गद्य उत्तरातील आधाराचा गुण: दोन परीक्षकांचा मतभेद

प्रथम गुणविभागणी स्वतंत्रपणे लावा. विद्यार्थी १: तीन मुद्द्यांपैकी निर्णय व परिणाम हे दोन मुद्दे स्पष्ट आहेत, तिसरा अपूर्ण → मुद्दे २/३. आधार: उद्धरण नाही, पण सारांशात घटनेचा उल्लेख आहे; ‘आधार’ म्हणजे केवळ उद्धरण नाही, पाठातील आशयाचा संदर्भ होय → १/२. भाषा स्पष्ट → १/१. एकूण ४/६. विद्यार्थी २: तीन मुद्दे स्पष्ट → ३/३; वाक्यांचा आधार → २/२; भाषा → १/१; एकूण ६/६, पण उत्तर ७० शब्दांत संक्षिप्त असल्याने मुद्द्यांची खोली तपासा; जर तीनही मुद्दे फक्त नावापुरते असतील तर मुद्दे २/३ आणि एकूण ५/६. शिक्षक अ यांचे ५/६ आणि ४/६ असे उलट आहेत; ते गुणविभागणीशी जुळत नाहीत. शिक्षक ब यांचे ३/६ आणि ५/६ अंशतः योग्य, पण पहिल्याला ४/६ द्यावे. निकष: उद्धरण नसणे ही स्वतःच गुणकपातीची कारणे नाही; आशयाचा संदर्भ असल्यास आधाराचे गुण द्या.

सुधारित प्रश्न: ‘पाठातील मुख्य पात्राच्या निर्णयाचे दोन परिणाम लिहा आणि प्रत्येक परिणामासाठी पाठातील घटना किंवा वाक्याचा संदर्भ द्या.’ अपेक्षित निकष: (१) प्रत्येक परिणाम १ गुण - एकूण २; (२) प्रत्येकासाठी स्वतंत्र आधार १ गुण - एकूण २; (३) भाषा १; (४) एक परिणाम फक्त सारांशाने लिहिल्यास आधाराचा गुण नाही. अशा रचनेमुळे सारांश लिहिणारा विद्यार्थीही घटनांचा संदर्भ द्यायला भाग पडतो. शिवाय उत्तरात ‘कारण-परिणाम’ असा शब्द न वापरता फक्त पाठाचा सारांश देणाऱ्याला मुद्द्यांचे गुण मर्यादित मिळतील. मूल्यांकन करताना दोन परीक्षकांनी एकच निकष वापरल्यास ११ विद्यार्थ्यांची उत्तरेही सुसंगतपणे तपासली जातील.