ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣ-ਕਲਾ: ਪੱਤਰ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ
ਰਚਨਾ ਭਾਗ ਦੇ ਰੂਪ
ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ, ਲੇਖ, ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ, ਸੂਚਨਾ/ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ ਲਿਖਣਾ ਆਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਕ ਸਿਰਲੇਖ, ਢਾਂਚੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਫਾਰਮੈਟ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹੀ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵਧਾਓ।
ਪੱਤਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
- ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ (ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ)।
- ਮਿਤੀ।
- ਸੰਬੋਧਨ, ਜਿਵੇਂ “ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੀ”।
- ਵਿਸ਼ਾ - ਅਧਿਕਾਰਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ।
- ਮੁੱਖ ਭਾਗ - ਦੋ-ਤਿੰਨ ਪੈਰੇ, ਹਰ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ।
- ਸਮਾਪਤੀ (“ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ” ਜਾਂ “ਧੰਨਵਾਦ”) ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ।
ਲੇਖ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਭੂਮਿਕਾ (ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਕ) → ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ (ਕਾਰਨ, ਉਦਾਹਰਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ) → ਸਿੱਟਾ। ਹਰ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੋ; ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਾ ਵਰਤੋ।
ਉਦਾਹਰਨ
ਕੰਮ: ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਪੱਤਰ। ਸੋਚ: ਅਧਿਕਾਰਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਭਾਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਈਨਾਂ: “ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੀ, ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਅੱਖ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਹੈ।” ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਹੈ; “ਕਿਵੇਂ ਹੋ” ਵਰਗੀ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ।
ਅੰਕ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
- ਅਧਿਕਾਰਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਮਿਤੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ।
- ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਬਣਾ ਦੇਣਾ, ਪੈਰੇ ਨਾ ਬਣਾਉਣਾ।
- ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਲਿਖਣਾ।
- ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ-ਅਸਰ ਜੋੜਨ ਦੇ।