Figures of Speech and Poetic Devices - అలంకారాలు
పరిచయం
అలంకార విభాగం ఉపమా, రూపకం, శ్లేష, యమకం, అతిశయోక్తి, స్వభావోక్తి, ఉత్ప్రేక్ష, అర్థాంతరన్యాసం మొదలైనవాటిని గుర్తించి వివరించడాన్ని పరీక్షిస్తుంది. శబ్దాలంకారం, అర్థాలంకారం భేదం ముఖ్యం.
ముఖ్య నియమాలు
- ఉపమ: ఉపమాన-ఉపమేయాలకు ‘వలె’, ‘లాగా’ వంటి సంబంధం.
- రూపకం: ఉపమాన-ఉపమేయాలు ఒకటే అని నేరుగా చెప్పడం.
- శ్లేష: ఒకే పదానికి రెండర్థాలు; యమకం: పద పునరావృత్తి.
- అతిశయోక్తి: ఉన్నదానిని మించి వర్ణించడం; స్వభావోక్తి: సహజ వర్ణన.
- ఉత్ప్రేక్ష: ఊహను కల్పించి వర్ణించడం; అర్థాంతరన్యాసం: సామాన్య సూక్తితో విశేషాన్ని సమర్థించడం.
- శబ్దాలంకారాలు ధ్వనిపై, అర్థాలంకారాలు అర్థంపై ఆధారపడతాయి.
నమూనా
పంక్తి: ‘ముఖము చంద్రుడు’. తార్కికం: ముఖాన్ని చంద్రుడుగా నేరుగా చెప్పారు; ‘వలె’ లేదు. కాబట్టి రూపకాలంకారం. ‘ముఖము చంద్రుని వలె’ అంటే ఉపమాలంకారం. ‘చంద్రుడు’ అనే పదానికి ‘శీతలుడు’, ‘చంద్రుడు’ అనే రెండర్థాలు సందర్భానుసారం పొందితే శ్లేష. అలాగే ఒకే పదం పలుమార్లు వచ్చి భిన్నార్థాలు ఇస్తే యమకం.
మార్కులు పోగొట్టే పొరపాట్లు
- ఉపమా-రూపకాలను కలపడం.
- అలంకారం పేరు మాత్రమే రాయడం, లక్షణం వివరించకపోవడం.
- శ్లేష, యమకాల భేదం తెలియకపోవడం.
- అలంకారాన్ని ఛందస్సుతో కలపడం.