First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
MSBSHSE इयत्ता बारावीच्या कन्नड गद्य विभागात समाविष्ट असलेल्या 'ಗದ್ಯ' (gadya) पाठांचा मुख्य उद्देश काय आहे?
- कन्नड नाटकांतील संवादांचे सादरीकरण करणे
- कन्नड भाषेतील गद्य लेखनाची विविधता आणि साहित्यिक अभिव्यक्ती ओळखणे Correct answer.
- कन्नड कवितांची छंदोबद्ध रचना समजून घेणे
- कन्नड व्याकरणातील केवळ संधी व समास यांचा सराव करणे
Explanation
गद्य विभागात निबंध, कथा, भाषण, आत्मचरित्रात्मक उतारे अशा विविध गद्य प्रकारांचा समावेश होतो. त्यामुळे विद्यार्थ्याला कन्नड गद्यलेखनाची विविधता व लेखकीय अभिव्यक्ती समजते. छंद, संधी किंवा नाट्यसंवाद हे या विभागाचे मुख्य केंद्र नाहीत.
Question 2Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठ वाचताना 'ಪ್ರಬಂಧ' (prabandha) या संज्ञेने नेमके काय सूचित होते?
- संवादरूपी नाट्यांश
- शब्दकोशातील अर्थ
- विचारप्रधान गद्य निबंध Correct answer.
- लयबद्ध पद्यरचना
Explanation
कन्नड साहित्यात 'ಪ್ರಬಂಧ' म्हणजे विचार मांडणारा गद्य निबंध होय. त्यात लेखक आपली भूमिका तर्कपूर्वक मांडतो. पद्यरचना, नाट्यांश किंवा शब्दार्थ या संज्ञेत बसत नाहीत.
Question 3Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ' (आत्मचरित्र) या गद्य प्रकाराचे वैशिष्ट्य खालीलपैकी कोणते आहे?
- लेखक केवळ ऐतिहासिक दस्तऐवज संपादित करतो
- लेखक स्वतःच्या जीवनानुभवाचे प्रामाणिक कथन करतो Correct answer.
- लेखक दुसऱ्याच्या जीवनाचे वर्णन करतो
- लेखक केवळ काल्पनिक पात्रांची कथा रचतो
Explanation
आत्मचरित्रात लेखक स्वतःचे अनुभव, संघर्ष व प्रगती प्रथमपुरुषी दृष्टिकोनातून मांडतो. त्यामुळे त्यात वैयक्तिक प्रामाणिकपणा हे मुख्य लक्षण असते. इतर व्यक्तीचे चरित्र किंवा काल्पनिक कथा ही वेगळी प्रकारे आहेत.
Question 4Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठातील 'ಭಾಷಣ' (भाषण) प्रकार ओळखण्यासाठी खालीलपैकी कोणते लक्षण सर्वात योग्य आहे?
- श्रोत्यांना थेट संबोधून मांडलेला विचारपूर्ण उद्गार Correct answer.
- अक्षरशः घेतलेली व्यक्तिचित्रणे
- छंद व प्रास यांची काटेकोर जुळणी
- केवळ पात्रांमधील संवादाची मालिका
Explanation
भाषण हे श्रोत्यांना संबोधून बोलले जाणारे गद्य असते, ज्यात वक्ता थेट संबोधन व विचार मांडतो. संवादमालिका नाटकाचे लक्षण, छंद पद्याचे लक्षण आणि व्यक्तिचित्रण वेगळा प्रकार आहे.
Question 5Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ' (व्यक्तिचित्र) या प्रकारात लेखक प्रामुख्याने काय साकारतो?
- एखाद्या प्रदेशाचे भौगोलिक वर्णन
- एखाद्या व्यक्तीचे व्यक्तिमत्त्व व गुणविशेष यांचे चित्रण Correct answer.
- एखाद्या शब्दाची व्युत्पत्ती
- एखाद्या घटनेचे केवळ तात्पुरते वर्णन
Explanation
व्यक्तिचित्रात लेखक एखाद्या व्यक्तीचे रूप, स्वभाव, कार्य व गुण यांचे सजीव चित्रण करतो. प्रदेशवर्णन, घटनावर्णन किंवा शब्दव्युत्पत्ती ही त्याची मुख्य व्याख्या नाही.
Question 6Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಕಥೆ' (कथा) या गद्य प्रकाराचे मुख्य अंग खालीलपैकी कोणते?
- शब्दांची व्याकरणीय मांडणी
- विचारांची तात्विक मांडणी
- घटनांची क्रमबद्ध रचना व शेवट Correct answer.
