ଗଦ୍ୟ (Prose): ଅର୍ଥ, ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ
ଏହି ଅଂଶରେ ପାଠ୍ୟ ଗଦ୍ୟରୁ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ମୂଳ ଭାବ, ଲେଖକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ ଓ ଭାଷାର ଶୈଳୀ ପଚରାଯାଏ। ପ୍ରଶ୍ନ ସାଧାରଣତଃ ଛୋଟ ଉତ୍ତର, କାରଣ ଲେଖିବା ଓ ଉଦାହରଣ ଦେବା ଭିତରେ ରହେ।
ପଢ଼ିବାର କ୍ରମ
- ପ୍ରଥମେ ଅନୁଚ୍ଛେଦକୁ ଦୁଇ ଥର ପଢ଼; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିଚ୍ଛେଦର ମୁଖ୍ୟ ବାକ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କର।
- କେଉଁ ଶବ୍ଦ ଭାବ ବଦଳାଉଛି-ବିଶେଷଣ, ରୂଢ଼ି, ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ-ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦାଗିକର।
- ଚରିତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନରେ ଗୁଣ ଲେଖି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପାଠରୁ ଛୋଟ ପ୍ରମାଣ ଦିଅ।
ଉଦାହରଣ
ଅନୁଚ୍ଛେଦ: “ଗାଁ ପାଠଶାଳାର ଛାତ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ମନୋଜ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ନିଜ ଘରୁ ବାଉଁଶ ଆଣି ମରାମତି କରିଥିଲା। ଶିକ୍ଷକ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ପରିଷ୍କାର ହୋଇଯାଉଥିଲା।” ପ୍ରଶ୍ନ: ମନୋଜର ଚରିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଗୁଣ କ’ଣ? ଉତ୍ତର: ସ୍ୱୟଂସେବା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ। କାରଣ ସେ ନିଜ ଘରୁ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣି ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ ମରାମତି କରେ; ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ଓ ପରିଶ୍ରମ ଦେଖାଏ। ଏଠାରେ ‘ପ୍ରତିଦିନ’ ଶବ୍ଦ ନିରନ୍ତରତା ସୂଚାଏ, ତେଣୁ ଉତ୍ତରରେ ନିରନ୍ତର ସେବା ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇପାରେ।
ମାର୍କ ହରାଉଥିବା ଭୁଲ
- ପ୍ରଶ୍ନ ନପଢ଼ି ସାରାଂଶ ଲେଖିବା; ଚରିତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନରେ କାହାଣୀ ଘଟଣା ଲେଖିବା।
- ପାଠରେ ନଥିବା ଗୁଣ ଅନୁମାନ କରି ଲେଖିବା।
- ଉଦାହରଣ ନଦେଇ କେବଳ ‘ଭଲ ଲୋକ’ ଭଳି ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ଲେଖିବା।