ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਰਤੋਂ: ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪ
ਵਿਆਕਰਨ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਵਰੇ, ਅਖਾਣ, ਲਿੰਗ ਬਦਲੋ, ਵਚਨ ਬਦਲੋ, ਸ਼ੁੱਧ-ਅਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦ, ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕਾਲ ਬਦਲੋ, ਉਪਸਰਗ/ਪਿਛੇਤਰ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਆਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਕ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਸਹੀ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਗਲਤ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਅੰਕ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ
- ਲਿੰਗ: ਪੁਲਿੰਗ ਤੋਂ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਅੰਤ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੰਡਾ → ਕੁੜੀ, ਰਾਜਾ → ਰਾਣੀ, ਚੇਲਾ → ਚੇਲੀ।
- ਵਚਨ: ਇੱਕ-ਵਚਨ ਤੋਂ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਵਿੱਚ “-ਾਂ” ਜਾਂ “-ਆਂ” ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਤਾਬ → ਕਿਤਾਬਾਂ, ਗੱਲ → ਗੱਲਾਂ।
- ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ: ਕਰਤਾ ਲਈ “ਨੇ”, ਕਰਮ ਲਈ “ਨੂੰ”, ਸੰਬੰਧ ਲਈ “ਦਾ/ਦੀ/ਦੇ”, ਸਥਾਨ ਲਈ “ਵਿੱਚ/ਉੱਤੇ”।
- ਮੁਹਾਵਰਾ: ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਲੱਛਣਿਕ ਅਰਥ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ, ਜਿਵੇਂ “ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ” = ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ।
ਉਦਾਹਰਨ
ਵਾਕ: “ਮਾਂ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।” ਸੋਚ: ਕੰਮ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮਾਂ - ਕਰਤਾ, ਇਸ ਲਈ “ਨੇ” ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਹੀ ਹੈ। “ਬੱਚੇ ਨੂੰ” ਕਰਮ ਹੈ, “ਕਹਾਣੀ” ਦੂਜਾ ਕਰਮ। ਉੱਤਰ: ਵਾਕ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ; “ਨੇ” ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ “ਨੂੰ” ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਾਲਾ ਵਾਕ: “ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।” (ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ)
ਅੰਕ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
- ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਲਿਖ ਦੇਣਾ।
- ਵਚਨ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰੂਪ ਤੋੜਨਾ, ਜਿਵੇਂ “ਕਿਤਾਬਾਂ” ਦੀ ਥਾਂ “ਕਿਤਾਬੇ”।
- ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ/ਵਚਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਣਾ।
- ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮਝਣਾ; ਅਖਾਣ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।