- केवळ ऐतिहासिक तारखांची यादी
Explanation
कथेमध्ये घटनांचा क्रम, पात्रांची क्रिया आणि शेवटाची परिणती यांची रचना महत्त्वाची असते. तात्विक विचारमांडणी निबंधाचे लक्षण, तारीखांची यादी किंवा व्याकरण मांडणी कथेचे लक्षण नाही.
Question 7Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ' (प्रवासकथन) या प्रकाराचे वैशिष्ट्य खालीलपैकी कोणते?
- प्रवासातील अनुभव व स्थळांचे वर्णन Correct answer.
- छंदोबद्ध स्तोत्रांची रचना
- व्याकरणातील सूत्रांचे स्पष्टीकरण
- केवळ काल्पनिक पात्रांचे संभाषण
Explanation
प्रवासकथनात लेखक आपल्या प्रवासातील अनुभव, स्थळे, माणसे व संस्कृती यांचे वर्णन करतो. संभाषण, स्तोत्ररचना किंवा व्याकरणसूत्रे ही त्याची व्याख्या नाही.
Question 8Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठ वाचताना 'ಸಾರಾಂಶ' (सारांश) लिहिताना खालीलपैकी कोणता नियम पाळला जातो?
- मूळ पाठातील वाक्ये जशीच्या तशी उतरवणे
- मूळ पाठातील मुख्य विचार थोडक्यात व स्वतःच्या शब्दांत मांडणे Correct answer.
- मूळ पाठातील केवळ पात्रांची नावे लिहिणे
- मूळ पाठातील मुख्य विचार जास्तीत जास्त शब्दांत विस्ताराने मांडणे
Explanation
सारांश हा मूळ पाठातील मुख्य विचार थोडक्यात, स्वतःच्या शब्दांत मांडणारा असतो. तो विस्तारित नसतो, शब्दशः उतरवलेला नसतो आणि केवळ नावांची यादी नसते.
Question 9Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठातील लेखकाचा 'ಉದ್ದೇಶ' (उद्देश) ओळखताना खालीलपैकी कोणता निकष सर्वात योग्य आहे?
- पाठातील शब्दांची संख्या मोजणे
- पाठात किती पाने आहेत ते मोजणे
- लेखकाच्या जन्मतारखेचा शोध घेणे
- पाठातील मुख्य विचार व त्याची मांडणी यांचा विचार करणे Correct answer.
Explanation
लेखकाचा उद्देश समजण्यासाठी पाठातील मुख्य विचार, त्याची मांडणी व सूचित भूमिका यांचा विचार करावा लागतो. पाने, जन्मतारीख किंवा शब्दसंख्या यांवरून उद्देश ठरत नाही.
Question 10Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಶೀರ್ಷಿಕೆ' (शीर्षक) चे महत्त्व खालीलपैकी कोणत्या विधानात योग्यपणे मांडले आहे?
- शीर्षक पाठाचा मुख्य विषय व दिशा सूचित करते Correct answer.
- शीर्षक पाठातील सर्व वाक्ये पुन्हा लिहिते
- शीर्षक पाठाच्या लेखकाचे नाव बदलते
- शीर्षक पाठातील पात्रांची संख्या ठरवते
Explanation
शीर्षक हे पाठाचे प्रवेशद्वार असते; ते मुख्य विषय व लेखकाची दिशा सूचित करते. ते पाठातील वाक्ये पुन्हा लिहीत नाही, लेखकाचे नाव बदलत नाही किंवा पात्रसंख्या ठरवत नाही.
Question 11Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಒಳನೋಟ' (अंतर्दृष्टी) या संकल्पनेचा गद्य पाठातील उपयोग कोणत्या अर्थाने होतो?
- पाठाची केवळ छपाई तपासणे
- पाठातील गूढ अर्थ व लेखकाची भूमिका समजून घेणे Correct answer.
- पाठाच्या लेखकाची ओळख पटवणे
- पाठाच्या पृष्ठभागावरील शब्दांची पुनरावृत्ती
Explanation
अंतर्दृष्टी म्हणजे पाठाच्या पृष्ठभागावरील अर्थाच्या पलीकडे जाऊन लेखकाचा हेतू, सूचित अर्थ व भूमिका समजून घेणे. शब्दपुनरावृत्ती, छपाई तपासणी किंवा केवळ लेखकओळख ही अंतर्दृष्टी नाही.
Question 12Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಸಂವಾದ' (संवाद) चा वापर कथेत कोणते कार्य साधतो?
