WRD Maharashtra JE study materials
WRD Maharashtra JE study resources

WRD Maharashtra JE: सामान्य ज्ञान, मराठी व महाराष्ट्र शासन नियम

WRD Maharashtra JE · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

सामान्य ज्ञान, मराठी व महाराष्ट्र शासन नियम

सामान्य ज्ञान विभागात महाराष्ट्राची प्रशासकीय रचना, सेवा-नियम, मराठी व्याकरण आणि राज्याचा भूगोल-इतिहास यांचा समावेश होतो. WRD पदासाठी जिल्हा प्रशासनाची साखळी व मराठी भाषेचे नियम नेमके येणे आवश्यक आहे.

प्रशासकीय चौकट

  • राज्यपाल घटनात्मक प्रमुख; मुख्यमंत्री व मंत्रिमंडळ; प्रशासनाचे प्रमुख मुख्य सचिव.
  • महाराष्ट्र: 6 विभाग (कोकण, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, नागपूर) व 36 जिल्हे.
  • जिल्ह्याचा प्रमुख जिल्हाधिकारी; तालुका - तहसीलदार; गट - गटविकास अधिकारी; ग्रामपंचायत – पंचायत समिती – जिल्हा परिषद (73वी घटनादुरुस्ती).
  • महाराष्ट्र अधिकृत भाषा अधिनियम, 1964 - मराठी; 1 मे 1960 महाराष्ट्र दिन.

मराठी व्याकरण

  • समास: तत्पुरुष (राजपुत्र), बहुव्रीही (दशानन), द्वंद्व (आईवडील), द्विगु (त्रिफळा), अव्ययीभाव (प्रतिदिन).
  • अलंकार: उपमा, रूपक, अनुप्रास; म्हणी व वाक्प्रचारांचा अर्थ.

कार्यरत उदाहरण

‘दशानन’ या शब्दाचा समास ओळखा. अर्थ - दहा तोंडे असलेला (रावण); कोणतेही पद प्रधान नसून समस्त शब्द तिसऱ्या अर्थाचा बोधक आहे, म्हणून हा बहुव्रीही समास. तुलना: ‘राजपुत्र’ = राजाचा पुत्र (पूर्वपद प्रधान → षष्ठी तत्पुरुष); ‘आईवडील’ - दोन्ही पदांचे अर्थ टिकतात → द्वंद्व समास.

सापळे

  • विभाग 6 व जिल्हे 36 - संख्या बदलून देणे.
  • राज्यपाल व मुख्यमंत्री यांच्या अधिकारांची अदलाबदल.
  • कायद्याचे वर्ष (1964) व राज्यस्थापनेचे वर्ष (1960) यांचा गोंधळ.
  • समास ओळखताना समस्त शब्दाचा अर्थ विचारात न घेणे.