I85PREP
⌘ K
WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) study materials
WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) study resources

WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) practice questions

One question at a time. Build your WBBSE Madhyamik Gurmukhi Punjabi (First Language) understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਇੱਕ ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਹਰ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਨਾ
  2. ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣਾ
  3. ਪੂਰੇ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ Correct answer.
  4. ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ

Explanation

ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਪੂਰੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਕ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Question 2Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤੱਥ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
  2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੰਕੇਤ ਲੱਭਣਾ Correct answer.
  3. ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ
  4. ਆਪਣੇ ਆਮ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਲਿਖਣਾ

Explanation

ਤੱਥ ਲੱਭਣ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੀਵਰਡ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਪਾਠ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 3Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥ ਮੰਨਣਾ
  2. ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਰਥ ਦੇ ਦੇਣਾ
  3. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਾਕ ਦਾ ਭਾਵ ਵੇਖਣਾ Correct answer.
  4. ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੇਖਣਾ

Explanation

ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਉਸ ਵਾਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਾਵ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Question 4Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਚੁਣਨ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਲੇਖ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇ
  2. ਸਿਰਲੇਖ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਦੀ ਨਕਲ ਹੋਵੇ
  3. ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਹੋਵੇ
  4. ਸਿਰਲੇਖ ਪੂਰੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ Correct answer.

Explanation

ਚੰਗਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪੂਰੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬਾਈ ਜਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ।

Question 5Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਵਾਕ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਾਕ ਨਾਲ ਤਾਰਕਿਕ ਸੰਬੰਧ Correct answer.
  2. ਵਾਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ
  3. ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਵਾਕ ਦਾ ਕੰਮ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਕਿਕ ਸੰਬੰਧ ਹੀ ਉਦਾਹਰਨ, ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Question 6Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਲੇਖਕ ਦਾ ਰੁਖ਼ (tone) ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਅਣਡਿੱਠੇ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਮਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ
  2. ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ Correct answer.
  3. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ

Explanation

ਲੇਖਕ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ। ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ।

Question 7Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ
  2. ਪਾਠ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਕਰਨਾ
  3. ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨਾ Correct answer.
  4. ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣਾ

Explanation

ਉਦਾਹਰਨ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਦਾਹਰਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Question 8Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਗਦ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਪਰ', 'ਇਸ ਲਈ', 'ਸੋ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ?

  1. ਲੇਖਕ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ
  2. ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਲਿਖਤ
  3. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
  4. ਵਾਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰਕਿਕ ਸੰਬੰਧ Correct answer.

Explanation

ਇਹ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਰੋਧ, ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਨਤੀਜੇ ਵਰਗੇ ਤਾਰਕਿਕ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਦੀ ਧਾਰਾ ਸਮਝਣੀ ਸੌਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Question 9Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਕਿਸੇ ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ (inference) ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨਾ
  2. ਪਾਠ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
  3. ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਹਾਣੀ ਜੋੜਨਾ
  4. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਾ ਲਿਖੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝਣਾ Correct answer.

Explanation

ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣਾ ਪਾਠ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਗੱਲ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਪਾਠ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Question 10Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ
  2. ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਨਾ
  4. ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਲਿਖਣਾ Correct answer.

Explanation

ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਹਰ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Question 11Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਲੇਖਕ ਦੇ ਤਰਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਹੈ
  2. ਪਾਠ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ
  3. ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ Correct answer.
  4. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਤਰਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਬਣਤਰੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਨਾਮ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਰਕ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ।

Question 12Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀ ਆਧਾਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ
  2. ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ
  3. ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ Correct answer.
  4. ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਲੰਬਾਈ

Explanation

ਪਾਤਰ ਦੇ ਗੁਣ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ, ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਦੀ ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ।

Question 13Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?

  1. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਵਾਕ ਹਨ?
  2. ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਿਉਂ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਿਆ? Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
  4. ਪਾਠ ਕਿੰਨੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਹੈ?