- पाठाची पृष्ठसंख्या वाढवणे
- पात्रांचे स्वभाव व नाती उलगडणे Correct answer.
- लेखकाचे चरित्र पूर्णपणे बदलणे
- व्याकरणातील नियम स्पष्ट करणे
Explanation
संवादातून पात्रांचे स्वभाव, विचार व परस्परनाती उलगडतात आणि कथेला गती मिळते. तो लेखकाचे चरित्र बदलत नाही, पृष्ठसंख्या वाढवणे हा उद्देश नाही किंवा व्याकरण स्पष्ट करत नाही.
Question 13Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ವಿಡಂಬನೆ' (विडंबन) चा अर्थ खालीलपैकी कोणता?
- करुण विलाप
- गंभीर स्तुती
- व्यंग्यपूर्ण टीका Correct answer.
- शुद्ध वर्णन
Explanation
विडंबन म्हणजे समाजातील दोष किंवा वर्तन यावर व्यंग्याने केलेली टीका. ती गंभीर स्तुती, करुण विलाप किंवा शुद्ध वर्णन नसते; त्यात हास्यास्पद पणे दोष दाखवला जातो.
Question 14Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठातील 'ಪಾತ್ರ' (पात्र) या संकल्पनेचा अर्थ काय?
- कथेत कृती करणारी व्यक्ती किंवा शक्ती Correct answer.
- कथेची पृष्ठभूमी
- कथेचे शीर्षक
- कथेची भाषा
Explanation
पात्र म्हणजे कथेत कृती करणारी व्यक्ती, प्राणी किंवा शक्ती. शीर्षक, पृष्ठभूमी व भाषा ही पात्राची व्याख्या नाहीत; ती पाठाची वेगळी अंगे आहेत.
Question 15Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಭಾವಾರ್ಥ' (भावार्थ) लिहिताना खालीलपैकी कोणते पाळावे?
- पाठातील पात्रांची नावे बदलणे
- पाठातील भावना व विचार स्पष्ट शब्दांत मांडणे Correct answer.
- पाठातील प्रत्येक वाक्य शब्दशः उतरवणे
- पाठाच्या लेखकाची टीका करणे
Explanation
भावार्थात पाठातील अंतर्निहित भावना व विचार स्पष्ट शब्दांत मांडला जातो. शब्दशः उतारा, लेखकटीका किंवा पात्रांची नावे बदलणे हे भावार्थाचे स्वरूप नाही.
Question 16Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ವಿವರಣೆ' (स्पष्टीकरण) या भागात लेखक काय करतो?
- मांडलेल्या विचाराचे कारण व उदाहरण देऊन स्पष्टीकरण Correct answer.
- केवळ पात्रांची यादी देणे
- कथेचा शेवट बदलणे
- शीर्षक बदलणे
Explanation
स्पष्टीकरणात लेखक आपल्या विचाराचे कारण, उदाहरण किंवा तपशील देऊन तो स्पष्ट करतो. पात्रांची यादी, शेवट बदलणे किंवा शीर्षक बदलणे ही स्पष्टीकरणाची क्रिया नाही.
Question 17Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಸಂದರ್ಭ' (संदर्भ) या शब्दाचा योग्य अर्थ कोणता?
- पाठाची छपाईची तारीख
- वाक्य किंवा घटना ज्या परिस्थितीत घडते ती पार्श्वभूमी Correct answer.
- पाठाच्या लेखकाचे वय
- वाक्यातील शब्दांची संख्या
Explanation
संदर्भ म्हणजे वाक्य, उतारा किंवा घटना ज्या परिस्थितीत घडते ती पार्श्वभूमी. शब्दसंख्या, लेखकाचे वय किंवा छपाईची तारीख यांना संदर्भ म्हणत नाही.
Question 18Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಉಪಸಂಹಾರ' (उपसंहार) या भागाचे कार्य काय?
- पाठातील पात्रांची ओळख करून देणे
- पाठाचे शीर्षक ठरवणे
- पाठाची सुरुवात करणे
- पाठाच्या मुख्य विचाराचा सारांश व निष्कर्ष मांडणे Correct answer.
Explanation
उपसंहार हा पाठाचा शेवटचा भाग असतो, ज्यात मुख्य विचाराचा सारांश व निष्कर्ष मांडला जातो. सुरुवात, पात्रांची ओळख किंवा शीर्षक ठरवणे ही उपसंहाराची क्रिया नाही.
Question 19Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪ್ರಸ್ತಾವना' (प्रस्तावना) चे कार्य खालीलपैकी कोणते?
