - પરિવાર માટે આરોગ્ય વીમો.
ઉદાહરણ
પ્રશ્ન: નીચેનામાંથી કયું ગુજરાતનું રાજ્ય પ્રતીક નથી - (ક) વડ (ખ) ગલગોટો (ગ) મોર (ઘ) સુરખાબ? તર્ક: મોર ભારતનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે, ગુજરાતનું રાજ્ય પક્ષી સુરખાબ છે. વડ રાજ્ય વૃક્ષ અને ગલગોટો રાજ્ય ફૂલ હોવાથી ત્રણેય વિકલ્પ ગુજરાતનાં પ્રતીકો છે. એટલે જવાબ (ગ) મોર.
માર્ક ખોઈ નાખતી ભૂલો
- રાજ્ય પ્રાણી (સિંહ) અને રાષ્ટ્રીય પ્રાણી (વાઘ) ભેગા કરવા.
- તાજા બનાવોમાં જૂની યોજનાના નામ પર ભરોસો રાખવો; પરીક્ષા પહેલાંના છ મહિનાના બનાવો ફરી વાર જોઈ લેવા.
- યોજનાનું નામ અને તે શરૂ થયાનું વર્ષ ગૂંચવવું.