Explanation

ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪਾਠ ਦੇ ਤਾਰਕਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Question 14Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਕ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਮੰਨਣਾ
  2. ਦੂਜੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ
  3. ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖਣਾ Correct answer.
  4. ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਣਾ

Explanation

ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Question 15Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ-ਛਾਂ (connotation) ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਰਥ
  2. ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੱਖਰ-ਧੁਨੀ
  3. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਛਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਭਾਵ-ਛਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੂਲ ਅਰਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਛਾਇਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦਾ ਭਾਵ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Question 16Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਸੰਗਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਲੱਭਣਾ
  2. ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ Correct answer.
  3. ਪਾਠ ਨੂੰ ਗਲਤ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
  4. ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਮੰਨ ਕੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਨਾ

Explanation

ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂਤਾ ਪਾਠ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਂਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਿਰਲੇਖ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮੇਟਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟ ਢੁਕਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Question 17Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ (purpose) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹਾਇਕ ਹੈ?

  1. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ
  2. ਪਾਠ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਜੋ ਲੇਖਕ ਪਾਠਕ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ Correct answer.
  3. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਰੰਗ

Explanation

ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਾਉਣਾ, ਮਨਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Question 18Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਮੰਨਣਾ
  2. ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜੇ ਪਾਉਣਾ
  3. ਅੰਕੜੇ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਦਰਭ ਸਮਝਣਾ Correct answer.
  4. ਹਰ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ

Explanation

ਅੰਕੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Question 19Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਹਨ
  2. ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ
  3. ਦਾਅਵੇ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਕੀ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ Correct answer.

Explanation

ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਾ ਮੇਲ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Question 20Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਮਿਸਾਲ (analogy) ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਸਿਖਾਉਣਾ
  2. ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਗੱਲ ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣਾ
  4. ਪਾਠ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣਾ

Explanation

ਮਿਸਾਲ ਜਾਂ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਚੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਜਾਂ ਔਖੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਦੀ ਸਮਝ ਵਧਦੀ ਹੈ।

Question 21Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਸਹੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ Correct answer.
  2. ਸਿਰਫ਼ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਗਿਣਨਾ
  3. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਪੜ੍ਹਨਾ
  4. ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਣਾ

Explanation

ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ 'ਪਹਿਲਾਂ', 'ਫਿਰ', 'ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ' ਵਰਗੇ ਸਮਾਂ-ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮ ਸਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Question 22Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?

  1. ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਨਾ
  2. ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
  3. ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਨਾ
  4. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਅਰਥ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਨਾ Correct answer.

Explanation

ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਭਾਵ ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਅਰਥ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 23Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਪੱਖ (stance) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ?

  1. ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  2. ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਮਿਤੀ
  3. ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ Correct answer.
  4. ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਲੰਬਾਈ

Explanation

ਲੇਖਕ ਦਾ ਪੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Question 24Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਝਾਏ ਹੱਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹੱਲ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਲਿਖਣਾ Correct answer.
  2. ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੱਲ ਹੋਇਆ ਮੰਨਣਾ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੜ੍ਹਨਾ
  4. ਹੱਲ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਨਾ

Explanation

ਸਮੱਸਿਆ-ਹੱਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠ ਦਾ ਤਰਕਿਕ ਢਾਂਚਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Question 25Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਭਾਵ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਅਰਥ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝ Correct answer.
  2. ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ-ਕ੍ਰਮ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ
  4. ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਭਾਵ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਅਰਥ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਵੇਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ।

Question 26Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ (main idea) ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ
  2. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਣਾ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ
  4. ਹਰ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਕ ਲੱਭ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਧੁਰਾ ਘੜਨਾ Correct answer.

Explanation

ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਪਾਠ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਧੁਰਾ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਕ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Question 27Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪਾਠਕ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ?

  1. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ
  2. ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
  3. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ Correct answer.
  4. ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਆਈ

Explanation

ਸੰਦਰਭ (context) ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੁਰਾਗ਼ ਹੈ। ਇਸੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਨੁਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 28Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਦੱਸੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਗੁਣ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਕ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ
  2. ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਤੋਂ ਗੁਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਣਾ Correct answer.
  3. ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨਣਾ
  4. ਪਾਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਗੁਣ ਤੈਅ ਕਰਨਾ

Explanation

ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ, ਤਦੋਂ ਪਾਤਰ ਦੇ ਕੰਮ, ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸਬੂਤ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਿੱਧਾ ਲੱਛਣ-ਵਰਣਨ (indirect characterisation) ਹੈ।

Question 29Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਕ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ 'ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ
  2. ਇਹ ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ
  3. ਇਹ ਬਹੁਮਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ Correct answer.
  4. ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ

Explanation

ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਜਾਂ ਬਹੁਮਤ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਤਰਕਪੂਰਨ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਸਬੂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।

Question 30Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਸਹੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪਾਠਕ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ?