- पाठातील सर्व पात्रांचा अंत सांगणे
- विषयाची ओळख करून देऊन वाचकाला पुढील वाचनास तयार करणे Correct answer.
- पाठाची भाषा बदलणे
- पाठाचा शेवट स्पष्ट करणे
Explanation
प्रस्तावना विषयाची ओळख करून देते आणि वाचकाला पुढील वाचनास तयार करते. शेवट स्पष्ट करणे, पात्रांचा अंत सांगणे किंवा भाषा बदलणे ही प्रस्तावनेची क्रिया नाही.
Question 20Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठातील 'ಸಮಾಜ ಚಿತ್ರಣ' (समाजचित्रण) या संकल्पनेचा अर्थ काय?
- लेखकाने स्वतःच्या घराचे वर्णन
- लेखकाने केवळ निसर्गाचे वर्णन
- लेखकाने व्याकरणाचे नियम सांगणे
- लेखकाने समाजातील रूढी, मूल्ये व वास्तव यांचे चित्रण Correct answer.
Explanation
समाजचित्रणात लेखक समाजातील रूढी, मूल्ये, परंपरा व वास्तव यांचे चित्रण करतो. स्वतःचे घर, व्याकरणनियम किंवा केवळ निसर्गवर्णन यांना समाजचित्रण म्हणत नाही.
Question 21Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಅನುವಾದ' (अनुवाद) या संदर्भात योग्य विधान कोणते?
- मूळ अर्थ व भावना टिकवून दुसऱ्या भाषेत रूपांतर करणे Correct answer.
- मूळ पाठाचे शीर्षक काढून टाकणे
- मूळ पाठाची पृष्ठे कमी करणे
- मूळ पाठातील पात्रांची नावे बदलणे
Explanation
अनुवादात मूळ पाठाचा अर्थ व भावना टिकवून तो दुसऱ्या भाषेत रूपांतरित केला जातो. पृष्ठे कमी करणे, पात्रांची नावे बदलणे किंवा शीर्षक काढणे हे अनुवादाचे स्वरूप नाही.
Question 22Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪ್ರೇರಣೆ' (प्रेरणा) या शब्दाचा योग्य अर्थ काय?
- एखाद्या पाठाची पृष्ठसंख्या
- एखाद्या शब्दाची व्युत्पत्ती
- एखादी कृती करण्यास प्रवृत्त करणारी प्रेरक शक्ती Correct answer.
- एखाद्या गोष्टीचे केवळ वर्णन
Explanation
प्रेरणा म्हणजे कृतीस प्रवृत्त करणारी प्रेरक शक्ती किंवा भावना. केवळ वर्णन, पृष्ठसंख्या किंवा शब्दव्युत्पत्ती यांना प्रेरणा म्हणत नाही.
Question 23Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಶೈಲಿ' (शैली) या संकल्पनेने लेखकाचे कोणते वैशिष्ट्य सूचित होते?
- पाठाची छपाईची गुणवत्ता
- लेखकाची वाक्यरचना, शब्दसंपत्ती व अभिव्यक्तीची खास पद्धत Correct answer.
- पाठाची किंमत
- पाठाची लांबी
Explanation
शैली म्हणजे लेखकाची वाक्यरचना, शब्दसंपत्ती, भाषा व अभिव्यक्तीची खास पद्धत. पाठाची लांबी, छपाईची गुणवत्ता किंवा किंमत यांना शैली म्हणत नाही.
Question 24Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ವಸ್ತು' (वस्तू/विषय) या संकल्पनेचा अर्थ काय?
- पाठाचा मुख्य विषय किंवा आशय Correct answer.
- पाठाचे शीर्षक
- पाठाची छपाई
- पाठाची पृष्ठसंख्या
Explanation
वस्तू म्हणजे पाठाचा मुख्य विषय किंवा आशय. शीर्षक, पृष्ठसंख्या किंवा छपाई या वस्तूची व्याख्या नाहीत; ती पाठाची बाह्य अंगे आहेत.
Question 25Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಭಾಷಾ ಸೌಂದರ್ಯ' (भाषासौंदर्य) या संकल्पनेचा अर्थ काय?
- भाषेतील छपाईचा रंग
- भाषेतील शुद्धलेखनाचे केवळ नियम
- भाषेतील शब्दलाघव, लय व अर्थगर्भता यांचा सौंदर्यानुभव Correct answer.
