WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) flashcards
WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- ਅਣਡਿੱਠਾ ਗੱਦ ਭਾਗ
- ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਵਾਂ ਪੈਰਾ ਜੋ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਿੱਧੇ, ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ
- ਪੈਰੇ ਜਾਂ ਪਾਠ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਲੇਖਕ ਪਾਠਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਆਖਰੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ
- ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਣਾ; ਜੇ ਸਿਰਲੇਖ ਪਾਠ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਥਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ
- ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਉਸ ਦੇ ਵਾਕ-ਸੰਦਰਭ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਣਾ; ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਦਰਭ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- ਅਨੁਮਾਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
- ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਤਰਕ ਕਰਕੇ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਪਾਤਰ-ਚਿੱਤਰਣ
- ਪਾਠ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਗੁਣ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਵਰਣਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇਣਾ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਗੱਦ ਪਾਠ ਦਾ ਲੇਖਕ
- ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਗੱਦ ਪਾਠ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ; ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਂ, ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਮੁਹਾਵਰਾ
- ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ-ਸਮੂਹ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਅਖਾਣ
- ਲੋਕ-ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੁਤੰਤਰ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ।
- ਪਾਠ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
- ਗੱਦ ਪਾਠ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਨੈਤਿਕ ਸਬਕ; ਇਹ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ
- ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਕਿਉਂ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ
- ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜੀ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ', 'ਜਿਵੇਂ' ਜਾਂ 'ਸਮਾਨ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ
- ਜਦੋਂ ਉਪਮੇਯ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਾਰ
- ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਵਿਅੰਜਨ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ; ਇਸ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ ਵਧਦੀ ਹੈ।
- ਮਾਨਵੀਕਰਨ
- ਨਿਰਜੀਵ ਵਸਤੂਆਂ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣ ਦੇਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦਾ ਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਦਾ ਹੱਸਣਾ।
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਜੋ ਕਵੀ ਪਾਠਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪੰਗਤੀਆਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਛੰਦ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ-ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਜੋ ਪੰਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਛੰਦ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤਰਾ-ਸੰਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਤੁਕਾਂਤ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੰਗਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਧੁਨੀ-ਅੰਤ; ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਗਾਉਣਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਲ
- ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ; ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਲ ਹਨ।
- ਲਿੰਗ
- ਨਾਂਵ ਦਾ ਪੁਲਿੰਗ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਹੋਣਾ; ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾਂਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
- ਵਚਨ
- ਨਾਂਵ ਦਾ ਇੱਕਵਚਨ ਜਾਂ ਬਹੁਵਚਨ ਹੋਣਾ; ਬਹੁਵਚਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਾਂ' ਜਾਂ 'ਏ' ਪਿਛੇਤਰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਰਕ
- ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਜਾਂ ਪੜਨਾਂਵ ਦਾ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ; ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅੱਠ ਭੇਦ ਹਨ।
- ਸੰਧੀ
- ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਦੋ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਧੁਨੀ-ਪਰਿਵਰਤਨ; ਸਵਰ ਸੰਧੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਧੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭੇਦ ਹਨ।
- ਸਮਾਸ
- ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦ ਬਣਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ; ਤਤਪੁਰਸ਼, ਕਰਮਧਾਰਯ, ਦਵੰਦ ਅਤੇ ਬਹੁਵ੍ਰੀਹੀ ਇਸ ਦੇ ਭੇਦ ਹਨ।
- ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ
- ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ, ਵਚਨ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਪਦ-ਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸੁਧਾਰਨਾ; ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਲੇਖ ਦੀ ਬਣਤਰ
- ਲੇਖ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣ, ਉਪਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਟਾ।
- ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ
- ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ, ਮਿਤੀ, ਵਿਸ਼ਾ-ਪੰਕਤੀ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕ੍ਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ
- ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ, ਸਰੀਰਕ ਭਾਗ, ਸ਼ੁਭ-ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਸੂਚਨਾ-ਪੱਤਰ
- ਅਧਿਕਾਰਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸੂਚਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀ, ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੱਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਸੰਖੇਪ-ਲੇਖਨ
- ਕਿਸੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਜੋੜਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
- ਤੇਜ਼ ਪਾਠਕ ਭਾਗ
- ਪੂਰਕ ਪਾਠ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਭਾਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ, ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਰਕ ਪਾਠ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
- ਪੂਰਕ ਪਾਠ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ; ਇਹ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।