  1. 'ਪਹਿਲਾਂ', 'ਫਿਰ', 'ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ' ਵਰਗੇ ਸਮਾਂ-ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦਾਂ Correct answer.
  2. ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  3. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਬਿੰਦੂ

Explanation

ਸਮਾਂ-ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 31Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੱਲ ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਣਾ
  2. ਦੂਜੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ
  3. ਦੋਵੇਂ ਹੱਲਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ Correct answer.
  4. ਦੋਵੇਂ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ

Explanation

ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦੋ ਹੱਲ ਹੋਣ, ਤਦੋਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹਰ ਹੱਲ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਬੂਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮ 'ਤੇ।

Question 32Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੱਚੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ' ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸਵਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਹੈ?

  1. 'ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?'
  2. 'ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ?'
  3. 'ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ?' Correct answer.
  4. 'ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ?'

Explanation

ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਲਈ 'ਕਿਉਂ' ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਵਾਲ ਪਾਠ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਤਰਕ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ।

Question 33Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਪਾਠਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣਾ
  2. ਪਾਠ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣਾ
  3. ਅਮੂਰਤ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ Correct answer.
  4. ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇਣਾ

Explanation

ਮਿਸਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਅਮੂਰਤ ਜਾਂ ਔਖੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾ ਪਾਠਕ ਲਈ ਠੋਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 34Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅੰਕੜੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ 'ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਬੱਚੇ'। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ Correct answer.
  2. ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਛੱਡਣਾ
  3. ਹਰ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਮੰਨਣਾ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ

Explanation

ਅੰਕੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਖੰਡਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Question 35Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ 'ਪਿੰਡ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਤਸਵੀਰ' ਹੈ, ਪਰ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਲੇਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗ਼ਲਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
  2. ਪਾਠ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
  3. ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਠ ਦੀ ਅਸਲ ਦਿਸ਼ਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ Correct answer.
  4. ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ

Explanation

ਜਦੋਂ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਸੰਗਤੀ ਦਿਸੇ, ਤਦੋਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਅਸਲ ਦਿਸ਼ਾ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ।

Question 36Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਹਰਾਅ ਤੋਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ
  2. ਲੇਖਕ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ
  3. ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਪਾਠ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ Correct answer.
  4. ਪਾਠ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ

Explanation

ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਦੁਹਰਾਅ ਅਕਸਰ ਲੇਖਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਹਰਾਏ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਾਠ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Question 37Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 'ਸਫ਼ਲ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. 'ਸਫ਼ਲ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
  2. ਪਾਠ ਦੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  3. 'ਸਫ਼ਲ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਕਾਰਨ-ਸੂਚਕ ਵਾਕ Correct answer.
  4. ਪਾਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਹੈ

Explanation

ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਕਿਉਂਕਿ', 'ਕਰਕੇ' ਜਾਂ 'ਸਦਕਾ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਸਫ਼ਲ' ਵਰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Question 38Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੁਨਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ। ਲੇਖਕ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ?

  1. ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
  2. ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਇਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ
  3. ਸੰਤੁਲਿਤ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਾਭ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ Correct answer.
  4. ਉਦਾਸੀਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

Explanation

ਲੇਖਕ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੁਖ਼ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।

Question 39Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਠਕ ਕੀ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ?

  1. ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ
  2. ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣਾ ਸੰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ
  3. ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਣਾ ਹੁਣ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ
  4. ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਢੰਗ ਬਦਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ Correct answer.

Explanation

ਪਾਠ ਦੋ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧਨ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ। ਇਹੀ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

Question 40Reading Comprehension (Unseen Passage)

ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ 'ਜਿਵੇਂ ਕਿ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਾਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣਾ
  2. ਪਾਠ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੇਣਾ
  3. ਨਵਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ
  4. ਪਿਛਲੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਣਾ Correct answer.