- भाषेतील पृष्ठांची संख्या
Explanation
भाषासौंदर्य म्हणजे शब्दलाघव, लय, अर्थगर्भता व अभिव्यक्तीचा सौंदर्यानुभव. शुद्धलेखनाचे नियम, पृष्ठसंख्या किंवा छपाईचा रंग यांना भाषासौंदर्य म्हणत नाही.
Question 26Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಲೇಖನ' (लेख) या स्वरूपाचे मुख्य वैशिष्ट्य खालीलपैकी कोणते आहे?
- नाटकासाठी संवाद व सूचना लिहिणे
- काल्पनिक पात्रांच्या संवादातून कथा पुढे नेणे
- लेखकाच्या स्वतःच्या विचारांची मांडणी आणि तर्कसंगत विवेचन Correct answer.
- कवितेच्या चरणांत भावना व्यक्त करणे
Explanation
लेख हा गद्यप्रकार म्हणून वैचारिक मांडणीवर आधारलेला असतो; त्यात लेखक आपले मत, पुरावे व तर्क यांच्या आधारे विषय स्पष्ट करतो. कथा, कविता व नाटक हे स्वतंत्र साहित्यप्रकार असल्याने त्यांची रचना व हेतू लेखापेक्षा वेगळे असतात.
Question 27Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಚರಿತ್ರೆ' (चरित्र) या गद्यप्रकारात वर्णनाचा मुख्य आधार काय असतो?
- कवीच्या कल्पनेतील अलौकिक प्रसंग
- व्यक्तीचे वास्तविक जीवन व त्यातील घटना Correct answer.
- परदेशी भाषेतील शब्दांची यादी
- व्याकरणाचे नियम व उदाहरणे
Explanation
चरित्र हे एखाद्या व्यक्तीच्या खऱ्या आयुष्यातील घटना, कार्य व स्वभाव यांचे दस्तऐवजीकरण करते. त्यामुळे त्याचा आधार वास्तविक जीवन असतो, कल्पित प्रसंग नव्हे.
Question 28Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಪ್ರಬಂಧ' (निबंध) या गद्यप्रकाराचे प्रमुख अंग खालीलपैकी कोणते?
- प्रवासातील ठिकाणांची केवळ यादी
- छंदोबद्ध पंक्तींत रचना
- पात्रांच्या भावनांचे नाट्यमय चित्रण
- विषयाची सुसंगत व सविस्तर विचारमंथनपूर्ण मांडणी Correct answer.
Explanation
निबंधात एखाद्या विषयाची विचारपूर्वक, सुसंगत व सविस्तर मांडणी केली जाते. त्यात भावनांचे नाट्यमय चित्रण किंवा छंदोबद्ध रचना हे मुख्य अंग नसते.
Question 29Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪಾತ್ರಸೃಷ್ಟಿ' (पात्रनिर्मिती) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- कवितेच्या ओळी जोडणे
- कथेत आवश्यक वैशिष्ट्ये असलेल्या व्यक्तिरेखा उभ्या करणे Correct answer.
- पुस्तकाचे मुखपृष्ठ रंगवणे
- व्याकरणाचे नियम तयार करणे
Explanation
पात्रनिर्मिती म्हणजे कथेच्या गरजेनुसार स्वभाव, वर्तन व हेतू असलेल्या व्यक्तिरेखा रचणे. यामुळे कथेचा प्रवाह व संघर्ष घडतो.
Question 30Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ' (आत्मचरित्र) या गद्यप्रकाराचे वैशिष्ट्य खालीलपैकी कोणते?
- लेखक केवळ शब्दकोश तयार करतो
- लेखक केवळ काल्पनिक प्रसंग रचतो
- लेखक दुसऱ्या व्यक्तीचे जीवन वर्णन करतो
- लेखक स्वतःच्या जीवनाचे वर्णन प्रथमपुरुषी शैलीत करतो Correct answer.
Explanation
आत्मचरित्रात लेखक स्वतःच्या अनुभवांचे, विचारांचे व घटनांचे वर्णन स्वतःच्या दृष्टिकोनातून करतो. त्यामुळे ते प्रथमपुरुषी आत्मकथनाच्या स्वरूपात असते.
Question 31Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಸಂಭಾಷಣೆ' (संभाषण) चा वापर कथेत कोणते कार्य साधतो?
- पात्रांचे स्वभाव व कथेतील घडामोडी वाचकांसमोर उलगडणे Correct answer.
- पाठाच्या शेवटी ग्रंथसूची देणे
- कवितेचा लय निश्चित करणे
- व्याकरणातील नियमांची उदाहरणे देणे
Explanation
संभाषणातून पात्रांचे मनोगत, स्वभाव व घटनांचा बदल वाचकांना प्रत्यक्ष अनुभवता येतो. त्यामुळे कथानक गतिमान होते व पात्रांची व्यक्तिरेखा स्पष्ट होते.