Explanation

'ਜਿਵੇਂ ਕਿ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਉਦਾਹਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਠੋਸ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਵਾਕ ਸਹਾਇਕ ਸਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।

Question 41Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਮਾਧਿਅਮਿਕ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਤੱਤ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  2. ਪਾਠ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪੈਰਾ Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਹਰ ਵੇਰਵਾ
  4. ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ

Explanation

ਗਦ ਪਾਠ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਿਰਲੇਖ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪੈਰਾ ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਠ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਭਾਵ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਧਾਰ ਹਨ।

Question 42Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਕਿਸੇ ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣਾ
  2. ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜੋੜਨਾ Correct answer.
  3. ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣਾ
  4. ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਿਖਾਉਣਾ

Explanation

ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਾ ਪਾਠ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਦ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵਿਆਕਰਨ ਸਿਖਾਉਣਾ ਜਾਂ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣਾ ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ।

Question 43Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਾਤਰ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ?

  1. ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ
  2. ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਕੰਮ Correct answer.
  3. ਉਸ ਦਾ ਕੱਦ ਅਤੇ ਰੰਗ
  4. ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ

Explanation

ਪਾਤਰ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਪਤਾ ਉਸ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ ਗੁਣ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ ਸਤਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਵੀ ਪਾਤਰ ਚਿਤਰਨ ਲਈ ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Question 44Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇਣਾ ਕਿਸ ਕਾਰਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਪੈਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ Correct answer.
  2. ਪੈਰੇ ਦੇ ਹਰ ਵਾਕ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ
  3. ਪੈਰੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਲਈ
  4. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚਲੇ ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਨ ਲਈ

Explanation

ਪੈਰੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਉਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਢਾਂਚਾ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਵਾਕ ਦੀ ਨਕਲ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਚੰਗਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।

Question 45Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ 'ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਖ' ਕਥਾ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਕਥਾ 'ਉਹ' ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ
  2. ਕਥਾ 'ਮੈਂ' ਜਾਂ 'ਅਸੀਂ' ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ Correct answer.
  3. ਕਥਾ ਸਿਰਫ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ
  4. ਕਥਾ ਸਿਰਫ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ

Explanation

ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕਥਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 'ਮੈਂ' ਜਾਂ 'ਅਸੀਂ' ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਟਨਾ ਨੇੜਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। 'ਉਹ' ਤੀਜੇ ਪੁਰਖ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਦਾ ਨਹੀਂ।

Question 46Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਕਿਸੇ ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਲੜੀ ਲੱਭਣੀ Correct answer.
  2. ਪਾਠ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੇਖਣੀ
  3. ਸਿਰਫ ਅੰਤਿਮ ਵਾਕ ਯਾਦ ਕਰਨਾ
  4. ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ

Explanation

ਤਰਕ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲੜੀ ਲੱਭਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਅੰਤਿਮ ਵਾਕ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਤਰਕ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।

Question 47Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਗਿਣਤੀ-ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਲੱਭਣਾ
  2. ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ
  3. ਅੰਤਿਮ ਪੈਰੇ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ Correct answer.
  4. ਪਾਠ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ

Explanation

ਲੇਖਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਜਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਭੁੱਲਣਾ ਅਧੂਰੀ ਸਮਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੇਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

Question 48Prose (Gadya) – Prescribed Text

'ਗਦ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਕਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਹੀ ਹੈ?

  1. ਇਹ ਸਿਰਫ ਛੋਟੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  2. ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  3. ਇਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
  4. ਇਹ ਕਥਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦੋਨੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ Correct answer.

Explanation

ਗਦ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਹ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ, ਵਿਚਾਰ, ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਲੇਖ ਸਭ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੰਦ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਲਚਕਦਾਰ ਵਿਧਾ ਹੈ।

Question 49Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਖਕ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ Correct answer.
  2. ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ
  3. ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣਾ
  4. ਪਾਠ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਣਾ

Explanation

ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਖਕ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠਕ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Question 50Prose (Gadya) – Prescribed Text

ਗਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਪਾਠ ਵਿੱਚਲੇ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  2. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਲਹਿਜੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦਾ ਪਤਾ
  4. ਪਾਠ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਢੰਗ, ਆਦਰ, ਤੰਜ ਜਾਂ ਨੇੜਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।