Question 32Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ' (प्रादेशिक भाषा) चा वापर कथेत कोणता परिणाम साधतो?
- व्याकरणाचे नियम बदलतात
- कथेचा उपसंहार गोंधळतो
- पात्रांचा स्थानिक ओळख व वातावरण विश्वासार्ह होते Correct answer.
- पात्रांचे वय बदलते
Explanation
प्रादेशिक भाषेच्या वापरामुळे पात्रे कोणत्या भागातील आहेत व त्यांचे सामाजिक वातावरण कसे आहे हे सहज जाणवते. यामुळे कथेतील वास्तववाद वाढतो.
Question 33Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಸಂವೇದನೆ' (संवेदना) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- पात्रांच्या भावनांची सूक्ष्म जाणीव वाचकांपर्यंत पोहोचवणे Correct answer.
- शीर्षकाची अक्षरे मोजणे
- व्याकरणातील समास ओळखणे
- कथेची पृष्ठसंख्या मोजणे
Explanation
संवेदना म्हणजे भावनांची सूक्ष्म जाणीव; ती पाठातील शब्दांतून वाचकांपर्यंत पोहोचते. त्यामुळे वाचक पात्रांशी भावनिकदृष्ट्या जोडला जातो.
Question 34Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ' (वर्णनात्मक शैली) ओळखण्याचा योग्य निकष कोणता?
- दृश्ये व घटनांचे तपशीलवार चित्रण वाचकांसमोर उभे करणे Correct answer.
- केवळ संवादांची रांग लावणे
- केवळ आकडेवारी मांडणे
- प्रत्येक वाक्यात प्रश्न विचारणे
Explanation
वर्णनात्मक शैलीत लेखक दृश्ये, व्यक्ती व घटनांचे तपशीलवार चित्रण करतो जेणेकरून वाचक ते प्रत्यक्ष पाहत असल्याचा अनुभव घेतो. प्रश्न विचारणे किंवा केवळ आकडे देणे हे तिचे लक्षण नाही.
Question 35Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಅಂತರಂಗ' (अंतरंग) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- पात्राच्या मनातील विचार व भावना Correct answer.
- पुस्तकाचे बंधन व कागद
- लेखकाचे पत्ता व नाव
- कथेचे बाह्य सजावटीचे वर्णन
Explanation
अंतरंग म्हणजे पात्राच्या मनात घडणारे विचार, भावना व संघर्ष; ते बाह्य वर्णनापेक्षा वेगळे असते. त्यावरून पात्राची खरी प्रेरणा समजते.
Question 36Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಉಪದೇಶ' (उपदेश) व 'ಪ್ರಚೋದನೆ' (प्रचोदन) यांतील फरक कोणता?
- उपदेश केवळ कवितेत येतो; प्रचोदन केवळ नाटकात
- दोन्ही शब्द व्याकरणातील समास आहेत
- उपदेश नैतिक मार्गदर्शन देतो; प्रचोदन वाचकाला कृतीस प्रवृत्त करते Correct answer.
- दोन्ही शब्दांचा अर्थ पूर्णपणे सारखाच आहे
Explanation
उपदेश हा नैतिक मूल्यांचा बोध करून देतो, तर प्रचोदन वाचकाला एखाद्या कृतीस प्रवृत्त करते. त्यामुळे दोन्ही संकल्पना वेगळ्या कार्यासाठी वापरल्या जातात.
Question 37Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ನಿರೂಪಣೆ' (निरूपण) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- केवळ शीर्षक बदलणे
- घटनांची क्रमबद्ध मांडणी करून अर्थ स्पष्ट करणे Correct answer.
- केवळ पुस्तकाची किंमत ठरवणे
- केवळ व्याकरणाचे नियम पाठ करणे
Explanation
निरूपण म्हणजे घटना व विचार क्रमाने मांडून त्यांचा अर्थ स्पष्ट करणे. त्यामुळे वाचकाला कथेचा प्रवाह व हेतू समजतो.
Question 38Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಸ್ವಗತ' (स्वगत) चा वापर कथेत कोणता परिणाम साधतो?
- शीर्षक बदलले जाते
- कथेचा उपसंहार वगळला जातो
- पात्राचे आंतरिक विचार वाचकाला प्रत्यक्ष कळतात Correct answer.
- कथेतील सर्व पात्रे एकत्र बोलू लागतात
Explanation
स्वगतात पात्र स्वतःशी बोलत असल्याचे दाखवले जाते; त्यातून त्याचे खरे विचार व भावना वाचकाला समजतात. हे पात्राचे अंतरंग उलगडण्याचे साधन आहे.
Question 39Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಹಿನ್ನೆಲೆ' (पार्श्वभूमी) ओळखताना खालीलपैकी कोणता घटक सर्वात महत्त्वाचा ठरतो?
- कथेची घडण ज्या काळ व परिस्थितीत होते ती स्थिती Correct answer.
- कथेतील पात्रांची केवळ नावे
- लेखकाच्या नावातील अक्षरे
- पाठाची पृष्ठसंख्या
Explanation
पार्श्वभूमी म्हणजे कथेची घडण ज्या काळ, समाज व परिस्थितीत होते ती स्थिती; ती समजल्यावर कथेचा अर्थ स्पष्ट होतो. पात्रांची नावे किंवा पृष्ठसंख्या हे पार्श्वभूमी ठरवत नाहीत.
Question 40Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಸಂದೇಶ' (संदेश) वाचकापर्यंत पोहोचवण्याचा योग्य मार्ग कोणता?
- पाठाच्या शेवटी केवळ एक वाक्य लिहिणे
- कथेतील घटना व पात्रांच्या कृतींमधून तो अप्रत्यक्षपणे उमगणे Correct answer.
- व्याकरणाच्या नियमांत संदेश शोधणे
- शीर्षकातच संपूर्ण संदेश मांडणे
Explanation
गद्य पाठातील संदेश बहुधा घटना, पात्रांच्या कृती व परिणामांमधून अप्रत्यक्षपणे उमगतो. त्यामुळे वाचक स्वतः विचार करून संदेश ग्रहण करतो.
Question 41Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಸಂಘರ್ಷ' (संघर्ष) या संकल्पनेचे कार्य कथेत काय असते?
- पुस्तकाचे प्रकाशन थांबवणे
- कथानकाला गती देऊन पात्रांची परीक्षा घेणे Correct answer.
- कथेची भाषा बदलणे
- लेखकाचे नाव बदलणे
Explanation
संघर्षातून कथानकाला गती मिळते आणि पात्रांचे खरे स्वभाव व मूल्ये उघड होतात. त्यामुळे कथा केवळ वर्णनापुरती न राहता तणावपूर्ण बनते.
Question 42Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ವ್ಯಂಗ್ಯ' (व्यंग्य) व 'ವಿಡಂಬನೆ' (विडंबन) यांतील सूक्ष्म फरक कोणता?
- दोन्ही शब्द व्याकरणातील क्रियापदे आहेत
- दोन्ही शब्दांचा अर्थ अगदी सारखाच आहे
- व्यंग्य केवळ कवितेत असते; विडंबन केवळ नाटकात
- व्यंग्य अप्रत्यक्षपणे सुचवते; विडंबन दोषांवर थेट उपहास करते Correct answer.
Explanation
व्यंग्यात अर्थ अप्रत्यक्षपणे सुचवला जातो, तर विडंबनात समाजातील दोषांवर थेट उपहास केला जातो. दोन्ही जवळचे असले तरी त्यांची तीव्रता व पद्धत वेगळी असते.
Question 43Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಅಂತ್ಯ' (अंत) व 'ಉಪಸಂಹಾರ' (उपसंहार) यांतील फरक स्पष्ट करणारे योग्य विधान कोणते?
- उपसंहार केवळ शीर्षक असतो
- दोन्ही शब्द एकच अर्थ देतात
- अंत कथेची घटनात्मक समाप्ती दर्शवतो; उपसंहार विचारांचा गोळाबेरीज करतो Correct answer.
- अंत केवळ कवितेत असतो
Explanation
अंत हा कथेच्या घटनांचा शेवट असतो, तर उपसंहारात लेखक विचारांचा गोळाबेरीज करून बोध देतो. त्यामुळे दोन्ही संकल्पना वेगवेगळ्या पातळीवर कार्य करतात.
Question 44Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ದೃಷ್ಟಿಕೋನ' (दृष्टिकोन) बदलल्यास पाठाच्या अर्थावर काय परिणाम होतो?
- त्याच घटनेचा अर्थ व मूल्यमापन वेगळ्या पात्राच्या नजरेतून बदलतो Correct answer.
- शीर्षकाची अक्षरे बदलतात
- व्याकरणाचे नियम बदलतात
- कथेतील सर्व घटना खोट्या ठरतात
Explanation
दृष्टिकोन बदलला की त्याच घटनेचा अर्थ, तीव्रता व नैतिक मूल्यमापन वेगळ्या पात्राच्या नजरेतून दिसते. त्यामुळे एकच कथा अनेक अर्थछटा दाखवू शकते.
Question 45Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಭಾಷಿಕ ಅನ್ವಯ' (भाषिक अन्वय) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- केवळ पुस्तकाची पृष्ठसंख्या मोजणे
- केवळ शब्दकोशातील अर्थ पाठ करणे
- केवळ शीर्षकाचे भाषांतर करणे
- पाठातील भाषेचा वापर संदर्भानुसार कसा बदलतो हे समजून घेणे Correct answer.
Explanation
भाषिक अन्वय म्हणजे संदर्भानुसार भाषेचा वापर व अर्थ कसा बदलतो हे समजून घेणे. एकच शब्द वेगळ्या प्रसंगी वेगळा अर्थ देतो, हे यातून स्पष्ट होते.
Question 46Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಒಳಸಂವಾದ' (अंतर्संवाद) चा योग्य अर्थ काय?
- लेखक व वाचक यांच्यातील पत्रव्यवहार
- दोन पात्रांमधील केवळ बाह्य संभाषण
- पुस्तकाच्या प्रकाशकाशी केलेला करार
- पात्राच्या मनात स्वतःशी चालणारा विचारांचा संवाद Correct answer.
Explanation
अंतर्संवाद म्हणजे पात्राच्या मनात स्वतःशी चालणारा विचारांचा संवाद, ज्यातून त्याची द्विधा व निर्णय प्रक्रिया उघड होते. हा बाह्य संभाषणापेक्षा वेगळा आंतरिक प्रवाह असतो.
Question 47Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯ' (साहित्यिक मूल्य) ठरवताना कोणता निकष सर्वात योग्य आहे?
- पाठाची किंमत व पृष्ठसंख्या
- पाठाचा कलात्मक दर्जा व मानवी अनुभवाची खोली Correct answer.
- पुस्तकाचे वजन
- लेखकाच्या नावातील अक्षरे
Explanation
साहित्यिक मूल्य हे पाठाच्या कलात्मक दर्जावर, भाषेच्या सौंदर्यावर व मानवी अनुभवाच्या खोलीवर ठरते. पृष्ठसंख्या, किंमत किंवा वजन हे साहित्यिक मूल्य ठरवत नाहीत.
Question 48Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
'ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ' (प्रवासकथन) मध्ये प्रामुख्याने कोणता घटक अधोरेखित होतो?
- प्रवासातील अनुभव व स्थळांचे वर्णन Correct answer.
- केवळ नाटकाचे संवाद
- केवळ काल्पनिक पात्रांचा संघर्ष
- केवळ व्याकरणाचे नियम
Explanation
प्रवासकथनात प्रवासातील प्रत्यक्ष अनुभव, स्थळांचे वर्णन व लेखकाची प्रतिक्रिया यांना प्राधान्य असते. त्यामुळे ते काल्पनिक कथेपेक्षा वास्तवानुभवावर आधारित असते.
Question 49Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
गद्य पाठात 'ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸೂಚಕತೆ' (शीर्षकाची सूचकता) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- शीर्षक पाठाच्या मुख्य विषयाकडे लक्ष वेधते Correct answer.
- शीर्षक पाठाची किंमत सांगते
- शीर्षक पाठाच्या पात्रांची संख्या सांगते
- शीर्षक केवळ पृष्ठावर सजावटीसाठी असते
Explanation
शीर्षक हे पाठाच्या मुख्य विषयाकडे लक्ष वेधणारे सूचक असते; त्यावरून वाचकाला पुढे काय येईल याचा अंदाज येतो. ते केवळ सजावट नसते.
Question 50Prose (Gadya) - prescribed textbook selections
कन्नड गद्य पाठात 'ಪ್ರತಿಪಾದನೆ' (प्रतिपादन) या संकल्पनेचा योग्य अर्थ काय?
- लेखक आपले मत पुराव्यांसह मांडतो Correct answer.
- लेखक केवळ कल्पित कथा रचतो
- लेखक केवळ वर्णमाला मोजतो
- लेखक केवळ शीर्षक बदलतो
Explanation
प्रतिपादन म्हणजे एखादे मत किंवा सिद्धांत पुरावे, उदाहरणे व तर्क यांच्या आधारे मांडणे. त्यामुळे लेखाचे वैचारिक स्वरूप स्पष्ट होते.